Ticker

6/recent/ticker-posts

Dalilan Daukakuwar Darajar Zogale

An Ciro Daga: Bakura, A.R., & Sani, A-U. (2026). Zogale a ƙasar Hausa: Magani, abinci, tattalin arziki. SAS Publishers. ISBN: 978-978-63958-1-4. https://doi.org/10.5281/zenodo.22682300

 Na

Adamu Rabi’u Bakura

Da

Abu-Ubaida Sani

Zogale a Kasar Hausa: Magani, Abinci, Tattalin Arziki

ZOGALE A MUHALLIN TATTALIN ARZIKI

Shimfiɗa

A babin da ya gabata, an dubi zogale a matsayin abinci da ƙwalama. Amfanin zogale bai tsaya ga magana da abinci ko ƙwalama kawai ba. Ya haɗa har da sana’a. Zogale yana taka muhimmiyar rawa a duniya baki ɗaya ta fuskar tattalin arziki. Wannan ba ya rasa nasaba da darajar da yake da shi da kuma ɗimbin amfaninsa a matsayin mahaɗin magunguna. A ɓangare ɗaya kuwa, akwai masu ƙananan sana’o’i da suke sayar da zogale. Akan sayar da ɗanyen ganyen ko dafaffe ko busasshe ko kuma dakakken garin zogale. Wannan babi na huɗu ya dubi yadda zogale yake taka rawa a matsayin hanyar sana’a.

Dalilan Daukakuwar Darajar Zogale

Zogale yana da daraja a ƙasar Hausa, har ma da matakin duniya. Ɗimbin alfanu da itaciyar zogale take tattare da shi, shi ne ya ba ta daraja a duniya inda ake kasuwancinta a matakai daban-daban. Kamar yadda aka sani ne, zogale ko zogala ba baƙuwar aba ce ba, , musamman a karkarar da take farfajiyar ƙasar Hausa, domin tana cikin jerin abincin yau da gobe. Sannu a hankali, mutanen da suke zaune a alƙaryu da birane suka gano amfaninta, wadda tuni waɗanda suke karkara suka daɗe suna amfani da ita wajen aiwatar da magani domin magance nau’o’in cututtukan da suke addabar su. Sakamakon ɗimbin sinadaran da suke jibge a cikinta wanda Allah ya halicce ta da su. Ire-iren waɗannan sinadaran ne ya sa take ƙarfafa garkuwar jikin bani Adam da take yaƙar cututtukan da suke cikin jikin wanda duk suke amfani da ita. Kuma haƙora da gaɓoɓi da ƙasusuwan jiki su ƙara ƙarfi da inganci. Wannan bincike ya gano cewa, tana ƙarfafa gani tare da ƙara lafiyar ido. Tana gina jikin ɗan’adam fiye da yadda madara take gina shi. Tana taimakawa wajen gyara fatar jiki.

A taƙaice za a fahimci cewa, itaciyar zogale tana ƙunshe da fa’idoji masu tarin yawa. Daga cikin su akwai:

a. Magance hawan jini

b. Ƙara ruwan nonon mace mai shayarwa

c. Daidaita sukarin da ke cikin jini

d. Taimakawa wajen narkar da abincin da aka ci

e. Yaƙa tare da kashe ƙwayoyin cutar bakateriya

f. Wanke ciki

g. Ƙara wa hanta da ƙoda lafiya

h. Gyara ƙwaƙwalwa

i. Rage ƙiba ko taiɓa

j. Ƙara wa bani Adam kuzari

Irin wannan alfanu da suke ƙunshe a cikin zogale ne ya sa ake kallon bishiyar zogale a ƙasar Hausa tamkar: “Nagge daɗi goma”. Wato komai nata abin amfani ne. Ta kasance abin moriya ta fannonin rayuwa daban-daban.

A ɓangare ɗaya kuwa, kasancewar bishiyar zogale mai yawan amfani kamar yadda bayani ya gabata. Akan yi amfani da wannan itaciya a kewaye harabar gona da ke fadama domin kariya daga dabbobi, ko muhalli domin a yi wa gida kwalliya. Wannan wani ƙari ne na daga ribar da ake samu daga itaciyar.

Post a Comment

0 Comments