Kwadago Da Suka Shafi Intanet Da Na’urori: Gina Kafafen Intanet (Website Design)

An ciro daga littafin:

BIƊA DA TANADI A DUNIYAR INTANET
(Sana’o’i, Kasuwanci, Ƙwadago)

Na

Abu-Ubaida SANI
Abdulrahman ALIYU

Manazartar Littafi: Sani, A-U. & Aliyu, A. (2026). Biɗa Da Tanadi a Duniyar Intanet (Sana'o'i, Kasuwanci, Ƙwadago). Amsoshi Academic Publishers. ISBN: 978-978-62480-1-1. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.21361768

Tuntuɓa Domin Samun Littafi: 

Dr. Abu-Ubaida Sani: Imel - abuubaidasani5@gmail.com | WhatsApp - 08133529736

Dr. Abdulrahman Aliyu: WhatsApp - 08036954354

Ƙwadago Da Suka Shafi Intanet Da Na’urori

Akwai nau’o’in ƙwadago daban-daban da suka shafi intanet da na’urori waɗanda Hausawa suka runguma a yau. Mukoshy (2015) ya yi ƙoƙarin tattara wasu muhimman kalmomin kwamfuta musamman waɗanda suka shafi intanet tare da samar da fassarorinsu. Kalmomin da ya fassara sun haɗa da na intanet da na kwamfuta da na burauzozi da makamantansu. A shafi na 108, ya yi kira da cewa: “Ya kamata Hausawa su shiga cikin sha’anin nazarin fannin kwamfuta, su yi ruwa, su yi tsaki a dukkan ɓangarorinta.” Ya nuna bunƙasa da matuƙar alfanu da tagomashin da harkar intanet da kwamfuta take da shi a shafuka na 107-108. Wannan ɓangare na aikin yana ɗauke da bayanai game da ire-iren damarmaki da ake da su a wannan fannin.

Gina Kafafen Intanet (Website Design)

Idan aka ce kafar intanet, ana nufin website ko blog a Ingilishi. Gini ne da ake yi a kan intanet bisa tsari na musamman wanda yake ɗauke da shafi (ga kafa mai shafi ɗaya) ko shafuka (ga kafa mai shafuka da yawa). A kullum kafafen intanet ƙara yawa suke yi a duniya, ciki kuwa har da na Hausa. A duniyar intanet, kafafe sun kasance tamkar gine-gine da ake da su a duniyar zahiri. Nau’o’in gine-ginen sun danganta ga dalilin da aka yi su dominsa. Waɗansu kasuwanni ne, waɗansu shaguna, waɗansu kuwa wuraren shaƙatawa ne, da dai sauransu. Binciken Reboot Online (2024 SL. 4) ya bayyana cewa, a shekarar 2024, akwai kimanin kafafen intanet da suka kai biliyan ɗaya da miliyan ɗari da talatin (biliyan 1.13).

Hausawa da dama a yau sun riƙi gina kafafen intanet a matsayin hanyar cin abinci. Wani abin lura shi ne, ba sai waɗanda suka karanci ilimin kwamfuta da intanet a jami’o’i ko kwalejojin ilimi ba ne suke iya cin abinci a wannan fanni. “Ko rukunin da suka zo na ɗaya a gasar da Jami’ar Usmanu Danfodiyo Sakkwato ta saka wanda ya shafi intanet, ba ‘yan sashen ilimin kwamfuta ba ne, duk da cewa ‘yan sashen ilimin kwamfuta sun shiga gasar.[1] Bugu da ƙari, dukkanninsu Hausawa ne” A. Sani (keɓantacciyar tattaunawa, 17 ga watan Satumba 2024).

Maginan kafafen intanet sun kasu zuwa manyan rukunoni guda uku, kamar haka:

1. Maginan Fili (Front End Developers): Maginan fili su ne waɗanda suke gina ɓangarorin kafafen intanet da masu ziyarar kafafen suke iya gani. Ya haɗa da shafin farko da duk sauran shafukan da za a iya shiga. Ya shafi hotuna da rubuce-rubuce da bidiyoyi da duk sauran abubuwan da mai ziyarar kafa zai iya gani. Aiki ne da yake buƙatar nazari da ƙwarewa. Mai yin wannan aiki dole ya samu ƙwarewa a kan ire-iren launukan rubutu da na hotuna da zai yi amfani da su, da yanayin girman rubutu da gurabun da ya kamata dukkannin abubuwan kan kafar su kasance.

2. Maginan Ɓoye (Back End Developers): A kafafen intanet, ba kowane nau’in bayanai ba ne mai ziyarar kafa yake iya gani. Misali, yayin da ɗalibi zai yi rajista da kafar MIS ta Jami’ar Usmanu Danfodiyo da take Sakkwato, to zai sanya keɓantattun bayanansa, ciki har da sunan mai akawun (username) da kuma kalmar sirri (password). Waɗannan bayanai za su tafi rumbun bayanai ne domin a adana su. Mai ziyarar kafar, ba zai iya ganin bayanan ba. Mutanen da suke gina wuraren da ake adana bayanan da samar da tsarin sarrafuwar bayanan, su ne ake kira maginan ɓoye.

