Hukuncin Mijin Da Ba Ya Ciyar Da Matarsa

TAMBAYA TA 3244

Assalamu alaikum malam miye hukuncin mijin da baya ciyar da matanrshi wai saboda yaga tana da sana'a? Shin ya halatta inci gaba da zama dashi?

AMSA

Wa alaikis salam wa rahmatullahi wa barakatuhu.

Tabbas ciyarwa da shayarwa da tufatarwa da bayar da makwanci da ilmantarwa, mutuntawa, da kiyaye mutuncin iyali wadannan kusan sune hakkokin da suka rataya akan kowanne namiji a lokacin da aka daura masa aure da mace.

Kowanne daga cikin hakkokin nan yana da muhimmanci amma fa ciyarwa ɗin nan tare da ɗaukar nauyin dawainiyar iyali abu ne babba wanda idan aka rasashi zaman auren ba ya yiwuwa yadda ake.

Shi yasa a cikin ayah ta 7 ta suratut Talaƙ Allah ya ce "LALLAI NE MA'ABOCIN WADATA (DAGA CIKIN MAZAJE) YA CIYAR (DA IYALINSA) DAGA IRIN WADATAR DA YAKE DA ITA..."

A cikin Suratun Nisa'i ayah ta 34 ma Allah ya ce:

"MAZAJE SUNE TSAYAYYU AKAN MATAYE SABODA ABIN DA ALLAH YA FIDITA SASHENSU AKAN SASHE DA KUMA ABIN DA SUKA CIYAR DAGA DUKIYOYINSU.. "

Malaman tafsiri suka ce yana daga cikin hakkokin wajibi akan kowanne namiji, tsayawa kan al'amarin iyalinsa ta duskar ɗaukar dawainiyarsu kamar ciyarwa da shayarwa da sanar da matsufuni tate da tsayawa kan umurtarsu da bin Allah da kulawa da addini...

Wani Sahabi mai suna Sayyiduna Mu'awiyatul Kushairi (radhiyal-Lahu anhu) ya tambayi Manzon Allah ﷺ dangane da hakkokin da matan aure suke dashi akan mazajensu. Sai Manzon Allah ﷺ ya ce masa:

"Ka ciyar da ita idan kaima kaci, Kuma ka tufatar da ita idan ka rufatar da kanka. (Idan kuna fada da ita) Kada ka mari fuskarta, kada kayi mata wulakanci. Idan har zaka kaurace nata, to kada ka aikata hakan sai a dakinta (wato kada ka kaurace wa matarka sai acikon dakinta).

(Abu Maajah da Abu Dawud ne suka riwaitoshi).

SHIN za ki CI GABA DA ZAMA DASHI NE KO KINA DA WANI ZA'BIN?

Malamai da dama sunyi bayanai a cikin litattafansu game da wannan Mas'alar. Don haka ga wasu daga ciki:

Shaikh Muhammad Najeeb Almudee'iy a cikin sharhinsa na Sahihul Bukhariy akan wannan mas'alar ga abin da ya ce:

"Idan hijjoji suka tabbata cewa Miji ya kasa ɗaukar nauyin matarsa, to anan matar tana da za'bi guda uku:

1. Kodai ta nemi rabuwa dashi.

2. Ko kuma idan ta amince taci gaba da zama dashi a haka, to wannan damarta ne. Sai ta hakura da duk abin da ya samu ya bata.

3. Ko kuma taci gaba da zama amatsayin matarsa amma ba za ta bashi danar saduwa da ita ba. Kum ahaka ɗin tana da damar futa daga gidansa (ta tafi neman abin da za ta ci) Domin hakkin saduwa yana wajabta ne akanta kaɗai idan mijinta yana ɗaukar dawainiyarta.

Shima Imamush Sheeraziy a cikin ALMUHAZZAB juzu'i na 3 shafi na 155 abin da ya fada ke nan. Cewa tana da damar hanashi hakkinsa na saduwar aure.

Daga karshe dai ina kara jan hankalinci akan cewa kibi lamarin ahankali kada kiyi gaggawa. Kada ki yanka wani hukunci har sai kin zauna da waliyyan aurenki kin bayyana musu hakin da kike ciki, kuma ki sanar da su game da matakin da kike son ɗauka, kuma kiyi amfani da shawarwarinsu.

WALLAHU A'ALAM.

ƘARIN BAYANI

Menene hukuncin mijin da ba ya ciyar da matarsa saboda yana ganin tana da sana’a? Shin ya halatta mace ta ci gaba da zama da irin wannan mijin?

Assalamu alaikum malam. Ina so a bayyana min hukuncin mijin da baya ciyar da matarsa, wai saboda ya ga tana da sana’a ko tana samun kudin kanta. Shin hakan ya dace a Musulunci? Kuma shin ya halatta mace ta ci gaba da zama da irin wannan mijin idan yana barin nauyin ciyarwa gaba ɗaya a kanta?

