Hukuncin Shan Maganin Hana Haihuwa

TAMBAYA TA 3246

Assalamu alaikum barka da yanzu ina yi muku fatan alkairi.

Tambaya a kan matar da take shan magani saboda kar ta HAIHU na ce shin hakan akwai matsala a shari'ar addinin Musulunci ko babu? Ina muku fatan alkairi.

AMSA

Wa alaikumus salam wa rahmatulLahi wa barakatuhu.

Wannan tambayar taka na fahimci kamar tana da fuska biyu ne. Misali akwai maganin dakatar da haihuwa (abinda turawa suke kiransa spacing ko birth control pills) to wannan yinsa ya halatta. Amma bisa sharuda kamar haka:

- Wajibi ne ya zamto maganin an tabbatar da ingancinsa, an tabbatar bazai chutar da lafiya ba.

- Wajibi ne ya zamto maganin zai tsayar da haihuwar ne zuwa wani kayyadadden lokaci. Ba wai tsayawa gaba-daya ba.

- Kada mace tayi allurar ko shan maganin har sai da yardar mijinta da amincewarsa.

Ya zo a cikin hadisin Sahihul Bukhariy daga Sayyiduna Jabir bn Abdillah (radhiyalLahu anhu) ya ce "Mun kasance muna yin azalo (azamanin Manzon Allah ﷺ) alhali Alƙur'ani yana sauka". (kaga da ace haramun ne da Allah da Annabinsa ﷺ ya gaya musu).

Bisa wannan hadisin ne Malamai suka ce ya halatta a yi allurar family planning. Amma Idan ya zamto an sa'ba wa wadancan ka'idodin to bai halatta a yi allurar ba.

Sai kuma magana ta biyu wato tsayar da haihuwa baki ɗaya (permanent sterilization) wannan haramun ne ga namiji ko mace. Sai dai idan likitoci musulmai kwararru sun bincika kuma sun tabbatar da cewar idan ka cigaba da haihuwar za'a iya rasa rai.

Dalilin da yasa Malamai suka ce haramun ne tsayar da haihuwa baki ɗaya, saboda ya sa'ba da umurnin Allah da Manzonsa ﷺ. Manzon Allah ﷺ ya ce:

"KU AURI MATAYE ABABEN SO (GAREKU) KUMA MASU HAIHUWA. DOMIN NI ZAN yi wa SAURAN AL'UMMOMI ALFAHARI DA YAWANKU".

(Abu Dawud da Nasa'iy ne suka riwaitoshi).

NOTE: Yawancin allurai da kwayoyin family planning da ake amfani da su anan Nigeria sukan haifar wa mace matsaloli kamar:

- Rikicewar jini (zai iya zuwa ko yaushe babu ka'ida).

- Zubar jini marar misali.

- Rama ko Kiba mai tsanani.

- Kuma yinsa na tsawon lokaci yakan haifar da matsaloli masu yawa ga mace ta fuskoki da dama.

Don haka zaifi kyau ga ma'aurata su fara tuntubar manyan likitoci kwararru akan harkar lafiya, Ku tambayesu su gaya muku illolin da kwayoyin ko alluran ke haifarwa kafin ku yanke shawarar yi ko barinsa.

WALLAHU A'ALAM.

HUKUNCIN SHAN MAGANIN HANA HAIHUWA

Tambaya:
Assalamu alaikum, barka da lokaci. Ina yi muku fatan alheri. Tambayata ita ce: mace idan tana shan magani domin hana ɗaukar ciki ko jinkirta haihuwa, shin hakan yana da matsala a shari’ar Musulunci ko kuwa babu laifi a ciki?

Amsa:
Wa alaikumus salam wa rahmatullahi wa barakatuhu. Wannan tambaya tana daga cikin batutuwan da suka shafi tsarin rayuwar aure da kula da iyali a Musulunci. A asalin koyarwar Musulunci, haihuwa da yawaitar al’umma abu ne mai muhimmanci, domin yana daga cikin hikimar aure da kuma gina al’umma mai ƙarfi. Amma a lokaci guda, shari’a ta zo da sauƙi da sassauci idan akwai wasu dalilai masu karɓuwa kamar lafiyar mace, ƙarfin tarbiyya, ko kuma wasu buƙatu na rayuwa.

