Salla A Jirgin Sama Da Mota

Tambaya

Gafarta malam, ya halatta yin sallar farilla a cikin mota ko jirgin sama ko kuma a cikin jirgin ruwa? Domin wasu lokuta mutum yana iya yin tafiya mai nisa zuwa jahohin Kudu, sai ga lokacin sallah ya yi, amma ba sa tsayawa domin a yi sallah, saboda mafi akasarin fasinjojin ba Musulmai ba ne, har ma da direban kansa ba Musulmi ba ne.

Amsa

Wa Alaikumus Salam warahmatullahi wabarakatuh.

Alhamdu lillahi was-salatu was-salamu ‘ala Rasulillah. Godiya ta tabbata ga Allah, kuma salati da aminci su tabbata ga Manzon Allah, Muhammadu (Sallallahu Alaihi Wasallam), da iyalansa, da sahabbansa, da kuma duk wanda ya bi tafarkinsa.

Tambayar da kuka gabatar tana daga cikin muhimman batutuwan da suka shafi sallah a cikin ababen hawa na zamani, musamman a lokutan tafiye-tafiye inda mutum ba shi da ikon tsayawa ko sauka don yin sallah. Wadannan batutuwa sun shafi manyan Musulmi, malamai, da kuma fatawowi daga manyan malamai na zamani.

1. Ka'idar Asali: Sallah ta Zama Wajibi a Lokacinta

Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) Ya wajabta sallah a cikin lokuta ƙayyadaddun da bai kamata a ƙetare su ba. Ya ce:

الآيَةُ: ﴿إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَّوْقُوتًا﴾

"Lalle sallah ta kasance a kan muminai farilla ce a lokuta ƙayyadaddu." (Surat An-Nisa', 4:103)

Wannan yana nufin cewa sallar farilla tana da lokacin da ta fara da lokacin da ta ƙare, kuma dole ne a yi ta a cikin wancan lokacin idan mutum yana da iko. Idan mutum ya jinkirta ta ba tare da uzuri ba har lokacin ya fita, to ya yi zunubi.

Amma a cikin tafiya, idan mutum ya kasa yin sallah a tsaye ko a ƙasa domin babu dama, to yana da izinin yin sallah a cikin abin hawa.

2. Hukuncin Yin Sallah A Cikin Mota Ko Jirgin Sama

Malamai sun ce: Ya halatta yin sallah a cikin mota, jirgin sama, ko jirgin ruwa idan akwai buƙata ko larura. Wannan larura na iya zama:

• Babu inda za a tsaya don yin sallah.

• Direban ba zai tsaya ba (domin ba Musulmi ba ne).

• Fasinjojin ba Musulmi ba ne, kuma tsayawa zai haifar da matsala ko jinkiri.

• Mutum yana cikin jirgin sama mai tafiya, kuma ba zai iya tsayar da jirgin ba.

Amma akwai sharudda da yawa:

3. Sharudda Yin Sallah A Cikin Abin Hawa

1. Idan za a iya jinkirta sallah har sai an sauka, to jinkirtawa shi ya fi kyau. Wannan shi ne abin da malamai suka fi so. Domin a ƙasa mutum zai iya cika ruku'u da sujjada daidai, kuma zai iya fuskantar Alƙibla yadda ya kamata. Saboda haka, idan tafiyar za ta ƙare kafin lokacin sallah ya fita, to ya fi kyau a jinkirta.

2. Idan akwai tsoron lokaci ya ƙare, to ya halatta a yi sallah a cikin abin hawa. Wannan shi ne ra'ayin mafi yawan malamai. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا، لَا كَفَّارَةَ لَهَا إِلَّا ذَلِكَ»

"Duk wanda ya manta da sallah, to ya yi ta lokacin da ya tuna. Babu wani kaffara gareta sai wannan." (Sahih al-Bukhari, 597; Sahih Muslim, 684)

Wannan yana nuna cewa wajibi ne a kiyaye sallah cikin lokacinta, ko da kuwa a cikin abin hawa.

3. A fuskantar Alƙibla gwargwadon iko. Idan abin hawa yana juyawa, to mutum zai yi ƙoƙari ya fuskanta yadda zai iya. Idan ya gagara, to babu laifi. Allah Ya ce:

الآيَةُ: ﴿فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ﴾

"To, duk inda kuka juya, to akwai fuskantar Allah." (Surat Al-Baqarah, 2:115)

Wannan yana nufin cewa idan mutum ya yi ƙoƙari ya fuskanta, amma abin hawa ya juya, to sallarsa tana da inganci.

