Tafiya Ta Kama Ni A Tsakiyar Yini, Ko Zan Iya Karya Azumina?

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalamu Alaikum. Mutum ne zai je Umara cikin Azumi, sai ya zama jirginsu zai tashi ƙarfe biyu na ranar, shin zai kame baki ne daga safe zuwa lokacin tashin ko kuwa ba zai yi Azumi ba kwata-kwata a ranar?

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Wa alaikum assalam. Zancen mafi yawan Malaman Hanafiyya da Malikiyya da Shafi'iyya shi ne: Idan mutum ya yi tafiya a tsakiyar yini, to ba zai ci abinci ba, sai dai idan ya shiga wahalar da ba zai iya jurewa ba. Amma a wajan Malaman Hanabila ya halatta, saboda Allah ya halattawa matafiyi cin abinci a suratul Baƙara kuma bai bambanta tsakanin wanda ya yi tafiya a farkon yini ba da wanda ya yi a tsakiya.

Don neman ƙarin bayani duba: Al'insaf, 3/205

Allah ne mafi sani.

Dr. Jamilu Yusuf Zarewa

Ku Kasance Damu Cikin Wannan Group Domin Ilimantarwa Tare Da Fadakarwa  a Sunnah.

HUKUNCIN TAFIYA A TSAKIYAR YINI: SHIN YA HALATTA MATAFIYI YA KARYA AZUMI?

Tambaya:

Mene ne matsayin musulmin da tafiya ta kama shi a tsakiyar yini (misali: jirginsa zai tashi da rana), shin zai ci gaba da azuminsa ne har ya kai ga gaci, ko kuwa zai iya karya azumin tun kafin ya tashi ko bayan ya fara tafiyar?

Amsa:

Dukkan yabo da godiya sun tabbata ga Allah Madaukakin Sarki, Wanda Ya saukaka wa bayinsa sharadi na ibada a lokacin tsanani da tafiya. Tsira da amincin Allah su tabbata ga fiyayyen halitta Annabi Muhammad (S.A.W), wanda ya kasance mafi sanin yaushe ake daukar rangwame da yaushe ake tsayuwa kan asali.

Wannan mas'ala tana daya daga cikin rukunin mas'alolin da suka shafi "Rangwamen Matafiyi" (Rukhasus-Safar). Allah Madaukakin Sarki Ya bayyana a cikin Alkur'ani cewa tafiya dalili ne na halaccin barin azumi domin saukakawa bawa. Allah Ya ce:

وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ ۗ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ

Kuma wanda ya kasance majinyaci ko kuwa yana a kan tafiya, to, ya yi lissafi daga kwanaki wasu. Allah Yana nufin sauƙi gare ku, kuma ba Ya nufin tsanani gare ku. — (Suratul Baqara: 185)

Sai dai game da wanda tafiyarsa ta taso a tsakiyar yini bayan ya riga ya dauki azumi da safe, akwai maganganun malamai daban-daban dangane da lokacin da ya kamata ya yi amfani da wannan rangwame.

1. Ra'ayin Mafi Yawancin Malamai (Jamhurul Ulama)

Malaman Mazhabar Malikiya, Shafi'iyya, da Hanafiyya suna ganin cewa mutumin da ya wayi gari da azumi a gidansa (yana mazaunin gari), sannan tafiya ta taso masa a tsakiyar rana, to wajibi ne ya ci gaba da azuminsa har zuwa faduwar rana. A wurinsu, tunda ya fara yini a matsayin mazaunin gari (Muqeem), to azumin ya riga ya zama wajibi a kansa a wannan ranar.

Ba su halatta masa karya azumi ba sai dai idan ya fuskanci wani matsanancin hali na rashin lafiya ko wahalar da ba zai iya jurewa ba sakamakon tafiyar. Hujjar wadannan malamai ita ce, asali shi ne mutum ya cika ibadar da ya riga ya shiga cikinta, kamar yadda Allah Ya ce:

وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ

Kuma kada ku ɓata ayyukanku. — (Suratu Muhammad: 33)

2. Ra'ayin Malaman Hanabila (Mazhabar Imamu Ahmad)

Malaman Mazhabar Hanabila suna da ra'ayi mafi sauki a wannan mas'alar. Suna ganin cewa ya halatta ga matafiyi ya karya azuminsa koda a tsakiyar rana ne tafiyar ta kama shi, muddin ya riga ya bar iyakar garinsu (Bayanul-Bunyan). Ma'ana, da zaran ya fita daga cikin gari ya nufi inda zai tafi, to ya zama matafiyi, kuma dukkan rangwamen matafiyi ya tabbata gare shi.

