Daga
Adamu Rabi’u Bakura, Ph.D.
Department of Languages and Cultures
Federal University Gusau, Zamfara, Nigeria
Arbakura62@gmail.com & adamubakura@fugusau.edu.ng
Da
Abu-Ubaida SANI, Ph.D.
Department of Languages and Cultures,
Federal University Gusau, Zamfara, Nigeria
Email: abuubaidasani5@gmail.com | official@amsoshi.com
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6447-4334 | WhatsApp: +2348133529736
Shimfiɗa
Kalmar Fulani jam’i ce ta Bafillatani, wadda ta kasance suna na namiji, mace kuwa a kira ta Bafillatana. Ita wannan kalma tana ɗauke da ma’anar mutumin da yake magana da harshen Filatanci. A wata ma’ana ta biyu kuwa, tana nufin wanda yake asalinsa Fulani ne, amma yanzu ba ya jin Fulatanci, kamar yadda CNHN, (2006 p. 24) ya nuna.
Abubakar (2015 p. 141) kuwa, cewa
ya yi: Fulani, kalmar suna ce jinsin mace da ke ƙunshe da ma’ana kamar haka:
i. Ƙabila masu magana da harshen Fulatanci da
sana’ar kiwo.
ii. Suna ne na mace ‘yar sarki.
Al’ummomi kamar Fulani su ma ba a
bar su a baya ba, domin suna da ta su hanyar da suke la’akari da ita wajen
sanya wa ‘ya’yansu sunaye tun kafin bayyanar Addinin Musulunci. Fulani kan yi
la’akari da tsarin haihuwa da ƙirar jikin abin da aka haifa (sifa) da
yanayin shekara da sauransu. A sakamakon waɗannan
abubuwa ne aka samu nau’o’in sunaye da suka jiɓinci
abubuwa da dama kamar yadda za a gani ɗaya
bayan ɗaya. Waɗannan abubuwa sun haɗa da:
Sunayen Sanadin Tsawon Kasancewa
a Ciki
Haihuwa al’amari ne da take
aukuwa a bisa tsarin Ubangiji. Akasarin abin haihuwa kan zauna a cikin mahaifa
na tsawon watanni tara (9). Wato, tun daga shigar juna biyu har zuwansa sararin
duniya. A wasu lokutan akan haihu ƙasa da wata tara ko ma fiye da haka.
Wannan ne ya haddasa samuwar sunaye a al’ummar Fulani da suke ishara da tsawon
lokacin da jinjiri ya yi a cikin mahaifiyarsa. Misali:
(i) Leɓɓe:Yaro ko yarinyar da aka haifa bayan ya ko
ta shekara a ciki.
(ii) Ɓoyi: Wanda aka haifa
bayan ya fi wata tara a ciki. Mace kuwa ana kiran ta Jimaɗe. A wani karin harshe ana
kiran ta Nebi.
Manazarta
Bakura, A.R. & Sani, A-U. (2024). Sunayen Hausawa (Bunƙasar Sunayen Hausawa da Maƙwabtansu). WT Press. ISBN: 978-978-782-932-5. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.19512083
0 Comments
ENGLISH: You are warmly invited to share your comments or ask questions regarding this post or related topics of interest. Your feedback serves as evidence of your appreciation for our hard work and ongoing efforts to sustain this extensive and informative blog. We value your input and engagement.
HAUSA: Kuna iya rubuto mana tsokaci ko tambayoyi a ƙasa. Tsokacinku game da abubuwan da muke ɗorawa shi zai tabbatar mana cewa mutane suna amfana da wannan ƙoƙari da muke yi na tattaro muku ɗimbin ilimummuka a wannan kafar intanet.