Hausa Language Academic Website

Saturday, 3 February 2018

Kashi Ya Game A Sake Rabawa Ta Farfesa Aliyu Muhammadu Bunza

https://www.amsoshi.com/contact-us/

 

 

  1. Ya maji kukan talikai idan sun ka kira,


Ya maceci ga wad’anda ke a tarkon mahara,

Babu tankar Ka samai k’assai bale ai takwara,

Mai masu ga kad’aitarKa zai yi k’arshen masara,

Tun da nassi ya ce, ba za a yahe masa ba.

 

  1. Na biyo da salati ga ‘Daha manzon k’arshe,


Shugaban bayi ka wuce yabo da tafashe,

Mun ji Albuusiri da Zaazi sun yi hasashe,

‘Danmuhibbu da Hassanu sun zuba shi a tarshe,

Ko hakin susa ban aminta su bar muna ba.

 

  1. Gaskiyarka a fili ta zo ga bakin mak’iya,


Hank’urinka da k’wazonka mun ga nai gun mabiya,

Kai ka zo da shari’ar da dukiya ba ta saya,

Kai ka zo da tafarkin da wanda duk yak’ k’i biya,

Ran hisabi ba za ya sha ruwan Kausara ba.

 

  1. Nai yabo ga sahabbanka ginshik’an al’amari,


Masu k’wazo masanan da ba su yin alfahari,

Babu tsoro ba fargaba mazajen katari,

Jarumai managartan da an ka ba Makka gari,

Lata Uzza da Manata har Hubal ba a ga su ba.

 

  1. Tabi’ai yardaddun da ba su baddala sak’o,


Sun wuce fadanci na yada kai a yi rok’o,

Sun wuce zone, sa ido, a ce musu mik’o,

Ba a rud’insu da dukiya a ce musu: “Shek’o”,

Kan talauci ba su yarda shan wulak’anci ba.

 

https://www.amsoshi.com/game-da-mu/

 

 

  1. Masu bin Sunna kun ji ‘yan’uwa magabata,


Masu k’aunar Manzo mahimmata managarta,

Masu bin Sunna tantagarya tsabagenta,

Babu ja baya da zurfafa suna tsakiyarta,

Ba su d’a’a ga abin da bai zamo Sunna ba.

 

  1. Ba su lek’en sirrin waninsu ba sa tsince,


Ba su giba, da rad’a, da tsegumi, gun zance,

Ba su yin k’iri-fad’i ko da d’ai sukan tantance,

Ba su yawo da batun da yaz zamo zaurance,

Ba su muzanta mutum saboda bai gane ba.

 

  1. Ba su k’aunar kunya ga kansu ko ga kininsu,


Babu cin fuska ko dad’ai cikin tsarinsu,

Ba su fuska biyu ko’ina cikin huld’arsu,

Ba su turke mutum ko k’ure shi don ilminsu,

Kaffa-kaffa sukai kibriya’u bai kan musu ba.

 

  1. Shi fa d’an Sunna ba shi hasadar samunka,


Ba shi kushe ka saboda d’aukakar darajarka,

Ba shi k’ulla maka diddigi na gane cikinka,

In ya ja, kaj ja, zai sake ya ce maka jeka,

Ban jidali da abin da bai zamo shari’a ba.

 

  1. Ba ka tsintansa a dandali zaman kashe wando,


Bai zama kifin rijiya kwatancin gwando,

Ba su dogon hannu bale a ce musu maido,

Ba kasala, ga gatari, da kwasa, Kwando,

Ka ji Sunnar ashaabu ba jiran sadaka ba.

 

 

 

 

 

  1. Duk karatunsu nufinsu kai ga tsira gobe,


Ba su ba ka sani, sun ga ka k’ware, su yi zobe,

Ba su ‘boye sani ko hana ka kai ga gurabe,

Duk bayaninsu sukan tsaya su fed’e ababe,

Yadda za a fahince shi ba da muzanta ba.

