Zan Iya Fita Ba Tare Da Izinin Mijina Ba, Idan Iyayensa Suka Ba Ni Izini?

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Idan mace suka samu saɓani da mijinta saita gaishe shi yaki amsawa, ta tambayeshi zata gaida mahaifiyarta nan ma yaki amsa mata, shin zata iya tambayar iyayensa insun ba ta izini saitaje, hakan yayi dai-dai acikin musulunci?

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

الحمد لله

Malamai sunyi ittifaƙi a kan haramcin fitar mace ba tare da lalura ba, ko wajabcin shari'a, ba tare da izinin mijinta ba, suna kirga matan dasuke aikata hakan cikin kangararrun mutane, baudaddu.

Ya zo a cikin Mausu'ah fiƙhiyyah (19/107)

Asali shi ne mata an Umarcesune dasu lazimci gidajensu, kuma an hanasu fita, bai halatta ga mace tafita ba saida izinin mijinta.

Ibnu hajar haitami ya ce: Kod a mace ta takura wajan ziyartar mahaifiyarta za ta fita da izinin mijinta ba tare da kwalliya ba.

Ibnu hajar asƙalani yaruwaito daka nawawi wajan ta'aliƙin hadisin (Idan matayenku suka nemi izininku zuwa masallaci da daddare kuyi musu izini) ya ce: yakafa hujja dashi cewa mace bazata fita daka gidan mijintaba saida izininsa, saboda an fuskantar da izinin ga mazajensu.

Hakama budurwa bazata fita daka gidaba saida izinin waliyyinta mahaifinta ko ɗan'uwanta wanda dai yake kula da tarbiyyarta, musamman saboda lalacewar zamani dacanjawar al'amura, wajibine ga waliyyinta ya ɗauki wannan nauyin ya kiyaye amanar dake wajansa, tayanda zai haɗu da Allah yaladabtar da ita ya ba ta tarbiyya ya kyautata mata ya ba ta ilmi, Abin da yake tilas awajan budurwa shi ne ta kiyaye kada ta saɓa masa a kan irin wadannan abubuwan, dama cikin duk wani kyakkyawan aiki, kada tafita saida izininsa.

Saboda haka izinin fitar mace ko ina ne zata yana hannun mijinta ba iyayensa ba, iyaye ba su da ikon baki izinin kifita a maimakon mijinki wannan ya saɓa da koyarwar musulunci.

Saidai bai halatta gashi miji insun samu saɓani da matarsa ta dawo kuma tanayi masa biyayya ya ce zai cigaba dafushi a kan saɓanin harta gai da shi ya ƙi amsawa wannan baya daka cikin koyarwa ta musulunci kuma laifi ne kuskure ne ya kamata mazaje masu irin wannan mugun hali suji tsoran Allah su gyara, Allah madaukakin Sarki ya ce:

... فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلً ...

Idan Suka dawo sunayi muku biyayya bayan kunsamu saɓani kada kubijiro musu dawata hanyar ta musgunawa da ramuwar gayya.

A bisa Abin da ya gabata yaharamta a kan mata sudunga fita ba tare da izinin waliyyansu ba, matan aure da 'yan mata.

Iyay ba su da ikon baiwa surukarsu izinin fita, saidai ta bi hanyoyi na lumana da mutunci dasanin ya kamata ta karkato da zuciyar mijin nata harya hakura ya ba ta izini.

WALLAHU A'ALAM

Zauren Fatawowi Bisa Alkur'ani Da Sunnah, ta fahimtar magabatan ƙwarai.

ƘARIN BAYANI

SHIN IYAYEN MIJI SUNA DA IKON BA WA SURUKARSU IZININ FITA BA TARE DA IZININ MIJINTA BA?

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalaamu Alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuh. Malam ina da tambaya: idan mace ta samu saɓani da mijinta har ya daina magana da ita, idan ta gaishe shi ba ya amsawa, sannan ta tambaye shi izinin zuwa gaida mahaifiyarta amma ya ƙi amsawa, shin a irin wannan yanayi za ta iya tambayar iyayen mijin nata (surukanta) su ba ta izini ta fita? Shin idan suka ba ta izini hakan zai zama daidai a shari’ar Musulunci?