Amsa:

Wa alaikis salam wa rahmatullahi wa barakatuhu. A shari’ar Musulunci, daga cikin manyan hakkokin da suka rataya a kan miji ga matarsa akwai ciyarwa, tufatarwa, samar da matsuguni, kula da lafiyarta da mutuncinta, da kuma jagorantar iyali zuwa ga abin da yake daidai. Wannan hakki yana nan ko da kuwa matar tana da sana’a ko dukiya ta kanta, domin shari’a ta ɗora nauyin ciyar da iyali a kan miji. Allah Madaukakin Sarki Ya ce a cikin Alƙur’ani:

لِيُنفِقْ ذُو سَعَةٍ مِّن سَعَتِهِ وَمَن قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنفِقْ مِمَّا آتَاهُ اللَّهُ

“Mai wadata daga cikin maza ya ciyar daga wadatarsa, wanda kuma aka ƙuntata masa arziki, to ya ciyar daga abin da Allah Ya ba shi.”

(Suratut Talaq 65:7)

Haka kuma Allah Ya bayyana matsayin maza a cikin iyali da dalilin da yasa aka ɗora musu alhakin kula da iyali, inda Ya ce:

الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ

“Maza su ne masu tsayawa kan al’amuran mata saboda abin da Allah Ya fifita sashensu a kan sashi, da kuma saboda abin da suke ciyarwa daga dukiyoyinsu.”

(Suratun Nisa’i 4:34)

Malamai na tafsiri sun bayyana cewa daga cikin ma’anar wannan aya akwai wajibcin da ke kan miji na ɗaukar nauyin iyalinsa, wato ciyarwa, tufatarwa, da samar da matsuguni, tare da kula da al’amuran addininsu. Wannan yana nuna cewa ba daidai ba ne miji ya jingina nauyin ciyarwa ga matarsa kawai saboda tana da sana’a ko tana samun kuɗi. Duk abin da mace take samu a sana’arta mallakarta ne, kuma ba wajibi ba ne ta kashe shi a kan gida sai idan ta yi hakan da yardarta.

Haka kuma an ruwaito hadisi daga sahabi Muawiyah al-Qushayri cewa ya tambayi Manzon Allah ﷺ game da hakkokin mata a kan mazajensu, sai Annabi ﷺ ya ce:

أَنْ تُطْعِمَهَا إِذَا طَعِمْتَ، وَتَكْسُوَهَا إِذَا اكْتَسَيْتَ، وَلَا تَضْرِبِ الْوَجْهَ، وَلَا تُقَبِّحْ، وَلَا تَهْجُرْ إِلَّا فِي الْبَيْتِ

“Ka ciyar da ita idan ka ci abinci, ka tufatar da ita idan ka tufatar da kanka, kada ka bugi fuska, kada ka wulakanta ta, kuma kada ka kaurace mata sai a cikin gida.”

(Hadisi, Abu Dawud da Ibn Majah suka ruwaito)

Wannan hadisi yana nuna cewa ciyar da mace wajibi ne a kan miji gwargwadon abin da yake samu. Saboda haka idan miji ya ƙi ɗaukar wannan nauyi gaba ɗaya alhali yana da ikon yin hakan, to yana tauye hakkin matarsa.

Dangane da tambayar ko mace za ta ci gaba da zama da shi ko a’a, malamai sun bayyana cewa idan ya tabbata miji ya kasa ko ya ƙi ciyar da matarsa, to mace tana da wasu zaɓuɓɓuka. Wasu malaman fikihu kamar Imam al-Shirazi sun bayyana a cikin littattafan fikihu cewa mace na iya neman a raba aurensu idan mijin ya kasa ɗaukar nauyinta. Haka kuma malamai sun ce idan mace ta yarda ta ci gaba da zama da shi a haka, hakan damarta ce, amma ba dole ba ne. Wasu malamai ma sun bayyana cewa tana da damar hana shi cikakken haƙƙin saduwa idan ya kasa sauke wajibcin ciyarwa, domin a shari’a hakkoki suna tafiya tare da juna.

Duk da haka, abin da ya fi dacewa shi ne a fara da nasiha da sulhu cikin hikima. Ya kamata ki sanar da shi cewa wannan hakki ne da Allah Ya ɗora masa. Idan matsalar ta ci gaba, yana da kyau ki sanar da waliyyanki ko manyan iyali ko masu hikima domin su shiga tsakani su sasanta. Wannan zai taimaka wajen magance matsalar ba tare da gaggawa ba, domin manufar aure a Musulunci ita ce zaman lafiya, tausayi, da kulawa tsakanin ma’aurata.

Allah ne mafi sani.

 ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.