Hujjarsu ita ce fadin Allah da Ya ce: "Kuma wanda ya kasance a kan tafiya..." Wannan aya ba ta bambanta tsakanin wanda ya fara tafiya kafin asuba ko bayan asuba ba. Muddin sunan "Matafiyi" ya tabbata a kanka, to kana da rangwame. Akwai hadisin da ya zo daga Anas bin Malik (R.A) inda aka ruwaito cewa ya taba yin tafiya a cikin Ramadan, sai ya nemi a kawo masa abinci ya ci kafin ma ya fice daga garin sosai, ya ce haka Sunnah take.

Yaushe Ne Mutum Zai Fara Amfani da Rangwamen?

Duk da sabanin malamai, akwai abubuwa guda biyu da ya kamata mai azumi ya lura da su:

• Kafin Barin Gari: Bai halatta mutum ya karya azumi a gidansa ba don kawai yana shirin tafiya. Dole ne sai ya riga ya fice daga garinsa, ya bar gine-ginen gari a bayansa. Wannan shi ne lokacin da hukuncin tafiya yake fara aiki a kansa.

• Ingancin Azumi: Idan mutum ya riga ya yi nisa a tafiya, kuma ya ga azumin yana yi masa nauyi, to barin azumin ya fi masa lada domin ya karbi rangwamen Allah. Annabi (S.A.W) ya ce:

لَيْسَ مِنَ الْبِرِّ الصِّيامُ فِي السَّفَرِ

Ba ya daga cikin ayyukan ƙwarai yin azumi a cikin tafiya (idan yana da tsanani). — (Sahihul Bukhari da Muslim)

Sharadin Rangwame a Wajen Malaman Malikiya

Malamanmu na Malikiya sun sharadanta cewa don mutum ya karya azumi a ranar da ya tafi, to dole ne ya kasance ya fita daga gari kafin alfijir ya keto. Amma idan alfijir ya same shi yana gida, to dole ya yi azumin wannan ranar koda kuwa zai tashi tafiya da karfe goma na safe. In har ya karya azumin a wannan hali ba tare da wani matsanancin uzuri ba, to a wurinsu zai biya ramako kuma akwai kaffara a wasu fuskokin (kodayake wasu malaman sun ce ramako kawai ya wadatar tunda akwai shubha ta tafiya).

Kammalawa da Shawara

Ga wanda zai tafi Umara ko wata tafiya mai nisa:

1. Idan tafiyar ba ta da wahala (kamar yadda jiragen sama suke yanzu cikin sanyi da natsuwa), cika azumin ya fi lada domin sauke nauyi a kanka da wuri.

2. Idan kuma tafiyar tana da wahala, ko kuma kana tsoron rashin karsashi wajen gudanar da ibadun Umara idan ka isa, to za ka iya bin ra'ayin malaman da suka halatta karya azumi muddin ka riga ka bar gari.

3. Ka sani cewa idan ka karya azumi, wajibi ne ka rama wannan ranar bayan watan Ramadan.

Allah Madaukakin Sarki Ya ce:

يُرِيدُ اللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْإِنسَانُ ضَعِيفًا

Allah Yana nufin Ya sauƙaƙa muku, kuma an halicci mutum yana mai rauni. — (Suratun Nisa'i: 28)

Don haka, addinin Musulunci bai ginu kan tsanantawa ba, amma kuma bai ginu kan wasa da iyakokin Allah ba. Mafi alheri shi ne mutum ya kiyaye azuminsa muddin zai iya, amma idan bukata ta taso, to kofofin rahama a bude suke.

Wallahu A'alam.

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://chat.whatsapp.com/IƘUc0RxgCwA3JFiEKl8j5E

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

𝐓𝐄𝐋𝐄𝐆𝐑𝐀𝐌👇

https://t.me/TambayoyiDaAmsoshi

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.