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Wa Alaikumus Salaam wa Rahmatullahi wa Barakatuh.

A tsarin shari’ar Musulunci, mace mai aure tana ƙarƙashin kulawar mijinta a cikin gidansa, kuma daga cikin haƙƙoƙin da miji yake da shi a kanta akwai cewa mace ba ta fita daga gidansa sai da izininsa. Malamai da dama sun bayyana cewa wannan yana daga cikin haƙƙin da shari’a ta tabbatar wa miji domin kiyaye tsari da mutunci a cikin rayuwar aure.

Dalilin hakan yana bayyana daga wasu hadisai na Annabi ﷺ da suka nuna cewa mace tana neman izinin mijinta kafin fita. Misali, Manzon Allah ﷺ ya ce:

« إِذَا اسْتَأْذَنَتِ امْرَأَةُ أَحَدِكُمْ إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يَمْنَعْهَا »

Ma’ana:

“Idan matar ɗayanku ta nemi izininsa domin ta je masallaci, to kada ya hana ta.”

(Sahih Al-Bukhari da Sahih Muslim)

Malamai sun yi bayani cewa idan har zuwa masallaci — wanda wuri ne mai daraja a wurin Allah — sai mace ta nemi izinin mijinta, to sauran wuraren fita ma sun fi dacewa ta nemi izininsa.

Saboda haka, ikon ba da izinin fita ga mace mai aure yana hannun mijinta ne, ba a hannun iyayensa ba. Iyayen miji ba su da ikon ba wa surukarsu izinin fita a maimakon mijinta, domin wannan haƙƙi ne da ya shafi zamantakewar aure tsakaninta da mijinta. Saboda haka idan mace ta fita ba tare da izininsa ba, ba za a ɗauki izinin da iyayensa suka ba ta a matsayin madadin izinin mijinta ba.

Sai dai a gefe guda, bai kamata miji ya yi amfani da wannan iko wajen cutar da matarsa ko tauye mata haƙƙoƙinta ba. Musulunci ya umurci maza su mu’amalanci matansu cikin alheri da tausayi. Allah Maɗaukakin Sarki Ya ce:

وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ

Ma’ana:

“Ku zauna da su (matan ku) cikin kyakkyawar mu’amala.”

(Suratun Nisa’i: 19)

Haka kuma idan mace ta gyara halinta ta dawo tana biyayya ga mijinta bayan wani saɓani, bai kamata miji ya ci gaba da azabtar da ita ko wulakanta ta ba. Allah Ya ce:

فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا

Ma’ana:

“Idan suka yi muku biyayya, to kada ku nemi wata hanya ta cutar da su.”

(Suratun Nisa’i: 34)

Saboda haka a irin wannan yanayi mafi alheri shi ne a yi ƙoƙarin sulhu da sasanta zuciya tsakanin ma’aurata ta hanyar hikima, haƙuri da nasiha. Mace za ta yi ƙoƙarin kwantar da hankali ta nemi gafara idan akwai kuskure, kuma ta nemi hanyar da za ta dawo da kyakkyawar mu’amala tsakaninta da mijinta.

A takaice dai: iyayen miji ba su da ikon ba wa surukarsu izinin fita a maimakon mijinta, domin wannan haƙƙin yana hannun mijin ne. Amma a lokaci guda, miji ya kamata ya ji tsoron Allah ya yi mu’amala da matarsa cikin adalci da kyautatawa.

Wallahu A’lam.

Zauren Fatawoyi Bisa Alƙur’ani Da Sunnah.

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://chat.whatsapp.com/CfDLSdXaGD00Wpxdfy2ofp

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

𝐓𝐄𝐋𝐄𝐆𝐑𝐀𝐌👇

https://t.me/TambayoyiDaAmsoshi

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.