 

  1. Gun amanar Ilmi ba za su ha'inci ba,


Ba su tura fahintarsu don ta zan hujja ba,

Ba su sakad’a zancensu don ya zan nassi ba,

Ba su zance domin a gane sun burge ba,

Taka-tsantsan suka yi gudun sirad’i a gaba.

 

  1. Manhajar Sunna ga ta d’an'uwa ka kiyaye,


Alkitabu da Sunna ka zan rik’o kai waye,

Fassara magabata Salaf a bar wani tsaye,

Babu d’a'a ga wanin Rasulu ko shi waye,

In bayanin bai hau ga mazhabin Sunna ba.

 

  1. Malamin Sunna mazhabarsa nassin manzo,


Bai ak’ida akasin Salaf mazajen k’wazo,

Bai k’awancen wata k’ungiya ta zan zo-zo-zo,

Ita da nassin wahayi ya bar hadisin manzo,

Me ya raunana k’arfinmu yanzu in ba haka ba?

 

  1. Malamin Sunna bai zama fad’a da Hadisai,


Bai barin magabata shi k’irk’iro fassaratai,

Ba a ba shi hadisi ya kama yin surutai,

Babu shakka in an ka shaidi inganci nai,

Duk bayanin wani taliki ba za a rik’a ba.

 

  1. Malamin Sunna dole zai mutunta sahabbai,


Jalla Ya yarda da su hak’ik’a nassi ya fad’ai,

Kogunan Sunna ne ma’bu’b’buga ga hadissai,

Kway yi Sunna bai sa da su ba yai kaura da kai,

Ya zamo d’an bidi' a na gaske bai gane ba.

 

  1. Masu cewa duka mazhaba ‘bata ce su kula,


Masu tilasta rik’o ga mazhaba a yi talla,

Babu shakka tsakiyarku gaskiya za ta ‘bula,

Gaskiyar magana, sai akwai ruwa aka taula,

Don haruffa wasali ka jan su ba sauti ba.

 

  1. Shehu ‘Danfodiyo ya rigaya ya raba wannan,


Don Hidayatu ‘Dullabi ta gama da batun nan,

Mun wuce wannan turnuk’u a daina haka nan,

Rarraba fitina ee, mu zo mu cud’e haka nan,

Kan tafarkin manzonmu ba a kan son rai ba.

 

  1. Ya kamata mu zauna mu sa ido mui nazari,


Malaman ga da ke jewad’i da mu kan had’ari,

Sun ka kwance muna kai a kan da'ifin sharad’i,

Sun ka tarwatsa kanunmu mun ka koma wad’ari,

Don buk’atar son ransu ba da son Sunna ba.

 

  1. Ba siyasar da a kai a bar su baya ku lura,


Kowace fada da su ake zaman shan k’ura,

Ba su k’yama ga haramiya k’azamar shara,

Kansu na had’e koyaushe an ka murmure masara,

Mu su bar mu cikin hargitsi da gaba babba.

 

 

 

 

 

  1. Ci da ceto suka yi da mu ku rink’a kulawa,


Anniyarsu shiga dukiya suna holewa,

Ba su wa gwannati kayya! Ko tana cutarwa,

In tana ba su shiru sukai suna k’yalewa,

An ci, an ba ka, batun muk’abula bai zaka ba.

 

  1. Yau ku duba Sunnarmu ta bi ta rafashe,


Ba batun shara'a ko'ina ta'adi tarshe,

Ga yawan masalatai a ko'ina tuttushe,

Masu salla an tarwatsa su an tarsashe,

Malamansu ka yin kwangilar ga ba Sunday ba.

 

  1. Duk buk’atar fati wurinsu za a iza


Su ka kawo nassin da za ya hau fasararta,

Sai a sa mu cikin d’emuwa kamar mafarauta,

An biya su kud’in d’emuwarmu sun k’auyanta,

Mun zamo tamanin cefanensu ba mu sani ba.

 

  1. Yau jihadi wa'azinsa an haranta muna shi,


Mai kira a k’i ‘Dagutu yanzu za a tsare shi,

Mai ganin laifin zamani ya kuka da kan shi,

Malamai ke fatawa zama guda a kashe shi,

Ce kakai in wak’atinsu yai ba za su zuwa ba.

