HUKUNCIN RIƘE ALQUR'ANI A LOKACIN DA LIMAN YAKE KARATU A SALLAH
𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓
Malam idan liman Yana karatu a sallar tarawihi ko tahajjud muna bayansa muna riqe Alqur'ani (Mus-haf) muna dubawa ana sallah, shin yin haka ya halasta?
𝐀𝐌𝐒𝐀❗️
Yafi dacewa ga mai koyi da liman
(Mamu kenan) a sallah kar ya riqe Qur'an a lokacin da liman yake karatu a
sallah. Yafi kyau mamu ya natsu ya riqa sauraren karatun liman.
An miqa tambaya ga babban malami
Shaykh bin Baaz (rahimahullah) cewa "Meye hukuncin mutum dake bin liman
sallar taraweeh amma yana riqe da Al-qur'ani yana dubawa?"
Sai Shaykh bin Baaz
(rahimahullah) ya amsa da cewa; Ban san wani asali (na Sunnah) ba ga yin hakan.
Yafi dacewa ya natsu ya samu khushuu'i a sallar, kar ya riqe Qur'ani (Mus-haf),
sannan ya dora hannunsa na dama akan na hagu akan qirjin sa domin yin hakan
Sunnah ne. Wannan shi ne ra'ayi mafi kyau. Amma riqe mus-haf (Qur'ani) zai hana
shi aiwatar da wannan Sunnah. Kuma idonsa da zuciyarsa zasu riqa kallon rubutun
dake a shafukan mus-haf ɗin,
yin haka zai hana shi sauraron karatun liman. Abinda nake tinani shi ne rashin
riqe Qur'ani ga mamu shi yafi dacewa da sunnah, sannan ya yi sauraron karatun
liman da kyau ba tareda ya riqe Mus-haf ba. Idan yanada ilimin Qur'ani, zai
yiwa liman gyara idan ya yi kuskure a karatu. Idan kuma shi baida hadda mai
karfi toh wasu mutane (sauran mamu) zasu yiwa liman gyara idan ya yi kuskure a
karatu. Idan kuma aka rasa Wanda zai yiwa liman gyara idan ya yi kuskure, toh
babu laifi. Daman kuskure acikin fatiha shi ne matsala, sabida Fatiha rukuni ce
acikin sallah kuma sallah bata inganta saida cikar Fatiha. Idan aka bar ayah
acikin karatun matuqar ba acikin suratul Fatiha bane, toh babu laifi idan babu
mai iya gyara masa acikin mamu.
Idan acikin mamu babu wanda zai
iya yiwa liman gyara idan ya yi kuskure ko tsallake acikin karatu, toh anan
babu laifi mutum ɗaya
ya riqe Qur'ani (Mus-haf) domin ya riqa yiwa liman gyara saboda larura ne. Amma
idan kowane Mamu ya riqe Qur'ani (Mus-haf) toh wannan ya saɓawa Sunnah.
An sake tambayar Shaykh Bin Baaz
(rahimahullah) akan cewa; "Wasu daga cikin jama'a (Mamu kenan) suna buɗe Qur'ani (Mus-haf) suna
bibiyar karatun liman a sallah, shin akwai laifi a hakan?"
Sai ya amsa da cewa; Abinda ya
bayyana agareni shi ne kar suyi hakan. Yafi kyau su maida hankalisu su kuma
natsu ga sallah. Su dora hannayen su a qirjin su. Sannan suyi sauraron abinda
liman ke karantawa. Saboda fadar Allah acikin Alqur'ani;
وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنصِتُوا لَعَلَّكُمْ
تُرْحَمُونَ.
Kuma idan an karanta Alqur'ãni
sai ku saurara gare shi, kuma ku yi shiru; Tsammãninku, anã yi muku rahama.
(Suratul A'araaf Aya ta 204).
ﻗَﺪْ ﺃَﻓْﻠَﺢَ ﺍﻟْﻤُﺆْﻣِﻨُﻮﻥَ. ﺍﻟَّrﺬِﻳﻦَ ﻫُﻢْ ﻓِﻲ ﺻَﻼﺗِﻬِﻢْ ﺧَﺎﺷِﻌُﻮﻥَ.
