Shin Akwai Zakkah A Cikin Dukiyar Kwamitee?

TAMBAYA TA 3254

Assalamu alaikum wa rahmatulLah.

Akramakallahu da fatan kana lafiya.

Ina da wata tambaya ce Mai muhimmanci akan zakkah, Muna da kwamitin masallaci sai mukayi noma don gudanar da aikace-aikacen masallaci. Kuma kayan nan yakai Nisabin, shin akwai zakkah a cikin kayan duk da cewa ba mallakan wani mutum bane?

Daga AbdulMumin Umar.

AMSA

Wa alaikumus salam wa rahmatulLahi wa barakatuhu.

Babu zakkah a cikin dukiyar kwamitin masallaci. Tun daga kan kudaden sadaƙah wadanda jama'a suka tattara, har zuwa kan amfanin gonan da jama'a suka haɗu suka noma domin samun kudaden aiwatar da gyare-gyare a masallacin.

Domin hakika ita zakkah daga cikin ka'idodinta akwai:

- Wajibi ne ta zamto abin da za a fitar wa zakkar ya kai nisabi.

- Wajibi ne ya zamto ya shekara guda a hannun mai shi (idan kuɗi ne).

- Dole ne ya zamto mallakar mutum guda ne, ko kuma wasu mutane kayyadaddu (idan kuɗi ne ko kampani da ake gudanarwa).

To shi kuma kuɗi ko dukiyar kwamiti ba ya cikin kowanne rukuni daga waɗanda aka lissafa ɗin nan. Sai dai shi yana cikin rukunin dukiyoyin WAƘAFI ne. Wato dukiyoyin da jama'a ke bayarwa amatsayin sadaƙah domin Allah, domin gudanar da ayyukan addini. Shi kuwa wannan ko miliyan nawa ne babu zakkah cikinsa.

ƘARIN BAYANI

Shin akwai zakkah a cikin dukiyar kwamitin masallaci ko dukiyar da aka tara domin ayyukan masallaci?

Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Akramakallahu, da fatan kana lafiya. Ina da tambaya mai muhimmanci dangane da zakkah. Muna da kwamitin masallaci, sai muka yi noma domin samun kudaden gudanar da ayyukan masallaci da gyare-gyare. Amfanin gonar ya kai nisabi. Shin a irin wannan dukiya akwai zakkah, duk da cewa ba mallakar mutum guda ba ce, kuma an tanade ta ne domin ayyukan masallaci?

Amsa:

Wa alaikumus salam wa rahmatullahi wa barakatuhu. A irin wannan hali, mafi yawancin malamai sun bayyana cewa babu zakkah a cikin dukiyar kwamitin masallaci ko dukiyar da aka ware domin ayyukan addini kamar gyaran masallaci ko hidimar jama’a. Dalili kuwa shi ne cewa zakkah tana wajaba ne a kan dukiyar da mutum ya mallaka cikakkiyar mallaka, wato dukiyar da take hannun mutum ko wasu mutane kayyadaddu kuma suke da ikon amfani da ita domin kansu. Amma dukiyar kwamitin masallaci galibi tana shiga cikin abin da ake kira dukiyar waqafi (sadaƙar da aka keɓe domin ayyukan Allah), wadda ba mallakar mutum guda ba ce, kuma an tanade ta ne domin amfanin jama’a da addini.

Allah Madaukakin Sarki Ya bayyana wajibcin zakkah a cikin Alƙur’ani inda Ya ce:

خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا

“Ka karɓi zakkah daga dukiyoyinsu domin ka tsarkake su kuma ka tsarkake rayuwarsu da ita.”

(Suratut Tawbah 9:103)

Malamai sun fahimci daga irin waɗannan ayoyi cewa zakkah tana rataye ne da dukiyar mutum ko mutanen da suka mallaki dukiyar kai tsaye. Haka kuma Allah Ya bayyana rukunin mutanen da ake bai wa zakkah a cikin wannan aya:

إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ

“Hakika zakkah ana bayar da ita ne ga matalauta, da miskinai, da ma’aikatan tattara ta, da waɗanda ake son jawo zukatansu, da ’yanta bayi, da masu bashi, da a tafarkin Allah, da matafiyi; wannan farilla ce daga Allah.”

(Suratut Tawbah 9:60)

Saboda haka, idan dukiyar da aka tara ta kasance an keɓe ta ne domin ayyukan masallaci kamar gyara, gudanar da lamuran addini, ko ayyukan jama’a, to tana kama da dukiyar waqafi. Wannan nau’in dukiya ba ta shiga cikin dukiyar da ake fitar wa zakkah, domin ba mallakar mutum ba ce, kuma an ware ta ne domin aikin alheri. Wannan fahimta ce da malamai da dama suka bayyana a cikin fikihu, ciki har da manyan malamai irin su Ibn Qudamah wanda ya yi bayani a cikin littattafan fikihu cewa zakkah tana wajaba ne a kan dukiyar da mutum ya mallaka cikakkiyar mallaka, ba a kan dukiyar da aka ware domin waqafi ba.

Sai dai ya kamata a lura cewa idan mutum ya mallaki wani abu na kansa daga cikin wannan aikin noma ko wani bangare na dukiyar, wanda yake a matsayin rabonsa na kansa kuma ya kai nisabi ya kuma cika sharuddan zakkah, to a nan ne zakkah za ta wajaba a kansa. Amma idan duk dukiyar an ware ta ne gaba ɗaya domin masallaci da hidimar addini, to ba za a fitar da zakkah daga cikinta ba ko da kuwa ta kai kudi masu yawa.

Allah ne mafi sani.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.