Saboda haka, malaman Musulunci sun bayyana cewa jinkirta haihuwa na ɗan lokaci (family planning ko birth spacing) yana iya halatta idan an bi wasu ƙa’idoji. Daga cikin waɗannan ƙa’idoji akwai cewa dole ne maganin ya kasance an tabbatar da lafiyarsa kuma ba zai cutar da mace ba. Haka kuma ya zama na ɗan lokaci ne kawai, wato ba na dindindin ba. Sannan yana da kyau a yi hakan da sanin mijinta da yardarsa, domin aure a Musulunci yana ginuwa ne a kan shawara da fahimtar juna tsakanin ma’aurata.

Dalilin da ya sa malamai suka halatta jinkirta haihuwa na ɗan lokaci shi ne abin da ya zo a cikin hadisi sahihi cewa Sahabbai sun kasance suna yin azl (wato kauce wa zubar da maniyyi a cikin mahaifa domin hana ciki) a zamanin Annabi ﷺ, kuma bai hana su ba. Jabir bn Abdullahi (radiyallahu anhu) ya ce:

Arabic (Hadisi):
كُنَّا نَعْزِلُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ وَالْقُرْآنُ يَنْزِلُ

Fassarar Hausa:
“Muna yin azl (kauce wa zubar da maniyyi a cikin mahaifa domin hana ciki) a zamanin Manzon Allah ﷺ alhali Alƙur’ani yana sauka.”

(Sahihul Bukhari da Muslim sun ruwaito shi)

Malamai sun fahimci daga wannan hadisi cewa idan hakan haramun ne gaba ɗaya, da Annabi ﷺ ya hana su, ko kuma Alƙur’ani ya saukar da hani a kansa. Saboda haka aka ce jinkirta haihuwa na ɗan lokaci yana iya halatta idan an kiyaye sharuddan da suka dace.

Sai dai kuma akwai wani bangare na biyu na wannan tambaya, wato tsayar da haihuwa gaba ɗaya (permanent sterilization). Wannan kuwa a mafi yawan fatawowin malamai ba ya halatta, domin yana sabawa manufar shari’a ta yawaitar al’umma da ci gaban Musulmi. Annabi ﷺ ya ƙarfafa Musulmi su auri mata masu haihuwa domin yawaitar al’umma.

Ya zo a cikin hadisi cewa Annabi ﷺ ya ce:

Arabic (Hadisi):
تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمُ الْأُمَمَ

Fassarar Hausa:
“Ku auri mata masu ƙauna kuma masu yawan haihuwa, domin zan yi alfahari da yawanku a ranar alƙiyama a kan sauran al’ummai.”

(Abu Dawud da Nasa’i sun ruwaito hadisin)

Saboda haka ne malamai suka ce tsayar da haihuwa gaba ɗaya ba ya halatta, sai dai idan akwai matsanancin dalili na lafiya wanda likitoci ƙwararru kuma amintattu suka tabbatar da cewa ci gaba da haihuwa zai iya jawo haɗarin rasa rai ko mummunar cuta mai tsanani ga mace.

Haka kuma ya kamata ma’aurata su tuna cewa Allah Shi ne Mai bayar da arziki da kula da halittunsa. Alƙur’ani ya yi gargadi game da tsoron talauci wajen haihuwa:

Arabic (Al-Qur’ani):
وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ

Fassarar Hausa:
“Kada ku kashe ’ya’yanku saboda tsoron talauci. Mu ne muke azurta su da ku.”

(Suratul Isra’i: 31)

Wannan aya tana nuna cewa bai kamata tsoron talauci ko wahalar rayuwa kawai ya zama dalilin tsayar da haihuwa gaba ɗaya ba.

Duk da haka, a aikace yana da muhimmanci ma’aurata su tuntubi likitoci ƙwararru kafin amfani da kwayoyi ko alluran hana haihuwa, domin wasu daga cikinsu kan haifar da matsaloli ga lafiya, kamar rikicewar jini, zubar jini ba bisa ka’ida ba, ko wasu sauye-sauye a jikin mace. Idan aka yi shawara da likitoci kuma aka tabbatar da amincinsa, sannan aka yi da niyyar jinkirta haihuwa na ɗan lokaci, to a mafi yawan ra’ayoyin malamai hakan yana iya halatta.

A ƙarshe, mafi alheri shi ne ma’aurata su yi shawara tare, su yi addu’a ga Allah, sannan su zaɓi abin da zai fi alheri ga addininsu da rayuwarsu. Allah Shi ne mafi sani. Wallahu a’alam.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.