𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓
Assalamu alaikum malam ina fata kana cikin koshin lafiya Allah yasa haka amin malam Allah ya azurtani da samun ya mace kasancewar abaya duk ya'yan da nake haifa maza ne kuma ba'a cire musu abun wuya to ita ma mace za ai iya barinta ba tare da ancire mata abun da ake cirewa a gaban su ba? Ina fatan malam zai amsa mini wannan tambaya tawa domin ina fuskanta matsin lamba daga wajan matata amma idan taga abun da kace to zata yarda.
𝐀𝐌𝐒𝐀❗️
Wa'alaikumussalam
wa rahmatullahi wa barakatuhu.
Shi yiwa mata
kaciya, ya zo a wasu hadisai cewa
Manzon Allah ﷺ ya ce "Yiwa
mata kaciya, girmamawa ce".
To amma wasu
maluman sun ce kusan dukkan hadisan dake magana a kan kaciyar mata ɗin, dha'ifai ne (wato
raunana) babu ingantacce daga cikinsu ko ɗaya.
(Kamar yadda Shaikh Sayyid Sabiƙ ya fa'da acikin Fiƙhus
Sunnah, babin dake magana a kan kaciya). Sai dai kuma ai ba'a hana yin aiki da
rauna nan hadisai ba, musamman acikin abin da ya shafi riskar wata falala, ko
wa'azantarwa.
Don haka ma
Maluman fiƙhu
suka daukeshi amatsayin mustahabbi. Shi kuma kaciyar maza wasu malaman Mazhabin
Zahiriyyah sun ce wajibi ne. Amma Imamu Malik da mafiya yawan Malaman
Shafi'iyyah sun ce sunnah ne.
A bangaren
likitocin Musulunci kuma, wasu daga cikinsu sun ce lallai yiwa mata kaciya ɗin nan yakan sanya hasken
fuska da ni'ima garesu kuma yakan rage musu Ƙarfin sha'awa alokacin budurci. Wanda
kuma wannan ɗin abu ne
mai kyawu saboda yakan taimaka wajen kiyaye mutuncinsu.
Haka nan Ibnu Ƙudamah
Almaƙdisiy
a cikin littafinsa "Al
Mughnee" ya kawo hujjoji a kan sunnancin yin kaciya ga mata, kuma ya dogara
da sahihiyar fatawar Imamu Ahmad bn Hanbal a kan haka.
Don haka abin
da nake gani shi ne: ka bar su su yi mata kaciyar, amma ka sanya ido sosai a
kan lamarin. Ka gaya musu su yi ta sama-sama (kamar yadda Annabi ﷺ ya ba da shawara ga wata wanzamiya) sannan su yi
amfani da sabuwar reza mai tsafta.
Allah ta'ala
yasa mudace
Zauren
Fatawowi Bisa Alkur'ani Da Sunnah, ta fahimtar magabatan ƙwarai.
ƘARIN BAYANI
HUKUNCIN YI WA
MACE KACIYA: TSAKANIN KOYARWAR ADDINI DA MASLAHAR LAFIYA
TAMBAYA:
Assalamu Alaikum, Malam ina fata
kana cikin koshin lafiya. Allah Ya azurta ni da samun diya mace, bayan a baya
duka ’ya’yana maza ne kuma ana yi musu kaciya. To ita ma macen, shin ya halatta
a bar ta ba tare da an cire mata abin da ake cirewa a gabanta ba? Ina fuskantar
matsin lamba daga wajen matata, amma na san idan ta ga bayanin da ka yi za ta
gamsu. Allah Ya saka da alheri.
AMSA:
Wa'alaikumussalam warahmatullah.
Muna taya ka murna da samun wannan karuwa, Allah Ya sanya ta zama sanadin
shigarku Aljanna. Batun kaciyar mata (Khifad) mas’ala ce da ta dade tana jawo
mahawara a tsakanin malaman fikihu da kuma masana lafiya. Yana da kyau mu
fuskanci wannan batu ta fuskoki guda uku: fuskaryar hadisi, ra'ayin malaman
mazhabobi, da kuma maslahar lafiya a zamanance.
Ga fashin baki dalla-dalla:
1. Matsayin Hadisai Kan Kaciyar
Mata
Mafi yawan hadisan da suka yi
magana kai-tsaye kan kaciyar mata, malamai da yawa sun karkata ga cewa raunana
ne (Dha'if). Misali, hadisin da ake cewa: "Kaciya sunnah ce ga maza,
girmamawa ce ga mata", babban malami Shaikh Nasiruddeen al-Albani ya
raunana shi.