  1. Dubi ‘barnar ga ta Foliyo da uttazu gaba,


An nad’e kai an bar gizon ha’ba don zamba,

Yai adashi da mu ba kud’insa za shi zuba ba, Yanzu mallam kai za a turo k’eyarka gaba,

Don a karkashe 'ya'yanmu ba a kan shara'a ba!

 

  1. Duk buk’ata ta Yahudu in ana son ta shiga,


Demokarad’iyya za a kai ma wannan jinga,

Ita ka ‘ba’batun yekuwa ta sa mata riga,

Ita ka jawo ulama'u don ta sa su ga darga,

Mai kwad’ai bai k’yama da ya ga mask’i babba.

  1. Ci da addini yai yawa ku duba sosai,


Shi ya sa jahillai shiga cikin malamai,

Wanda duk yag ga yana fad’a ana ta’ba mai,

Ya zamo shehe babba can cikin limammai,

'Yan ta'addansa suna Imamu Shehe Babba.

 

  1. Malamin Sunna bai zama da 'yan barara,


Bai shiga fada shi mamaye shina tsubarara,

Sai a mai da shi Khilaahumi cikin 'yan yara,

Mai fad’a a ji, shi zai fad’a a ce mishi gyara,

Ka fa san ba haka k’a'idar ta Pati take ba.

 

  1.         Dole tsuntsun da ya ja ruwa shi shirya jik’ewa,


Wanda duk yab bi ta duniya ya shirya ‘bacewa,

Tun da mota ta kwad’ai idan ta doshi tsayawa,

Can tasha ta wulak’anta 'yan Adam taka kai wa,

Dole sauka muzance ba cikin son rai ba.

  1. Ga k’abilanci ya shigo mu kaico kaina!


Ga k’iyayya a cikinmu ta taho ta zauna,

Ga rashin yarda ba tagomashi ko a in a,

Shi ya raurauna k’arfinmu can ga bakin masana,

Yadda an ka fito da, hak’ik’a ba haka ake ba.

 

 

 

 

 

  1. Ga bala'in rashawa k’asarmu duk ta ta’bare,


Yanzu cin hanci ya zamo taho mu ci tare,

Toshiyar baka in ka k’i ci ka koma bare,

Yau muna kallo ga k’asarmu za ta tarare,

Kuma da hannumu cikin abin ga ba da musu ba.

 

  1. Wanda zai kwaso haramiya ya gina gidaje,


Su ake fatar k’aruwarsu birni da waje,

Su ka gayyato wa'azi ana kiran su gwaraje,

Masu sa’ba wa Nabiyu an kira su mazaje,

Me ya kawo haka ba kwad’ai ga malumma ba?

  1. Koni uttazu a daina mai da mu bobayi!


Wanda ke ba ka na k’ulk’ule ya zamto masoyi,

Ran da yag gaji, ko yag gaza, ya zamto mak’iyi, Kungiya duk ka yabon ma'aikata ga ‘barayi,

Ba ta 'yan Sunna ce ba, mik’a kayanka gaba.

  1. Yanzu mai albashin dubu d’ari a misalta,


Zai gidan miliyan goma gwargwado a k’aranta, Kuma ana kallo ba wurin da za a hukunta,

Masu kurin Sunna sukai irin magabata,

Su ka doro da haramiya suna ta da gaba.

 

  1. Ba sana' a kaka yi ba fil' azal ba ka da su,


To ina kas same su? Wa ya kawo maka su?

'Yar kujerar ga da an kwa’be ta nan sai ka rasu, Malaman tsibbu da 'yan baranda ba a barin su,

Taka ta k’are, sun cira ta, su sun yi gaba.

 

  1. Magud’i da rashin gaskiya a same mu da su,


Keta haddi da ta’basgara a shede mu da su,

Babu tsentseni, Alk’ana'u duk mu rasa su,

Mun zamo holok’o mahassada sun gamsu,

Don kashi ya rikice mu sake gyara shi gaba.

