An Ciro Daga: Bakura, A.R., & Sani, A-U. (2026). Zogale a ƙasar Hausa: Magani, abinci, tattalin arziki. SAS Publishers. ISBN: 978-978-63958-1-4. https://doi.org/10.5281/zenodo.22682300
2.1
Bayyanar Cuta a Tsakanin Al’umma
“Cuta” kalma ce ta Hausa da take cikin jerin kalmomin suna jinsin mata.
Jam’in kalmar
shi ne, cututtuka ko cuce-cuce ko cutuka kamar yadda Garba
(1990 sh. 29) da Abubakar (2015 sh. 81) da BUK (2006 sh. 80) suka nuna. Garba
(1990 sh. 29) ya fassara kalmar
da: “Rashin lafiya, mai daɗewa da nakasarwa.” Bunza
(1989: 132) ya bayyana ma’anar cuta da cewa: “Cuta wata damuwa ce da ta shiga
jikin ɗan’adam don raunana
lafiyarsa. Ko kuma ta shafi zuciyarsa ta fuskar buƙatocinsa na jin daɗi ko
ɗaukaka
darajarsa da sunansa.”
Idan aka duba ma’anonin da
aka bayyana na cuta da idon basira, za a
iya cewa, ita ce duk wani lahani da yake haddasa rashin sukuni a cikin jiki, wanda kan haddasa rashin walwala da jin daɗi,
wani zubin har yakan wanzar da raɗaɗi da
zogi a jiki. Haka kuma, za a iya kallon cuta a matsayin wata damuwa ko illa da take
shiga cikin jikin mutun ta raunana masa wasu ƙwayoyin
halitta da suke zama garkuwa a jikin ɗan’adam, ko taɓuwar
ƙwaƙwalwa
da ke haifar da hauka wato taɓuwar hankali, sakamakon shan
wani abu ko zuwan abu daga hukuncin Ubangijin sammai da ƙassai.
Allah buwayi gagara
misali, shi
ne cikin ikonsa da iradarsa ya
halicci halittu masu rai da marasa rai, na ruwa da na tudu waɗanda
ake iya gani da waɗanda ba a iya gani, kamar mala’iku da rauhanai da aljannu da mutane da dabbobi da tsuntsaye da ƙwari da tsirrai da duwatsu. Ya kuma
halicci ɗan’adam. Ya sanya ƙasa
ta kasance mazauninsa a sassa daban-daban na doron duniya. Ya ƙagi cututtuka masu ɗimbin yawa tare da sanadin wanzuwar su a
tsakanin al’umma. Ya sanya magani ga kowace cuta, sai fa tsufa da mutuwa. Manzon
Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce:
لِكُلِّ دَاءٍ دَوَاءٌ، فَإِذَا أُصِيبَ دَوَاءُ الدَّاءِ
بَرَأَ بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Likulli dā'in dawā', fa-idhā
uṣība dawā'u ad-dā'i bara'a bi-idhni llāhi
'azza wa jall.
Fassara
"Kowace cuta tana da
maganinta. Idan aka samu maganin da ya dace da cutar, sai mai cutar ya warke da
izinin Allah Maɗaukakin Sarki."
(Sahih Muslim: 2204; Sunan
Ibn Majah: 3436)
0 Comments
ENGLISH: You are warmly invited to share your comments or ask questions regarding this post or related topics of interest. Your feedback serves as evidence of your appreciation for our hard work and ongoing efforts to sustain this extensive and informative blog. We value your input and engagement.
HAUSA: Kuna iya rubuto mana tsokaci ko tambayoyi a ƙasa. Tsokacinku game da abubuwan da muke ɗorawa shi zai tabbatar mana cewa mutane suna amfana da wannan ƙoƙari da muke yi na tattaro muku ɗimbin ilimummuka a wannan kafar intanet.