Sai dai, akwai wani hadisi wanda
yake nuna cewa ana yin kaciyar a zamanin Manzon Allah (Sallallahu Alaihi
Wasallam) inda ya ba da shawara ga wata mace mai yi wa mata kaciya (Ummu
Atiyyah) da cewa:
«أَشِمِّي وَلَا تَنْهَكِي، فَإِنَّهُ أَنْضَرُ
لِلْوَجْهِ، وَأَحْظَى عِنْدَ الزَّوْجِ»
(Ki dan taba kadan (sama-sama),
kada ki zurfafa. Domin yin hakan shi ne mafi haskaka fuska, kuma shi ne mafi
dadin mu'amala a wajen miji). [Sunan Abi Dawud: 5271].
Wannan hadisin yana nuna cewa
idan za a yi kaciyar, to kada a yanke komai na jikin mace, illa dai dan shafar
saman fata kadan.
2. Ra'ayoyin Malaman Mazhabobi
Malamai sun kasu kashi-kashi akan
hukuncin kaciyar mace:
• Mazhabar
Shafi'iyyah da Hanbaliyyah: Wasu daga cikinsu suna ganin wajibi ne ko sunnah ga
maza da mata baki daya.
• Mazhabar
Malikiyyah da Hanafiyyah: Sun fi karkata ga cewa kaciya ga maza sunnah ce mai
karfi (Sunnah Mu'akkadah), amma ga mata "Makramah" ce, wato wani abu
ne kawai na girmamawa ko kyautatawa, ba wai wajibi ko sunnah mai karfi ba.
A cikin littafin Al-Mughni, Ibnu
Qudamah ya bayyana cewa: "Kaciya wajibi ne ga maza, kuma girmamawa ce ga
mata, amma ba wajibi ba ne a kansu."
3. Maslahar Lafiya da Matsayin
Likitoci
A zamanin yau, masana lafiya na
duniya (WHO) da likitocin Musulunci da dama suna jan kunne game da yadda ake
gudanar da kaciyar mata a wasu kasashen, musamman abin da ake kira Female
Genital Mutilation (FGM), wanda yake janyo wa mace wahalar haihuwa, ciwo
lokacin al'ada, da kuma rage ni'imar rayuwar aure.
Shari'ar Musulunci tana ginuwa ne
akan ka'idar: "La Darara wala Dirara" (Babu cutarwa, kuma babu mayar
da martanin cutarwa). Idan har yin kaciyar zai janyo wa yarinyar nakasa ko
cutarwa a nan gaba, to barinsa ya fi zama alheri.
4. Shawara ga Mai Tambaya
Ganin cewa matarka tana matsin
lamba, ga matakan da za ka bi domin samun maslaha:
1. Ilimantarwa: Ka fahimtar da
ita cewa addini bai sanya kaciya a matsayin wajibi ga mata ba kamar yadda ya
sanya wa maza. Idan aka bar yarinya ba a yi mata ba, ba ta yi wani zunubi ba,
kuma hakan ba ya rage mata daraja ko tsafta.
2. Guje wa Cutarwa: Idan har za a
yi din, to wajibi ne a tabbatar mace likita ko wata kwararriyar wanzamiya ce za
ta yi, kuma a bi umarnin Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) na
"sama-sama", wato kada a yanke komai na naman jikinta.
3. Tsafta: Dole ne a kiyaye
amfani da sabbin kayan aiki domin guje wa cututtuka irin su Hepatitis ko
Tetanus.
Kammalawa: Babu laifi don ka bar
'yarka ba tare da an yi mata wannan kaciyar ba. Wannan shi ne ra'ayin da
malamanmu na yanzu da dama suka fi karkata gare shi domin kiyaye lafiyar ’ya’ya
mata. Idan kuwa matarka ta dage, to ka tabbatar ba a zurfafa ba kuma an yi shi
a karkashin tsafta mai tsanani.
Allah ne mafi sani.
𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇
https://chat.whatsapp.com/Fb6ƙgYPXfEeHb8CD1SWAkK
𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇
Https://www.facebook.com/groups/336629807654177
𝐓𝐄𝐋𝐄𝐆𝐑𝐀𝐌👇
https://t.me/TambayoyiDaAmsoshi
ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ
**************************
Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.

0 Comments
ENGLISH: You are warmly invited to share your comments or ask questions regarding this post or related topics of interest. Your feedback serves as evidence of your appreciation for our hard work and ongoing efforts to sustain this extensive and informative blog. We value your input and engagement.
HAUSA: Kuna iya rubuto mana tsokaci ko tambayoyi a ƙasa. Tsokacinku game da abubuwan da muke ɗorawa shi zai tabbatar mana cewa mutane suna amfana da wannan ƙoƙari da muke yi na tattaro muku ɗimbin ilimummuka a wannan kafar intanet.