 

  1. Masu auka wa kaba'ira suna annashawa,


Karuwanci ga mad’igo na rushe tak’awa,

Ga luwad’i na tashe an kwatse mai da'awa,

Yanzu komai ya dulmuye sabili da hawaa,

Yanzu mai k’yamar fasik’i ba zai nasara ba.

 

  1. Sa ido, dubi arewa, har cikin tsakiyarta,


Yanzu Borno gari an hana mu sada zumunta,

An kashe malammai mahardata managarta,

Hakaza Yobe da Yola an guma musu cuta,

An ka sa Musulunci ya k’aura ba da shiri ba.

 

  1. Ga Kano nan an gwamatso ta an sa ta gaba,


Ga Kaduna Musulminta hannuwa duk a gaba, Sakkwatawa an tunkud’e su ba da shiri ba,

Tun da sun ga jini, tabbata ba a daina ba,

In mu mik’e tsaye, in a hau mu ba da shiri ba.

 

  1. Masu zancen Boko Haram su sake tunani,


Hare- haren da ake kai Arewa babu tunani,

Sun wuce 'yan Boko Haram ga nawa tunani,

Gaskiyar magana takkwali ka son kore gwani,

Ya ga in an yi mubaraza ba zai nasara ba.

 

 

 

 

 

  1. Wa ake kai wa hari ya kasa kare kansa?


Wa ake far ma gida a karkashe danginsa?

Wa ake wa kan mai uwa da wabi kansa?

In ya yunk’ura yaf farga don ya kare kansa,

Sai a ce masa, Boko Haram da sunan zamba.

  1. Wa ya haddasa fitinar ga, kai, gana ka tunane?


Shugaba Goodluck ya fahinci 'yan boko ne,

Gun riwaya ta Azazi masu PDP ne,

Mun ji gwannan Legas ya ce, "shirin manya ne",

An ka kushe aka koro 'yan Arewa gudane,

An ka sa su shahadar da ba ta addini ba.

  1. Duk bala'in ga, ga nau gani, ga nawa kwatance,      Magud’i zalunci ya kai k’asar ga a kwance,


Ga rashin aiki, tarbiyarmu ta lalace,

Ba mu kishi ga k’asarmu ka ji babban zance,

Su ka sa tashintashina ba a daina ba.

 

  1. Na ji ciwo ainun ganin fad’an malammai,


Su da almajirinsu kana ga limammai,

An yi jan ayoyin shiri su fid da makamai,

Ga hadisan manzo su kau da kai su k’iya mai,

Wa ka yin haka bai zan cikin hushin Allah ba?

 

 

 

 

 

  1. Wanda yat take sani ina sani ka kiran sa?


Bai da hujja almajirai ku bar rakiyar sa,

Ba ya k’aunar mu had’e wuri guda ga darussa,

Bai da buri illa mu kama bin son ransa,

Har mu je barzahu ba a godaben Sunna ba.

 

  1. Yanzu halin da muke cikinsa mai ban tausai!


Za a neme mu, mu sake rarraba mu bi son rai?

Mai buk’atar mu da sake rarrabe mu ishe mai,

Bai buk’atar rahama gare mu balle jink’ai,

Ya zamo shaid’an ba nufinsa bin Sunna ba.

 

  1. To ku tabbai can da,da mun ka zan warwatse,


Shin wane ci gaba na ta kai mu bayan tsintse?

An ka ragaice an ta’bar’bare sai ratse,

Yanzu mun gane kurenmu ba mu sake kutse,

Danga-d’angan bin ayarin da ba shari'a ba.

 

  1. Mun tsaya nan ga kitabu ba mu sake ‘barewa,


Mun bi Sunna bisa fassarar da ba rikitarwa,

Yaye-yayen kowa mu kau da kai ga biyawa,

Tun da shaid’an ka shiga mu je mu k’ara ‘barewa,

‘Dan Aminatu bai ce, mu k’irk’iro tawaga ba.

