Hukuncin Azumin Kaffara Ga Mace Mai Al'ada

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Macece take tukin mota saita kade mutum yaya za ta yi azumin kaffara saboda mace tana al'ada duk wata?

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

الحمد لله.

Kaffarar kisan kuskure ita ce: 'yanta baiwa da biyan diyyah, ko azumin wata biyu ajere, wanda bai samu abun da zai 'yanta baiwa da shiba ko yayi azumi sittin ajere ba, babu laifi agareshi, ba'a ciyarwa akaffarar kisan kuskure abisa mafi rinjayen maganganun malamai.

Allah maɗaukakin sarki ya ce

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ...

Bai halatta ga mumini yakashe ɗan'uwansa mumini ba saifa inda kuskure, duk wanda yakashe mumini tahanyar kuskure kaffararsa shi ne ya 'yanta baiwa mumina dakuma diyyah dazai mika ga ahlin wanda yakashe.

 ... ۖ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِنَ اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

Duk wanda bai samuba sai yayi azumin wata biyu ajere dan tuba ga Allah, Allah yakasance masani mai hikima.

Saboda haka idan azumin wata biyu yahau kan mace mai al'ada, Saita fara azumin tana cikin azumin sai jinin Al'ada yazo mata, to azuminta nawata biyun bai yankeba, zata sha azumin sannan saita rama kwanakin datayi hailar, saita dora lissafi tacika wata biyun, domin haila wani al'amarine da Allah yadorawa mata ita, bata da iko akai, wannan ijma'ine atsakanin malamai.

Ibnu ƙudama rahimahullah acikin Almugni ( 8/21) ya ce

" malamai sunyi ijma'i akan mace mai azumin wata biyu ajere, idan haila tazo mata kafin ta kammala, zata rama kwanan hailar idan tai tsarki, domin haila baza'a iya kauce mata acikin wata biyu ba, saidai idan zata jinkirta harzuwa tadaina hailar, wannan kuma zaikai ga azumin yashiga garari bazata samu damar yin saba"

Misali ace zatai azumin kaffarar awatan muharram da safar kuma kowanne acikinsu hailarta kwana bakwai ce, to zata sha azumin waɗannan kwana bakwai ɗin nakowanne wata, saita ramasu dazarar watan safar yakare, babu jinkiri saitayi azumi goma sha huɗu ajere, nafarkon watan rabi'ul Auwwal.

Wallahu A'alamu.

Zauren Fatawowi Bisa Alkur'ani Da Sunnah. Ku kasance Damu...

ƘARIN BAYANI

TA YAYA MACE ZA TA YI AZUMIN KAFFARA NA WATANNI BIYU A JERE ALHALIN TANA YIN HAILA A CIKI?

TAMBAYA:

Wata mace ce ta yi hatsarin mota wanda ya yi sanadin mutuwar mutum ta hanyar kuskure. Yanzu kaffara ta hau kanta na yin azumi sittin (60) ko watanni biyu na musulunci a jere. To amma mace tana yin jinin al'ada (haila) a kowane wata, wanda hakan yana nufin dole za ta karya azumin. Shin wannan hailar tana yanke jerin azumin ne ta yadda sai ta sake farawa daga ɗaya, ko kuwa tana iya ɗora wa ne?

AMSA:

Hukuncin "Taba'iyya" (Jere) A Azumin Kaffara Ga Mace Mai Haila

A cikin shari’ar Musulunci, "Kisan Kuskure" (Al-Qatl al-Khata’) yana buƙatar kaffara domin tsarkake rai da kuma neman gafarar Allah. Kamar yadda nassin Alƙur'ani ya nuna a Suratun Nisa'i, idan mutum bai samu damar 'yanta bawa ba, to wajibi ne ya yi azumin watanni biyu a jere.

