Sana’o’in Duniyar Zahiri Da Na Duniyar Intanet

An ciro daga littafin:

BIƊA DA TANADI A DUNIYAR INTANET
(Sana’o’i, Kasuwanci, Ƙwadago)

Na

Abu-Ubaida SANI
Abdulrahman ALIYU

Manazartar Littafi: Sani, A-U. & Aliyu, A. (2026). Biɗa Da Tanadi a Duniyar Intanet (Sana'o'i, Kasuwanci, Ƙwadago). Amsoshi Academic Publishers. ISBN: 978-978-62480-1-1. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.21361768

Tuntuɓa Domin Samun Littafi: 

Dr. Abu-Ubaida Sani: Imel - abuubaidasani5@gmail.com | WhatsApp - 08133529736

Dr. Abdulrahman Aliyu: WhatsApp - 08036954354

2.3.6 Rabe-Raben Sana’o’i Ta La’akari Da Duniyarsu

Wannan littafi yana da ra’ayin cewa akwai manyan duniyoyi biyu da Hausawa suke gudanar da sana’o’i a cikinsu a yau. Duniyoyi biyu da Hausawa suke gudanar da kasuwancinsu a cikinsu su ne:

i.Duniyar zahiri

ii.Duniyar intanet

2.3.6.1 Sana’o’in Duniyar Zahiri

Dukkannin sana’o’in Hausawa na gargajiya sun kasance na duniyar zahiri. Su ne waɗanda ake ganin su ko a taɓa su ko a shaidi sakamakon su a zahirance. Haka kuma, masu aiwatar da sana’o’in da waɗanda suke amfana da su, duk a duniyar zahiri suke tattaunawa. Nau’o’in su sana’o’in da zamani ya kawo wa Hausa, da dama daga cikinsu na duniyar zahiri ne. Misalansu sun haɗa da:

a. Fawa

b. Kaɗi

c. Kisto

d. Ƙira

e. Noma

f. Rini 

2.3.6.2 Sana’o’in Duniyar Intanet

Sana’o’in duniyar intanet su ne waɗanda yayin gudanar da su, harƙallar mai saye da sayarwa takan kasance a cikinta. Takardar Sadat (2023 sh. 708) ta tabbatar da cewa, a yau akan yi sayayya cikin sauƙi a kan intanet. Lamari ne da yake ba wa mutum damar sayen kaya ko ya sayar da kaya ko ya nemi wanda zai yi masa wani aiki ko shi ya yi wa wani aiki alhali masu wannan mu’amalar ba dole ne ya kasance sun taɓa ko da jin labarin ɓangarorin duniyar da kowannensu yake rayuwa ba.

Dahiru et al. (2014) sun bayyana yadda masu sana’o’i da kasuwanci daban-daban a Kano suke rungumar hanyoyin biyan kuɗi na zamani. Duk da a ƙarshe sun nuna cewa, akwai ƙarancin karɓar wannan sauyi na zamani (Dahiru et al., 2014 sh. 9). Binciken Enejo & Ojabo (2024) ya nuna cewa ana samun cigaba a wannan fannin. Duk da haka, binciken nasu ya gano cewa kimanin kashi ashirin (20%) na ƙanana da matsakaitan kasuwanci a yankin Arewacin Nijeriya ba su taɓa amfani da wani nau’in kasuwancin kan intanet ba (sh. 92). A taƙaice ke nan, har yanzu akwai buƙatar ƙara bincike domin fito da damarmakin da Hausawa suke da su na neman kuɗi a kan intanet.