4. Yin ruku'u da sujjada da alama (ishara) idan ba a iya yin su a zahiri ba. Idan mutum ba zai iya yin ruku'u ko sujjada ba saboda ƙuntatawa (kamar cunkoson mutane ko rashin wuri), to ya halatta ya yi nuni da kansa ko da ido. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce game da sallar matafiyi a kan dabba:

الْحَدِيثُ: «يُصَلِّي عَلَيْهَا حَيْثُ تَوَجَّهَتْ بِهِ، فَإِذَا أَرَادَ الْفَرِيضَةَ نَزَلَ فَصَلَّى إِلَى الْقِبْلَةِ»

"Ya na yi sallah a kanta (dabba) a duk inda ta juya. Amma idan ya yi niyyar sallar farilla, sai ya sauka ya yi sallah yana fuskantar Alƙibla." (Sahih al-Bukhari, 1099; Sahih Muslim, 700)

Wannan hadisi yana nuna cewa sallar nafila tana yiwuwa a kan abin hawa, amma sallar farilla ta fi dacewa a yi ta a ƙasa. Sai dai idan akwai uzuri.

5. Idan aka yi sallah a cikin abin hawa, ba a buƙatar maimaitawa. Malamai sun ce idan mutum ya yi sallah bisa ga waɗannan sharudda, to sallarsa ta ƙare kuma ba ya buƙatar sake yi.

4. Yin Sallah A Jirgin Ruwa

Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya halatta yin sallah a jirgin ruwa. An ruwaito hadisi daga Abdullahi bn Umar (Radhiyallahu Anhuma) cewa:

الْحَدِيثُ: «سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الصَّلَاةِ فِي السَّفِينَةِ؟ فَقَالَ: صَلِّ فِيهَا قَائِمًا إِلَّا أَنْ تَخَافَ الْغَرَقَ»

"An tambayi Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) game da sallah a cikin jirgin ruwa. Sai ya ce: 'Ka yi sallah a tsaye a cikinta, sai dai idan kana tsoron nutsuwa.'" (Sunan Ad-Daraqutni; Sheikh Al-Albani ya inganta shi a Sahihul-Jami'i, hadi mai lamba 3777)

Wannan hadisi ya nuna cewa sallah a cikin jirgin ruwa tana da inganci. Haka nan ne a cikin jirgin sama, domin dukkansu ababen hawa ne a cikin ruwa ko iska.

5. Haɗa Salloli (Jam'u) A Lokacin Tafiya

Wata mafita kuma ita ce haɗa salloli biyu a lokacin tafiya. Misali:

• Azahar da La'asar ana iya haɗa su a lokacin ɗaya (ko a lokacin Azahar ko a lokacin La'asar).

• Magariba da Isha kuma ana iya haɗa su a lokaci ɗaya.

Wannan ra'ayi ya tabbata daga Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam). A cikin Sahih Muslim, an ruwaito cewa:

الْحَدِيثُ: «أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ، وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ، فِي السَّفَرِ»

"Lalle Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya haɗa Azahar da La'asar, da Magariba da Isha a cikin tafiya." (Sahih Muslim, 704)

Idan mutum yana cikin mota ko jirgin sama, kuma ya san cewa zai sauka kafin lokacin La'asar ya fita, to zai iya jinkirta Azahar ya haɗa ta da La'asar. Amma idan ya ji tsoron fita lokaci, to zai yi sallah a cikin abin hawa.

6. Yadda Ake Yin Sallah A Cikin Jirgin Sama

A cikin jirgin sama, abubuwa sun fi wuya. Ga wasu 'yan shawarwari:

• A nemo wuri mai faɗi – Idan zai yiwu, a zauna a wurin da za a iya miƙewa da ɗan karkata.

• A yi sallah a zaune – Idan ba za a iya tsayawa ba, a yi sallah a zaune tare da nuni da kai ga ruku'u da sujjada.

• A fuskantar Alƙibla – A yi amfani da taswirori (GPS) ko na'urori don sanin hanyar Makka. Idan jirgin ya juya, to a yi ƙoƙari a fuskance ta yadda zai yiwu.

• A yi nuni da ido – Idan ba za a iya durƙusa ba, to a yi ruku'u da sujjada da alama ta nuni da kai, tare da karkata jiki kaɗan.

Mafi yawan malamai na zamani (ciki har da Dr. Jamilu Yusuf Zarewa, da kuma sheikh Al-Albani, da sheikh Ibn Baz) sun ce yin sallah a cikin jirgin sama yana da inganci idan an bi waɗannan sharudda.

