Hukuncin Wanda Ya Ci Abinci Bayan Alfijir Ya Keto

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Malam jiya bayan na gama cin abinci, sai na samu ashe Alfijir ya keto tun kafin na fara ci, sai dai Allah ya sani, na ci ne a rashin sani, ko ya zan yi yanzu?

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

To Malam, mutukar ba da saninka kayi haka ba, to Azuminka ya inganta, domin duk lokacin da mai Azumi ya yi kokwanton hudowar Alfijir, to ya halatta a gare shi yaci abinci, saboda wanzuwar dare shi ne asali, kamar yadda Ibnu-Abbas yake cewa: "Allah ya halatta mana cin abinci - a Ramadana - mutukar mun yi kokwanton hudowar alfijir", sai dai in da zai yi kokwanton faɗuwar rana to bai halatta a gare shi yaci abinci ba, saboda wanzuwar ranar shi ne asali.

Allah ne mafi sani.

 Dr. Jamilu Yusuf Zarewa.

HUKUNCIN WANDA YA CI ABINCI BAYAN ALFIJIR YA KETO CIKIN RASHIN SANI

Tambaya:

Mene ne matsayin azumin mutumin da ya ci abinci ko ya sha abin sha bayan asuba ta fito (ketowar alfijir), alhalin ya yi hakan ne cikin kuskure ko rashin sani, yana tsammanin har yanzu lokacin dare ne? Shin akwai kaffara a kansa ko ramako?

Amsa:

Godiya ta tabbata ga Allah Madaukakin Sarki, Mai kowa mai komai. Tsira da amincin Allah su tabbata ga fiyayyen halitta, Shugabanmu Annabi Muhammad (S.A.W), da iyalansa da sahabbansa baki daya.

Wannan matsala tana daya daga cikin abubuwan da suke faruwa da musulmi, musamman a lokacin hunturu ko idan gari ya yi hadari, inda mutum zai iya kuskuren tantance lokaci. Musulunci addini ne mai sauki wanda ya ginu a kan rahama da saukakawa ga bayi, musamman idan kuskure ko mantuwa ta shiga cikin al'amari.

Asali a Kan Lokacin Azumi

Tukuna dai, ya kamata mu san cewa Allah Madaukakin Sarki Ya fayyace mana iyakokin lokacin cin abinci da fara azumi a cikin littafinsa mai tsarki. Allah Ya ce:

وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ

Kuma ku ci, kuma ku sha har silila fara ta bayyana gare ku daga silila baƙa, daga alfijir, sa'an nan ku cika azumi zuwa dare. — (Suratul Baqara: 187)

Wannan aya tana nuna mana cewa asali shi ne halaccin cin abinci matukar alfijir bai keto ba. Idan mutum yana shakka ko alfijir ya keto ko bai keto ba, asali shi ne daren yana nan, don haka cin abincinsa a wannan lokaci ya halatta a bisa ka'idar fikihu da ake cewa (Al-Aslu Baqa'u ma kana ala ma kana), wato: "Asali shi ne wanzuwar abin da yake akwai a kan yadda yake."

Hukuncin Kuskure da Rashin Sani

Mafi yawan malamai sun tafi a kan cewa idan mutum ya ci abinci yana tsammanin dare ne, sai daga baya ya tabbatar ashe alfijir ya riga ya keto, to babu laifi a kansa kuma azuminsa yana nan a matsayin ingantacce matukar bai yi hakan da gangan ba. Wannan yana karkashin fadin Allah Madaukakin Sarki:

رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا

Ya Ubangijinmu! Kada Ka kãma mu (da laifi) idan mun manta, ko muna mika kuskure. — (Suratul Baqara: 286)

Kuma Manzon Allah (S.A.W) ya fada a cikin hadisi cewa Allah Ya yafe wa al'ummarsa abin da suka yi na kuskure:

إِنَّ اللَّهَ وَضَعَ عَنْ أُمَّتِي الْخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ

Lallai Allah Ya yafewa al’ummana kuskure, da mantuwa, da abin da aka tilasta su a kansa. — (Sunan Ibn Majah)

Shin Akwai Ramako?