Kalmar "Mutatabi'aini" (a jere) tana nufin kada a samu sarari ko ranar da aka sha azumi a tsakanin watanni biyun. To amma, shari'a ba ta ɗora wa rai abin da ba za ta iya ba. Tunda haila wani abu ne na halitta wanda Allah ya ƙaddara wa mata, kuma ba ya yiwuwa mace ta zauna tsawon wata biyu ba tare da ta yi haila ba, sai malamai suka yi ittifaƙi (Ijma'i) cewa haila ba ta yanke "jere" a azumin kaffara.

1. Hujja Daga Alƙur'ani Mai Girma

Allah Madaukakin Sarki ya bayyana wajibcin azumin kaffara kamar haka:

فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِّنَ اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

Hausa: "To, wanda bai samu ba (bawan da zai 'yanta), sai ya yi azumin watanni biyu jere, domin tuba daga Allah. Kuma Allah Ya kasance Masani, Mai hikima." (Suratun Nisa'i: 92).

2. Matsayar Malaman Fikihu Kan Hailar Mace

Malamai sun yi bayanin cewa duk abin da ya kasance "lalura ta halitta" wadda mutum ba shi da iko a kanta, to ba ya yanke jere a azumi. Kamar yadda mace ba za ta sake farawa daga ɗaya ba idan ta yi haila a azumin Ramadana, haka ma a azumin kaffara. Babban babban malami Ibnu Qudama ya bayyana a cikin littafinsa Al-Mughni cewa:

"Malamai sun yi ijma'i (haɗa baki) cewa mace idan ta fara azumin kaffara sai haila ta zo mata, za ta dakata ne har ta yi tsarki, sannan ta ɗora daga inda ta tsaya. Ba za ta sake farawa daga farko ba, domin haila abu ne da ba za a iya kauce masa ba a cikin wata biyu."

3. Yadda Za A Yi Lissafin (Misali Na Zahiri)

Idan mace ta fara azumi a ranar 1 ga watan Muharram:

• Ta yi azumi daga 1 zuwa 15 (kwanaki 15).

• A ranar 16 ga watan, haila ta zo mata har zuwa ranar 22 (kwanaki 7). A waɗannan kwanakin za ta sha azumi, kuma haramun ne ma ta yi azumin.

• Ranar 23 idan ta yi wanka, za ta ci gaba da azuminta. Ranar nan za ta zama ranar ta ta na 16 ke nan a lissafi.

• Haka za ta yi har ta cika kwanaki sittin (60) ko watanni biyu na musulunci.

Bayan ta kammala watanni biyun, wajibi ne ta rama waɗannan kwanaki bakwai (7) da ta sha na haila a kowane wata domin ta cika adadin kwanakin da ake buƙata.

4. Abubuwan Da Suke Yanke Jere (Gargaɗi)

Yana da kyau mace ta sani cewa, abubuwan da ba sa yanke jere su ne:

1. Jinin Haila: (Kamar yadda aka bayyana).

2. Jinin Biki (Nifasi): Idan ta haihu tana tsaka da azumin.

3.  Rashin lafiya mai tsanani: Wadda ta hana azumi.

Amma idan mace ta sha azumi don tafiya (traveling), ko don gajiyar aiki, ko kuma ta manta ta yi buda baki da gangan ba tare da lalurarsu ta shari'a ba, to a nan "jere" ya yanke. Dole za ta sake farawa daga ranar farko ko da kuwa ta riga ta yi azumi hamsin da tara (59).

Kammalawa

Mace mai azumin kaffara tana da sauƙi a musulunci. Hailarta ba za ta ruguza mata aikin da ta yi ba. Abin da ake buƙata kawai shi ne ta kasance mai nuna gaskiya ga Allah; tana yin tsarki ta ci gaba da azuminta ba tare da jinkiri ba. Idan ta jinkirta ci gaba da azumin bayan ta yi tsarki (kamar ta zauna kwana biyu bayan ta daina jini ba tare da dalili ba), to a nan jeren ya yanke, kuma dole ta sake farawa.

WALLAHU A'ALAMU

𝐓𝐄𝐋𝐄𝐆𝐑𝐀𝐌👇

https://t.me/TambayoyiDaAmsoshi

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.