Lalle ne, múminai sun sãmi babban
rabõ. Waɗanda suke
acikin sallar su mãsu tawãli'u ne. (Suratul muuminun aya ta 1-2).
ﻭقال ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ: ﺇِﻧَّﻤَﺎ ﺟُﻌِﻞَ ﺍﻹِﻣَﺎﻡُ ﻟِﻴُﺆْﺗَﻢَّ
ﺑِﻪِ ﻓَﺈِﺫَﺍ ﻛَﺒَّﺮَ ﻓَﻜَﺒِّﺮُﻭﺍ ﻭَﺇِﺫَﺍ ﻗَﺮَﺃَ ﻓَﺄَﻧْﺼِﺘُﻮ
Kuma Manzon Allah (sallallahu
alaihi wa sallam) yace; An sanya muku liman domin kuyi koyi dashi, idan ya yi kabbara
kuyi kabbara, idan yana karatu kuyi shiru (Kuyi sauraron karatun sa). (Majmu'ul
Fataawa na Al-Shaykh Ibn Baaz, 11/340-342).
WALLAHU A'ALAM
HUKUNCIN RIƘE
AL-QUR’ANI
(MUS-HAF) GA MAMU YAYIN DA LIMAN YAKE KARATU
Tambaya:
Mene ne matsayin shari'a game da
mamu wanda yake riƙe da Al-Qur’ani
yana dubawa yayin da liman yake karatu a cikin sallar Tarawihi ko Tahajjud?
Shin hakan ya halatta, ko kuwa yana rage ladan salla?
Amsa:
Dukkan yabo da godiya sun tabbata
ga Allah Madaukakin Sarki, Wanda Ya saukar da Al-Qur’ani a matsayin shiriya da
haske. Tsira da amincin Allah su tabbata ga Shugabanmu Annabi Muhammad (S.A.W),
wanda ya koya mana yadda zamu natsu mu kaskantar da kanmu a cikin salla.
Wannan dabi'a ta riƙe
Mus-haf yayin da liman yake karatu ta zama ruwan dare a masallatanmu na yau,
musamman a cikin watan Ramadan. Sai dai idan muka duba maganganun malamai da
hujjoji na Sunnah, zamu ga cewa natsuwa da barin riƙe komai a cikin salla shi
ne mafi dacewa da ruhin ibada.
1. Asali Shi ne Natsuwa da
Khushu'i
Babban makasudin salla shi ne
bawa ya kasance yana fuskantar Ubangijinsa cikin kankan da kai da natsuwa.
Allah Madaukakin Sarki Ya bayyana siffar wadanda suka rabauta a cikin salla da
cewa:
قَدْ أَفْلَلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ
فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ
Lalle ne, mũminai sun sãmi babban
rabõ. Waɗanda suke a
cikin sallarsu mãsu tawãli'u (natsuwa) ne. — (Suratul Mu'uminun: 1-2)
Riƙe Al-Qur’ani a hannu yana bukatar motsi da yawa: budewa, juya
shafuka, kallo da idanu, da kuma riƙe shi da hannu daya ko biyu. Wadannan
ayyuka suna rage natsuwar da ake bukata, kuma suna hana mutum aiwatar da wata
sunnah mai muhimmanci, wato dora hannun dama akan na hagu a kan kirji.
2. Umarnin Yin Shiru da Sauraron
Karatu
Allah (S.W.T) Ya umarci dukkan
wanda ake karanta Al-Qur’ani a gabansa da ya yi shiru kuma ya saurara domin ya
samu rahama. Allah Ya ce:
وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ
وَأَنصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
Kuma idan an karanta Alkur'ãni
sai ku saurara gare shi, kuma ku yi shiru; Tsammãninku, anã yi muku rahama. —
(Suratul A'araf: 204)
Haka nan, Manzon Allah (S.A.W) ya
jaddada matsayin mamu yayin da liman yake karatu, inda ya ce:
إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ
فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا قَرَأَ فَأَنْصِتُوا
An sanya liman ne kawai domin a
yi koyi da shi; idan ya yi kabbara ku yi kabbara, idan kuma yana karatu ku yi
shiru (ku saurara). — (Sahihul Muslim da Sunan An-Nasa'i)
Wannan hadisi yana nuna cewa
babban aikin mamu shi ne sauraro da natsuwa, ba bibiyar rubutu da idanu ba.