  1. Ita lalura uzuri ka sa ana d’aukar ta,


Ran da yak kawa tilas a sake tawilinta,

In ana hangen maslaha akan gyara ta,

Maslahar da ka cutar da muminai illa ta,

Dole sake nazarinta ba biyar son rai ba.

 

 

 

 

  1. In kashi ya rikice rabonsa sai adillai,


Dole manya ka shiga su dinga kawo dalillai,

In hukunci ya zo ga hannuwan alk’allai,

Masu k’ara su rage hasumiya da jidallai,

Gaskiya aka bi, ba batun muna da yawa ba.

 

  1. Dakatance ni aboki ban aron kunnenka,


Wanda ya tara kud’i a dole zai bid’i jikka,

Dole falke ya yi tanadi na gyaran salka,

Me ka sa doki tak’ama shina sassaka?

Duk shirin sukuwa ne aboki ba kwanci ba.

 

  1. Masu k’yamar mu had’e mu manta bambancinmu,


Ga siyasar banza zama guda ta had’e mu,

Don kwad’an duniya mun ka ‘bata addininmu,

Ga Musulmi ga k’afiri muna harakarmu,

Sai ka ce Allah bai hana mu soyayya ba.

  1. Yanzu Pidipi za ta ‘bata imaninmu?


Yanzu Eenci ke ‘batar da hankullanmu?

Kan batun Enci mun ‘barar da rayukkanmu,

Kaico! Eenpipi ka ‘bata addininmu,

Wai akida ba ta kai ga martabar Pati ba.

 

  1. Ga su ustazu cikinsu sui shiru ba su d’umi,


Sai a fifita Bamaguje a k’yale Musulmi,

An had’e kai da Majusu an ka cuci Musulmi ,

Mai fad’an an yi kure a hau shi sai ya yi gumi,

Don mu kare d’an k’ulk’ulenmu ba Allah ba.

 

  1. Ka ji wawa wani sakarai magajin hauka,


Cefanen banza za ya ‘bata addininka,

An ci an sud’e an ka bar ka zindik’inka,

Ga tukuici nan yanzu ko'ina lardinka,

To ina wani mai agajinka ba Allah ba?

 

  1. Maganin mutuwa nab bid’a wajen bokaye,


Sun ka ban sauyoyin da zan jik’a in shanye,

Nai wurin malammai da 'yan kud’ina na saye,

Sun ka ce ba su da maganin cikin kundaye,

Je ka hankura Ustazu ba da tawili ba.

  1. Yanzu son rai ka hana mu sake gyara shirinmu?


Ga abokan gabanmu sun yi zoba kanmu,

Bindigogi da bamabamai ana ta kashinmu,

An ci alk’aryoyinmu an gama da yawanmu,

Don yawa bai k’arfi idan ba za a had’e ba.

 

  1. Me ya samu mazajenmu masu ji da Arewa?


Malamai mis same ku ba ku ko motsawa?

‘Dalibai me kuka dawara kuma kokawa?

Dole tsuntsun da ya ja ruwa ya shirya nutsewa,

Wanda duk yac ce, ya iya, a zan sa shi gaba.

 

  1. Ba jumudin rik’e mazhaba ka yin Sunna ba,


Ba rik’o ga d’arik’a ake kira Sunna ba,

Ba zama shehen k’ungiya ya zan Sunna ba,

Ba zama dabbar ware ne rik’on Sunna ba,

Mai fahintar haka bai ‘bace ga bin Sunna ba.

 

 

 

 

 

  1. Rabbu ya ce mu had’e mu gyara tawilinmu,


Kar mu k’irk’iro wata fassara ta zan jigonmu,

Kar mu sa son rai ko kad’an ga addinimu,

In muna son nasara mu tsarkake niyarmu,

Kar mu ce, wani ba mu ba, bai shigo Sunna ba.

 

  1. Dakata bari rigima ka daina yin ‘ba’batu,


Wanga addini namu dole sai da karatu,

Ba a banga ciki, zage-zage ko sabbatu,

Ba yawan jama'a ne ba ko yawan masalatu,

Mai sahihin nassi wurinmu shi ne babba.