Dogaro da kai ta hanyar kasuwanci yana ƙara zama abu mai sauƙi a yau. Hakan yana faruwa ne da taimakon intanet da yake bayar da damar riskar kwastomomi cikin sauƙi, da kuma sauyin tsarin kasuwancin kansa a duniyar yau. A yau, mutane suna da damar fara kasuwanci da kuɗi ɗan ƙalilan kawai. Hanyoyin samun kuɗi masu sauƙi da suke ƙoƙarin mamaye dukkannin ɓangarorin duniya sun haɗa da ƙirƙirar bidiyoyi da rubuce-rubuce domin ɗorawa a intanet.[1]

Dangane da ayyuka a kan intanet kuwa, tsarin ya samu bunƙasa musamman bayan ɓullowar annobar Korona. Masana’antu da hukumomi da dama sun ga damarmakin da suke tattare da aiki daga gida (ta kan intanet) (Ringle et al., 2020 sh. 88). Daga wannan lokaci an samu ƙaruwar rungumar tsarin ayyuka ta kan intanet. A yau ya kasance wata alƙibla wadda kasuwancin duniya ya saka a gaba.

A yanzu ‘yan kasuwa ba sa cikin takunkumin taƙaita kasuwancinsu a muhalli ɗaya, ko da kuwa ƙaramin jari suke da shi. Wannan yana faruwa ne sakamakon shirin game-duniya da kuma wadatuwar hanyoyin cinikayya ta kan intanet (Mishrif & Khan, 2023 sh. 7-8). Ko ‘yan kasuwan da ba su da damar buɗe kafafen intanet na kasuwancinsu, suna da damar haɗa guiwa da manyan kafafe daban-daban domin gudanar da kasuwancin a kan intanet. Kasuwannin kan intanet irin su Amazon da Alibaba da Shopipy sun yi fice a wannan fannin.

A nan akwai manyan batutuwa biyu waɗanda suka kamata hankali ya kai gare su. Na farko shi ne, sana’a tana iya kasancewa ta duniyar intanet kasancewar a nan ne ake ƙulla harƙallar gudanar da ita. Tana iya kasancewa akwai makamanciyarta da ake gudanarwa a duniyar zahiri. Bambancinsu a nan kawai shi ne farfajiyar gudanarwa. Misali:

a. Ɗan Nijeriya yana iya yin aikin fassara da wani kamfani da yake Amurka, ba tare da ya taɓa jin murya ko kallon hoton waɗanda suke magana da shi daga kamfanin ba. Komai za a gudanar da shi ne a duniyar intanet.

b. Bauhaushe yana iya buɗe shagon sayar da datar waya a kan intanet. Masu yi masa ciniki za su sayi kayayyakinsa ne kawai kai tsaye daga intanet ba tare da sanin a duniyar da yake ba a wannan lokaci.

A ɓangare guda kuwa, sana’a tana iya kasancewa ta duniyar intanet zamowar abubuwan da ake sarrafawa ko samarwa a cikinta suke. Misali:

a. Mai gina kafar intanet tamkar mai ginin gida yake a duniyar zahiri. Zai sayi fili da sunan gida sannan ya zana filin ya fitar da ɗakuna da zauruka da sauransu. Duk waɗannan a duniyar intanet za su kasance.

b. Wanda ya sanya matakan tsaro a wata na’ura ko wani zaure a kan intanet, to ya yi hakan ne a cikin wata ɓoyayyiyar duniya (duniyar intanet).

2.3.6.3 Bambance-Bambance Tsakanin Sana’o’in Duniyar Zahiri Da Na Intanet

Akwai bambance-bambance tsakanin sana’o’in duniyar zahiri da waɗanda ake gudanarwa a duniyar intanet. Ɓangarorin da ake samun waɗannan bambance-bambance sun haɗa da:

a. Abataya (Overtime) da alawus

b. Damar yi wa kaya kallon ƙwaƙwaf

c. Faɗaɗa

d. Hanyoyin biyan kuɗi

e. Hulɗa

f. Lokacin aiwatar da kasuwanci

g. Tallata kasuwanci

h. Tsaro 

i. Wuraren ajiye kayan aiki da kayayyakin sayarwa da wurin zaman ma’aikata

j. Wurin aiwatar da aiki

An yi ƙarin bayani game da su a cikin jadawali na 4 da yake ƙasa.