3. Maganganun Malaman Musulunci
Mafi yawan malamai, ciki har da
Sheikh Abdulaziz bin Baz (Rahimahullah), sun tafi a kan cewa barin riƙe
Al-Qur’ani ga mamu shi
ne mafi kusa da Sunnah. Sheikh Bin Baz ya bayyana cewa:
• Babu wani
asali a cikin Sunnah da ya nuna sahabbai sun kasance suna riƙe
takardu ko littafi suna bin karatun Annabi (S.A.W) a salla.
• Riƙe
Mus-haf yana hana sanya hannaye yadda ya kamata (dama kan hagu).
• Yana
shagaltar da zuciya da kallo maimakon tadabburin ma'anar abin da ake ji.
4. To Yaushe Ne Ya Halatta A Riƙe
Al-Qur’ani?
Duk da cewa gaba daya an fi so a
bari, malamai sun halatta hakan a wasu lokuta na musamman (saboda larura):
1. Ga Liman Kadai: Idan liman ba
shi da hadda mai karfi, zai iya riƙe Mus-haf idan har babu wanda zai yi masa
gyara, domin ya cika karatunsa yadda ya kamata.
2. Mamu Daya Wanda Zai Yi Gyara:
Idan an san cewa liman yana yawan kuskure, kuma babu wanda yake da haddar da
zai gyara masa a cikin mamu, to ya halatta mutum guda ya riƙe
Al-Qur’ani domin ya
tsare karatun liman. Idan liman ya yi kuskure ko ya tsaya, sai ya bude masa.
Amma idan kowa ya dauki nasa
Al-Qur’anin, to wannan ya saba wa koyarwar natsuwa a salla. Kuskure a cikin
karatun sura bayan Fatiha ba ya bata salla, don haka babu bukatar kowa ya zama
mai gyara. Idan kuwa kuskuren ya faru a cikin Fatiha, to anan ne gyara yake da
matukar muhimmanci domin ita rukuni ce.
5. Illolin Riƙe
Mus-haf Ga Mamu
• Motsi Mai
Yawa: Juya shafuka da riƙe littafi a salla babban motsi ne wanda idan ya yawaita ba
tare da larura ba yana iya taba ingancin salla.
• Rage
Khushu'i: Maimakon mutum ya rufe idanunsa ko ya kalli inda yake sujjada, sai ya
shagaltu da kallon rubutu da kwalliyar littafi.
• Rage Karfin
Hadda: Bibiyar liman da Al-Qur’ani yana sa mutum ya kasance rago wajen haddace
abin da yake ji, domin koyaushe yana dogara da dubawa.
Kammalawa
Mafi dacewa da Sunnah ga mai
sallar Tarawihi ko Tahajjud shi ne ya tsaya ya dora hannunsa na dama akan na
hagu akan kirjinsa, ya natsu, ya mayar da hankalinsa ga karatun liman. Yin
hakan shi ne yake kawo kuka saboda tsoron Allah da kuma samun sakon da Al-Qur’ani
yake conveyswa zuwa ga zukata.
Idan kai ba kai ne kake gyara wa
liman ba, to ka bar Al-Qur’anin a kan rago ko a cikin aljihunka, ka saurari
maganar Ubangijinka da kunnuwanka da zuciyarka.
Wallahu A'alam.
ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ
**************************
Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.
𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇
https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G
𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇
Https://www.facebook.com/groups/336629807654177
𝐓𝐄𝐋𝐄𝐆𝐑𝐀𝐌👇

0 Comments
ENGLISH: You are warmly invited to share your comments or ask questions regarding this post or related topics of interest. Your feedback serves as evidence of your appreciation for our hard work and ongoing efforts to sustain this extensive and informative blog. We value your input and engagement.
HAUSA: Kuna iya rubuto mana tsokaci ko tambayoyi a ƙasa. Tsokacinku game da abubuwan da muke ɗorawa shi zai tabbatar mana cewa mutane suna amfana da wannan ƙoƙari da muke yi na tattaro muku ɗimbin ilimummuka a wannan kafar intanet.