3. Maginan Komai-Da-Ruwanka (Full-Stack Developers): Akwai waɗanda suke samun ƙwarewa a dukkannin fannonin guda biyu, wato ginin bayyane da na ɓoye. Waɗannan su ne ake kira maginan komai-da-ruwanka.[2]

Akwai nau’o’in harsuna (programming languages) da ake yin amfani da su yayin gina kafafen intanet. Sun kasance tamkar bulo-bulo da sauran kayan gini a duniyar zahiri. Yadda nau’in gine-ginen da za a yi a zahirance suke buƙatar kayan aiki na musamman, haka abin yake a lamarin ginin kafafen intanet. Dole ne Bahaushe ya naƙalci waɗannan harsuna kafin gogewa a fannin. Ginin da za a yi, shi yake nuni ga nau’in harsunan da za a yi amfani da su. Duckett (2011 sh. 172-193) da Niederst Robbins (2018 sh. 93-200) sun yi bayanin harsunan intanet da yadda ake amfani da su. Misalansu sun haɗa da:

a. HTML (HyperText Markup Language)[3]

b. CSS (Cascading Style Sheets)[4]

c. JavaScript[5]

d. PHP (Hypertext Preprocessor)[6]

e. Python[7]

f. TypeScript[8]

Akwai Hausawan da suka rungumi sana’ar gina kafafen intanet wa kwastomomi na kusa (local programming). A ɓangare ɗaya kuwa, akwai waɗanda suka duƙufa wurin neman aiki a kan kafafen intanet (online sourcing).[9] Kafafen intanet da suka kasance kasuwannin baje haja ga maginan kafafen intanet sun haɗa da:

a. Fiverr (https://www.fiverr.com)

b. Freelancer (https://www.freelancer.com)

c. Guru (https://www.guru.com)

d. PeoplePerHour (https://www.peopleperhour.com)

e. Upwork (https://www.upwork.com)[10]

Wani abin burgewa ga sana’ar gina kafafen intanet shi ne, duk kafar da maginin ya gina, to za ta ci gaba da kawo masa kuɗi na tsawon lokaci. Hakan yana faruwa ne sakamakon akwai gyare-gyare da sabunta bayanai da masu kafar za su buƙaci maginin ya yi. Yayin gudanar da sauye-sauyen kuwa, to za a biya shi wasu kuɗaɗe na musamman. Ko bayan wannan, lokaci zuwa lokaci akan samu sabuntawa na gama-gari da za a yi. Shi ma sai an biya maginin kafin ya aiwatar. Akan yi aiki a kan kafar intanet a bisa dalilai da dama. Wasu daga ciki su ne:

a. Buƙatar sauya wasu bayanai (rubutu ko hotuna ko bidiyoyi) a kan intanet

b. Sabunta biyan kuɗin rumbun ajiye bayanai (hosting)

c. Sabunta biyan kuɗin sunan kafar intanet (domain name)

d. Bunƙasa/girman ƙunshiyar intanet da zai kai ga buƙatar ƙarin girman rumbun ajiye bayanai

e. Gyara wata matsala da za ta iya ɓullowa

f. Muradin sauya fasalin shafukan kafar intanet

g. Samuwar sababbin fasahohi sakamakon cigaban zamani

Lura da duka waɗannan, sana’ar gina kafafen intanet ta kasance mai maiƙo wadda take ci gaba da kawo wa mutum kuɗi ko bayan kammalawa. Ana iya kwatantan shi da ginin gidan duniyar zahiri a ƙasar Hausa. Yayin da aka gina gida, hakan ba ya nufin an kammala aikin dindindin. Lokaci zuwa lokaci za a kira mai fenti ko kafinta ko fulamba domin gyara wani abin da ya ɓaci. Haka abin yake ga kafafen intanet.

---

[1] Waɗanda suka yi na ɗaya sun fito ne daga Tsangayar Nazarin Fasahar Magunguna da Sashen Kiyon Lafiya (Faculty of Pharmaceutical Science da College of Health Sciences).

[2] Domin ƙarin bayani game da ayyukan gina kafafen intanet, ana iya duba Myers (2024) da Zeldman & Marcotte (2024).

[3] An fi amfani da shi wajen tsara ƙunshiyar kafafen intanet.

[4] Ana amfani da shi wajen ba wa shafuka tsari da launi da girman rubutu.

[5] Da shi ake samar da tsarin hulɗayya tsakanin masu ziyara da kafafen intanet (misali shi yake ba wa kafar intanet damar gane sunan maziyarci) da kuma sauyawar abubuwa da kansu (kamar motsawar rubutu ko hotuna).

[6] Ana amfani da shi wajen gina fannonin da suka shafi 'ginin ɓoye.'

[7] Shi ma ana amfani da shi wajen gina fannonin da suka shafi 'ginin ɓoye.'

[8] Harshe ne mai aiki irin na JavaScript, sai dai ya fi JavaScript bunƙasa. An fi aiki da shi a manyan kafafe da manhajoji masu sarƙaƙiya.

[9] M. Bello (keɓantacciyar tattaunawa, 20 ga watan Janairu 2024). Ya kasance Bahaushe wanda ya dogara da gina kafafen intanet a matsayin sana’a. https://misaumodel.com.ng ɗaya ce daga cikin kafafen intanet da ya gina (Kafa ce ta Misau Model Academy). Ya bayya cewa: “Ana cin wannan kasuwa da Hausawa masu yawa.”

[10] A cikin waɗannan kafafe, akwai Hausawa masu yawa. Wannan yana nuni ga yadda Hausawa suke da damar shiga a dama da su a wannan fannin.