Jadawali Na 3: Bambance-Bambancen Sana’o’in Duniyar Zahiri Da Na Intanet

	Sana’o’in Duniyar Zahiri	Sana’o’in Duniyar Intanet
Abataya da alawus	Mai sana’ar duniyar zahiri na iya buƙatar abataya ko waɗansu alawus-alawus na tafiye-tafiye da wurin kwana da makamantansu.	Mai sana’ar duniyar intanet ba ya buƙatar wurin kwana da kuɗaɗen tafiye-tafiye.[2]
Damar yi wa kaya kallon ƙwaƙwab	A sana’ar duniyar zahiri, kwastoma yana da damar yi wa kaya kallon ƙwaƙwaf, har ma ya taɓa ko ya jinjina, da makamantan hakan.	A sana’ar duniyar intanet, wanda zai sayi kaya yana da damar kallon hoto ko bidiyon kayan ne kawai. Ba zai iya kallon sa a zahirance ba har sai idan an kawo masa shi (idan wanda ake kawowa ne).
Faɗaɗa	Sana’ar duniyar zahiri tana buƙatar matakai masu yawa kafin faɗaɗa zuwa waɗansu yankuna na nesa. Sun haɗa da ƙarin ma’aikata da ababan jigila kamar mota ko jirgi.	Faɗaɗa sana’a zuwa ɓangarori daban-daban abu ne mai sauƙi ga mai sana’ar duniyar intanet. Zai yi hakan ne kawai ta hanyar ɗora bayanansa da na kasuwancinsa a kafafen intanet da masu neman ma’aikaci irinsa za su iya shiga.
Hanyoyin biyan kuɗi	A sana’o’in duniyar zahiri, ana iya biyan kuɗi hannu (takardu ko tsaba) ko a yi taransifa ko amfani da POS ko cek da makamantansu.	A sana’o’in duniyar intanet ba su da zaɓin biyan kuɗi hannu-da-hannu. Bayan haka, akan samu zaɓuɓɓukan hanyoyin biyan kuɗi masu tarin yawa. Misali, kafar Paxful tana ba da damar a biya kuɗi ta hanyoyi sama da ɗari huɗu da hamsin (450).[3]
Hulɗa	Mai sana’ar duniyar zahiri yana hulɗa da kwastomominsa a zahiri. Suna iya kama hannayen juna domin gaisawa ko taɓa juna da makamantansu.	Mai sana’ar duniyar intanet ba ya hulɗa ta gaba-da-gaba da kwastomominsa.
Lokacin aiwatar da kasuwanci	Yawanci mai gudanar da sana’a yana da taƙamaiman lokacin aiki a kowace rana ko mako. Misali, mai shagon aski na zamani yana iya buɗewa daga ƙarfe 9:00 na safe zuwa ƙarfe 9:00 na dare.	Girkakku ko saitattun sana’o’in kan intanet suna iya aiki a kowane lokaci. Misali, wanda ya saita shagonsa na sanyar da katin wutar lantarki, to masu ciniki na iya sayayya dare da rana ba tare da an ci karo da wani lokaci da shagon yake rufe ba.
	Mai sana’ar duniyar zahiri yana buƙatar ya yi aiki a cikin wani ƙayyadadden lokaci. Misali, maginin zamani (mesin) yana da damar yin gini ne daga safe zuwa yamma kawai.[4]	Mai aiwatar da sana’a yana da damar yin aiki a kowane lokaci tare da hutawa a kowane lokaci. Misali, wanda yake fassara dogon aiki a kan Trados, yana da damar dakatawa ya huta ko ya yi wata hidima a kowane lokaci sannan ya ci gaba da aiki a duk lokacin da ya ga dama.
Tallata kasuwanci	Hanyoyin tallata sana’ar duniyar zahiri sun haɗa da tattaunawar gaba-da-gaba da raba takardun talla da sanyawa a gidajen rediyo da talabijin da makamantansu.[5]	Tallata sana’a tana kasancewa a kan intanet kai tsaye.
Tsaro	Barazanar tsaro a wannan fannin ya shafi fasa shago ko wurin aiki da satar kaya da makamantansu.	Barazanar tsaro a sana’o’in duniyar intanet ya fi shafar kutse da tatsar bayanai ta bayan gida.
Wuraren ajiye kayan aiki da kayayyakin sayarwa da wurin zaman ma’aikata	Wanda yake da sana’ar da ta bunƙasa, misali kafintan ƙasa, to yana buƙatar wuraren ajiye kayan aikinsa da wuraren ajiye kayayyakin sayarwa (gadaje da kujeru da sauransu, waɗanda aka haɗa domin a sayar)	Wanda yake sana’a a duniyar intanet ba ya buƙatar wurare a zahirance na ajiye kayayyakin sayarwa. A maimakon haka, yakan ajiye su ne a duniyar intanet cikin tsarin da ake kira hosting ko storage.
Wurin aiwatar da aiki	Yana iya kasancewa yana da wuri na musamman da ake gudanar da shi (kamar maƙera domin ƙira ko masaƙa domin saƙa)	Mai sana’a ko masu sana’a suna iya kasancewa a ko’ina. Farfajiyar aiwatar da sana’ar ita ce intanet (misali kafar Proz da ake ɗaukar hayar ma’aikata)
	Yana iya kasancewa ma’aikaci sai ya je wurin da ake buƙatar aiwatar da aikin domin ƙera wani abu ko gyara wani abu (misali kafintan sama sai ya je gidan da aka gina kafin ya yi rufin kwano).	Mai sana’a ba ya buƙatar ya je wurin da ake buƙatar aiwatar da aiki (misali mai gina zaure a kan wata kafar intanet zai yi hakan a duk inda yake, alhali waɗanda zai yi wa aikin za su ga ya kammala a kan intanet).

