Sana'o'in Masu Zana Gini (UI UX Designers) Da Bayar Da Tsaro Ga Kafafen Intanet Da Na’urori (Cyber Security)

An ciro daga littafin:

BIƊA DA TANADI A DUNIYAR INTANET
(Sana’o’i, Kasuwanci, Ƙwadago)

Na

Abu-Ubaida SANI
Abdulrahman ALIYU

Manazartar Littafi: Sani, A-U. & Aliyu, A. (2026). Biɗa Da Tanadi a Duniyar Intanet (Sana'o'i, Kasuwanci, Ƙwadago). Amsoshi Academic Publishers. ISBN: 978-978-62480-1-1. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.21361768

Tuntuɓa Domin Samun Littafi: 

Dr. Abu-Ubaida Sani: Imel - abuubaidasani5@gmail.com | WhatsApp - 08133529736

Dr. Abdulrahman Aliyu: WhatsApp - 08036954354

Masu Zana Gini (UI UX Designers)

Kamar yadda injiniyoyi suke zana gidaje kafin a fara gininsu a duniyar zahiri, a duniyar intanet ma akwai masu sana’ar zana gine-ginen intanet. Ba dole ne ya kasance suna da ilimin yin ginin ba. A maimakon haka, buƙata kawai ita ce su ƙware a fannin ƙirƙiro yadda tsarin ya dace ya kasance. Hakan yana nuna cewa, Hausawa suna da damar shiga a dama da su a wannan fage ko da ba su ƙware a gina kafafen intanet ba.

“UI”[1] yana nufin duk waɗansu abubuwa da ake iya gani kuma a yi mu’amala da su a kan kafar intanet. Sun haɗa da hotuna da zane-zane da alamomi da shafuka da sauran rubuce-rubuce. A ɓangare ɗaya kuwa, “UX”[2] yana nufin tsarin yadda masu ziyarar kafafen intanet za su yi hulɗa da kafafen. Ana iya kwatanta tsarin da abin da yake faruwa a duniyar zahiri. Misali, idan mutum ya je babban kanti, zai zaɓo kayan da yake son saye, sannan ya zo wurin da zai biya kuɗin kayan. Kwatankwacin haka abin yake a kan intanet idan kafar ta kasuwanci ce. UX ya shafi tsara matakan yadda za a je a zaɓo kaya da yadda za a biya kuɗinsu (da sauransu).

Kafin maginin kafar intanet ya fara wani aiki, dole ne sai ya san abin da yake da niyyar ginawa. Matakin farko shi ne samun bayanin dalilin samar da kafar da yadda ake son tsarin ya kasance da mutanen da za su yi amfani da kafar. Yayin da ƙwararre a zana ginin kafar intanet ya saurari bayanan abin da mai bayar da aiki yake buƙata, to zai iya samar da zanen tsari mai kyau. Kai tsaye maginan kan intanet za su yi amfani da wannan zane domin aiwatar da ginin. Masu kafafen Hausa irin su Amsoshi da WikiHausa da Bakandamiya (da sauransu), sukan tattauna a tsakaninsu domin ƙara wa juna sani game da tsarin gine-ginen kafafensu.

Bayar Da Tsaro Ga Kafafen Intanet Da Na’urori (Cyber Security)

Kamar yadda ake bayar da tsaro a gidaje da kasuwanni da ma’aikatu a duniyar zahiri, akwai makamancin wannan a duniyar intanet. Kowanne daga cikin kafafen intanet kimanin biliyan biyu[3] da ake da su a yau suna ci gaba da wanzuwa ne sakamakon ana ba su kariya. Tsaro da ake ba wa kafafen intanet ya shafi kare su daga masu kutse waɗanda za su iya dakatar da ayyukan kafafen tare da sace muhimman bayanai da suke kansu. Ko bayan wannan illar, masu kutse suna iya amfani da kafafen intanet domin satar bayanan maziyarta kafafen tare da ƙoƙarin damfarar su.

Akwai Hausawa da suka ƙware a wannan fanni. Wani abin burgewa shi ne, “fage ne da yake matuƙar kawo kuɗi ga waɗanda suka naƙalce shi” J. Abdullahi (keɓantacciyar tattaunawa, 7 ga watan Fabarairu 2023). Hakan yana da nasaba da ƙarancin gwanaye a fannin sakamakon tsauri da wuyar sha’ani da yake da shi.[4]

Waɗanda suka yi na ɗaya da na biyu a Gasar Gwanin Kutse a Nijeriya (HackBoss Nigeria) a shekarar 2017 duka Hausawa ne. Abdulmalik Ibrahim shi ne ya zo na farko, yayin da Shehu Awwal ya zo na biyu (ITREALMS, 2017). Wannan yana nuni ga yadda Hausawa suka yi nisa a harkar.

---

[1] User Interface

[2] User Experience

[3] Binciken Wise (2023) ya bayyana biliyan biyu a matsayin ƙiyasin adadin kafafen intanet a duniya ya zuwa shekarar 2023 (duk da cewa binciken Reboot Online (2024) ya bayar da adadin da bai kai haka ba).

[4] Waɗanda suka zo na farko da na biyu a gasar kutsen kan intanet ta CS2 HackBoss ta 2017 duka Hausawa ne. Wannan yana ƙara nuni da yadda Hausawa suke daɗa rungumar wannan fanni na kutsen kan intanet. A duba ITREALMS, (2017).