 

  1. Mun ji kifi in ya buk’aci lalacewa,


Can ga kainai ne za ya bayyanar da ru’bewa,

Kana sannan gangar jiki ta fara sakewa,

To abin nan haka yat taho gare mu Arewa,

An rufe bakin jagabanmu an sa mu gaba.

  1. Ba rufewan takunkumi ba ne ka ji sosai,


Toshiyar baka, rashawa, gami da hanci da kwad’ai,

Babu bambancin jahilai kaza malammai,

Lura mamu haka yat tarar wajen limammai,

Ba a cin sa a sud’e shi ba da sun hallara ba.

 

  1. Ka ga dole kashi ya game ina za a tafi?


Masu wayo sun ce, aje wajen tsofaffi,

Su ka rarabe hanyar tudu.kaza da ta rafi,

Kan su ce, "uffan", anka fara ci musu zarafi,

An ka rafashe batunsu ba da sun furta ba.

 

  1. Ga nasiha gun shehunanmu manyan wa'azi,


‘Dinga yin sa da hikima a zan kiyaye lafazi,

Soke-soke da yin arashi da sunan wa'azi,

Cin mutunci da k’arairayi da mugun lafazi,

Su ka haddasa fitina da rarraba a yi gaba.

  1. Shawarata gun malamai a gyara a gaba,


Kar ka zan, fad’i a yi kabbara, ana tad da gaba,

Ko ka zan, mai wa'azin tuwo, a tara kwababba,

Samu hanyar neman na kanka ba da bara ba,

Ba karatu abadan ya zan da shi aka ci ba.

 

  1. Yin irin haka ka yawaita k’ungiyoyi na riya,


Malamai su zamo karnukan hayan masu saya,

Sai siyasa ta shigo ta tarwatsa musu mabiya,

Nan da nan gwannati sai ta ba mu sunan mak’iya,

Sai a far muna da kisa da rana ba da duhu ba.

  1. Me ya sa duk fitina a kanmu za a azawa?


In wuta ta ci gidanmu sai mu kasa kashewa?

Sai a turo muna 'yan ta'adda masu hasawa,

Tsofafi, mata, 'yan k’anana sui ta kashewa,

Borno ta koma Kandahar musiba babba.

 

  1. Ka da ku manta Afgaani an ka fara karewa,


An ka koma a Irak’i an ka kama kashewa,

An ka watse Masar an ka sa Gadafi macewa,

Ga Somaliya Mali ana kashi da tsarewa,

Dubi Pakistan can cikin k’asar K’urdawa,

An hana musu rawani lagen mayafi babba.

 

 

 

  1. Me ya sa Nukiliya Iran ake ta matsawa?


Demokarad’iyya Makka d’ai take kushewa?

Masu gemu da nad’i ake matsawa kulawa?

Yanzu hatta da Kaduna cibiyar Hausawa,

Mai kamannun Sunna ba zai sake ya baje ba.

 

  1. Na ji haushi sosai da nat tuna da yawanmu,


Hankalina ya tashi can ga malunmanmu,

Dole rai zai ci haki ganin halin manyanmu,

Dole zub da hawaye tuni da tarbiyarmu,

Ban ga mai kyau a cikin icen kushewa ne ba.

 

  1. Rabbu yafe zunubbanmu 'yan k’anana da manya,


Taimake mu dabararmu ba ta kai mu ga hanya,

Babu aikin da muke tawussuli ka musanya,

Babu shakka mu mun ka sa abin da ya sanya,

An ka hau kaburan kakanninmu ban mu mud’a ba.

 

  1. Kun ji sak’o gun d’alibinku Ali na Bunza,


Bunza alk’arya can gabas ga birnin Geza,

Unguwarmu tana tsalleka ga fadar Bunza,

Rijiyar Malam Ama in ka d’an tutturza,

Unguwar Malammai tsakanta ba gehe ba.

https://www.amsoshi.com/tuntubi-masu-gudanarwa/

 

 

 

 

 

 

https://www.amsoshi.com/contact-us/

No comments:

Post a Comment