7. Abubuwan Da Ke Sake Yin Sallah A Cikin Mota Ko Jirgin Sama

Sallah ba ta sake ba idan mutum ya yi sallah bisa ga uzuri na halal, sannan ya isa gida ya sami damar yin sallah a tsaye. Wannan shi ne ra'ayin malamai: "Idan ka yi sallah a kan abin hawa bisa ga izinin shari'a, to ba za ka sake yinta ba."

Amma idan mutum ya yi sallah a cikin mota alhalin yana iya sauka (misali direban Musulmi ne zai yarda ya tsaya), to wannan ba halal ba ne, kuma dole ya sake sallar. Domin a wannan halin, ba shi da uzuri.

8. Shawara Ga Matafiya

'Yan'uwa matafiya, ku tuna waɗannan maki:

1. Ku gwada ku sauka don yin sallah a waje. Idan akwai wani masallaci ko wuri mai tsabta a gefen hanya, ku nemi direba ya tsaya. Wannan shi ne mafi kyau.

2. Idan direban ba Musulmi ba ne, ku yi masa magana mai kyau. Kuna iya cewa: "Ina buƙatar yin addu'a na na minti 5, don Allah za ku iya tsayawa?" Wani lokaci zai amince.

3. Ku shirya kayan aiki na sallah a gaba. Ku sanya rigar nan (carpet) ko abin da za ku kwanta a kai idan kun sauka.

4. Ku haɗa salloli idan an yi tafiya mai nisa. Wannan yana sauƙaƙa muku wajen biyan hakkin sallolin farilla.

5. Ku kiyaye lokutan sallah. Ku sa alamar lokaci (alarm) don tunatar da ku.

6. Idan kuka yi sallah a cikin jirgin sama, ku yi ta a kan lokaci. Kar ku jinkirta har sai lokaci ya kusa fita.

9. Bayani Daga Malamai

• Sheikh Ibn Baz (Rahimahullah) ya ce: "Ya halatta matafiyi ya yi sallah a cikin mota ko jirgin sama idan ba zai iya sauka ba, kuma ya yi nuni da kansa ga ruku'u da sujjada. Amma ya kamata ya fuskanci Alƙibla gwargwadon iko."

• Sheikh Ibn Uthaymin (Rahimahullah) ya ce: "Idan matafiyi yana kan jirgin sama, kuma lokacin sallah ya yi, sai ya yi sallah a tsaye idan zai iya. Idan ba zai iya ba, to ya yi a zaune da nuni."

• Dr. Jamilu Yusuf Zarewa a cikin fatawarsa ya ce: "Ya halatta yin sallah a jirgin ruwa, kuma hakan ya nuna halaccin yin sallah a mota da jirgin sama, saboda dukkansu ababen hawa ne."

10. Kammalawa

'Yan'uwa, a takaice dai:

• Ya halatta yin sallar farilla a cikin mota, jirgin sama, ko jirgin ruwa idan ba za ku iya sauka ba kuma kuna tsoron lokaci ya fita.

• Idan za ku iya sauka, to ku sauka ku yi sallah a ƙasa – wannan shi ne mafi inganci kuma mafi kusantar Sunnah.

• Ku fuskanci Alƙibla gwargwadon iko – idan abin hawa ya juya, to Allah baya ɗaukan abin da bai yiwu ba.

• Ku yi ruku'u da sujjada da nuni (ishara) idan ba za ku iya yin su a zahiri ba.

• Ku haɗa salloli (jam'u) domin sauƙaƙa wa kanku.

• Ku karɓi wannan a matsayin izinin Allah gare ku, amma ku yi ƙoƙari ku bi yadda Annabi ya yi.

Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) Ya ce:

الآيَةُ: ﴿يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ﴾

"Allah Yana nufin sauƙi gare ku, kuma baya nufin wuya gare ku." (Surat Al-Baqarah, 2:185)

Wannan ya nuna mana cewa addinin Musulunci addini ne mai sauƙi. Don haka, kada ku shiga cikin damuwa saboda yin sallah a cikin mota. Ku yi abin da za ku iya, kuma Allah Yana gafartawa, Mai jin ƙai.

Muna roƙon Allah Ya karɓi sallolinmu, Ya kuma sauƙaƙa mana tafiye-tafiyenmu, da kuma riƙe mu a kan tafarkin biyayya.

اللَّهُمَّ يَسِّرْ لَنَا سَفَرَنَا، وَاقْضِ لَنَا حَاجَتَنَا، وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ كُلِّ ضِيقٍ مَخْرَجًا

"Ya Allah! Ka sauƙaƙa mana tafiyarmu, Ka biya mana bukatarmu, kuma Ka sanya mana mafita daga kowace mawuyanci."

والله أعلم (Wallahu A'alam – Allah ne Mafi sani).

  ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.