Gwauro da Bazawara a Madubin Karin Magana

Daga

Shafa'atu Salihu Labbo
Abu-Ubaida Sani

Kamar yadda aka kawo bayani a sama, gwauro da bazawara, wasu mutane ne waɗanda ke zaune a cikin al’umma ba tare da aure ba. Sun taɓa yin aure, auren ya mutu sanadiyar rabuwa ko mutuwar ɗaya daga ciki (mutuwar miji idan bazawara ce, sannan mutuwar mata idan gwauro ne). Haka kuma, suna zaman cin gashin kansu. Su ne suke yi wa kansu lalura ta yau da kullum saboda ba sa ƙarƙashin kulawar kowa.

A sama an ga misalan karin magana da suka shafi gwauro da bazawara a keɓance. A wannan gaɓar kuwa, za a kawo misalan waɗanda suka ƙunshi gwauro da bazawara a cikin furuci guda. Wannan yana nuni ga alaƙarsu bisa mahangar falsafar al’adun Hausawa. Ga misalai a ƙasa:

1. Aikin banza, karen gwauro ya kori bazawara

Ɗaya daga cikin manyan dalilan ajiye kare a gida shi ne gadi. Yakan kori waɗanda suka zo gidan domin aikata ɓarna, kamar yara ko ɓarayi. Wani lokaci kuma yakan yi haushi domin ya fargar da masu gidan cewa ga wasu baƙin da ba su saba zuwa ba sun zo.

A bangare ɗaya kuwa, gwauro ba shi da burin da ya wuce yin zance da mace. Yayin da karen gauro ya kori bazawara, lallai ne an yi aikin banza. Wannan ne ya sa ake amfani da karin maganar domin nuna wani aikin banza da aka aikata. Ga misali a ƙasa:

Laraba: Sanata Larai ta ce ta fahimci kuskurenta. Idan aka sake zaɓen ta, za ta yi aiki tuƙuru bisa adalci da riƙon amana.

Kuluwa: Aikin banza, karen gwauro ya kori bazawara!

2. Da rashin sani, karen gwauro ya kori bazawara

Tubalan da aka gida karin maganar da aka kawo a sama, da irinsu aka gina wannan karin maganar. Bambancinsu kawai shi ne, wannan karin magana yana nuni ne da da-na-sani ko aikata wani aiki bisa rashin sani – kamar dai yadda karen gwauro ya kori bazawara a bisa rashin sani. Da a ce karen ya san bazawara abin nema ce ga gwauro, lallai ba zai kore ta ba.

Ana amfani da wannan karin maganar domin yin tsokaci game da wani lamari da ya haifar da da-na-sani, ko wanda aka aikata a cikin rashin sani. Misali:

Audu: Ina ta jiran yaron da aka aiko, har yanzu bai zo ba.

Lado: Ah, ba Musa kake nufi ba? Shi ne fa ya wuce ta nan da abokinsa Iliyasu. Sun ce kai ne ka ce su koma gida.

Audu: Allah mai iko! Lallai yaran sun tsaya a can suna hayaniya, ni kuwa na ce su yi gida. Rashin sani, karen gwauro ya kori bazawara.

Manazarta

Labbo, S.S. & Sani, A-U. (2025). Aure a ƙunshiyar karin magana. Amsoshi Academic Publishers. ISBN: 978-1-257-07209-5. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.19513449