Madogara: Lura ta kai tsaye da nazarin ƙwaƙƙwafi

2.4 Naɗewa

Kafin wannan littafin, yawancin rubuce-rubuce sukan raba sana’o’in Hausawa ba tare da la’akari da mabambantan matakai da alƙaluma wajen samar da rabe-raben ba. Bayanan da aka kawo a cikin wannan babi na biyu sun cike wannan babban gurbi da aka bari a ɓangaren bayanin sana’o’in Hausawa. Kamar yadda bayanai suka gabata a cikin babin, an yi la’akari da alƙaluma da suka haɗa da ‘zamani’ da ‘jinsi’ da ‘daraja’ da ‘amfani’ (da sauransu) wajen samar da rabe-raben sana’o’in Hausawa. Haka kuma, babin ya tattauna shigar giragizai da ake samu tsakanin ‘sana’a’ da ‘kasuwanci’.

---

[1] Waɗanda suka ɗora abubuwa a intanet suna da damar yin kasuwanci ko dai ta hanyar sayar da su abubuwan kansu, ko kuma ta hanyar ɗora tallace-tallace a kafafe da shafukansu.

[2] A maimakon abataya (overtime), ana iya samun kuɗin gaggawa ko kuɗin uzzurawa (rush fee).

[3] Domin samun ƙarin bayani, ana iya duba su kai tsaye a kafar: https://paxful.com/university/new-payment-methods.

[4] Akan samu lokutan da ake gudanar da ire-iren ayyukan nan har cikin dare. Hakan ba zai yiwu ba sai an yi waɗansu tanade-tanade na musamman, kamar samar da wadataccen haske da sauransu.

[5] Yana da kyau a fahimci cewa, a yau ana amfani da kafafen intanet domin tallata sana’o’in duniyar zahiri. Duk da haka, abin ba kamar na sana’o’in duniyar intanet yake ba. Dalili shi ne, sana’o’in duniyar zahiri ba su cika shafar al’ummomi da suke nesa da mai sana’a ba. Misali, kafintan ƙasa da yake Kano a Nijeriya, ba zai yi tunanin tallata hajarsa ga ‘yan Amurka da Burtaniya da Kanada ba (sai dai idan ya bunƙasa sosai da sosai).