Akwai sabanin fahimta tsakanin malamai game da maganar ramako (biyan azumin).

1. Mazhabar Malikiya: Malaman Malikiya suna ganin cewa koda yake mutum bai yi zunubi ba saboda kuskure, amma tunda ya karya azumi a lokacin da ya kamata ya kasance yana azumi, to wajibi ne ya rama wannan ranar bayan Ramadan.

2. Maganar Ibn Abbas da Wasu Malaman: Wasu malaman, ciki har da Sahabi Ibn Abbas (R.A), sun tafi a kan cewa azumin ya inganta kuma babu ramako tunda mutum ya yi amfani da asali ne (wato daren da yake tsammanin yana nan). An ruwaito daga Ibn Abbas (R.A) yana cewa:

أَحَلَّ اللهُ لَكَ الأَكْلَ وَالشُّرْبَ مَا شَكَكْتَ فِي الْفَجْرِ

Allah Ya halatta maka cin abinci da sha matukar kana shakka game da alfijir. — (Musannaf Abdur-Razzaq)

Wannan magana tana nuna cewa mutum yana da damar ci har sai ya tabbatar da ketowar alfijir. Don haka, idan ya ci a lokacin shakka, azuminsa ya inganta.

Bambanci Tsakanin Alfijir da Faduwar Rana

Yana da kyau mu sani cewa akwai bambanci babba tsakanin cin abinci lokacin da ake shakka kan alfijir, da kuma cin abinci lokacin da ake shakka kan faduwar rana (buduruwa).

• A Alfijir: Idan kana shakka ko gari ya waya, za ka iya ci, saboda asali shi ne dare, kuma daren bai kau ba sai idan ka tabbatar.

• A Buduruwa (Iftar): Idan kana shakka ko rana ta fadi, bai halatta ka karya ba, saboda asali shi ne rana, kuma rana ba ta kau ba sai idan ka tabbatar ta fadi.

Idan mutum ya yi gaggawar shan ruwa kafin rana ta fadi yana tsammanin ta fadi, to wannan azumin ya baci kuma dole ne ya rama shi, domin bai kiyaye asali ba.

Nasihu ga Mai Azumi

Domin kaucewa fadawa cikin wannan shakku, yana da kyau mai azumi ya kiyaye wadannan abubuwa:

1. Amfani da Jadawalin Lokaci: Yin amfani da agogo ko jadawalin sallah na gari wanda amintattun malamai suka fitar.

2. Yin Sahur Da Wuri: Koda yake sunnah ce a jinkirta sahur, amma yana da kyau a gama shi mintuna kadan kafin lokacin kiran salla (Imsak) domin kiyaye kuskure.

3. Hada Ibadah da Natsuwa: Manzon Allah (S.A.W) ya kasance yana sahur kusa da alfijir, amma tsakanin sahur dinsa da sallah akwai gwargwadon karanta ayoyin Alkur'ani hamsin, wanda hakan ke nuna akwai dan tazara na kiyayewa.

A dunkule, muddin ka ci abincin nan ne ba da gangan ba, kuma a lokacin kana kyautata zaton alfijir bai keto ba, to azuminka ya inganta a bisa mafi ingancin magana ta wasu malamai, kuma Allah ba zai kama ka da laifi ba. Sai dai don fita daga sabani, wasu malaman sun ba da shawarar cewa ramawa ya fi zama aminci ga mutum.

Wallahu A'alam.

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://chat.whatsapp.com/BXjuXb1WxX99NV3OsXPnLV

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

𝐓𝐄𝐋𝐄𝐆𝐑𝐀𝐌👇

https://t.me/TambayoyiDaAmsoshi

 

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.