A Gyara Yau Don Gobe

Amsoshi

Daga


 


Aliyu Muhammadu Bunza


Sashen Koyar da Harsunan, Nijeriya


Jami’ar Umaru Musa ‘Yar’adua, Katsina


Jahar Katsina, Nijeriya


 


 


Takardar da aka gabatar a bukin yaye d’aliban karatun Islamiyya ta Aba Huraira da ke Yabo K’aramar Hukumar Yabo k’ark’ashin jagorancin mai girma Sarkin Kabin Yabo Alhaji Muhammadu Maiturare Yabo a harabar K’aramar Hukumar Yabo, Jahar Sakkwato, Asabar 25 ga Junairu 2014



Bismilaahir Rahmaanir Rahiimin

 

Wa sallal laahu alan nabiiyil karim.

 

Da sunan Allah mai rahama mai jink’ai. Tsira da aminci su dawwama ga fiyayen masoyin Allah shugaban bayin Allah Muhammad d’an Abdullahi (SAW) da iyalan gidansa da sahabbansa da wad’anda suka yi koyi da su ya zuwa ranar sakamako.

https://www.amsoshi.com/2017/11/05/anya-dai-mu-taka-sannu/

Gabatarwa:


Da Allah na nufin bayinSa da rahamarSa da baiwarSa sai Ya turo musu manzaninSa da littattafanSa cike da sak’onSa domin raya zukatan wad’anda suka yi imani. Yin haka wata ishara ce ta kwad’aitar da mu, da mu duk’afa ga koyo da neman sani mu da iyalanmu da ‘yan uwanmu domin idan ba ilmi hankalin tuwo kad’ai bai isa shiryar da mai shi zuwa ga tafarkin tsira ba. Fafitikar karance-karancen da almajirai da malamai da k’ungiyoyin addini daban-daban ke gudanarwa shi ya haskaka zukatan mutane suka yarda da wajabcin neman ilmi. Samun kai ga nasarar wannan fad’akarwar ita ce ta tara mu yau a garin Yabo, Allah Ya yi muna jagora.

 

Fa’idar Karatu:


Babbar fa’idar karatu ga d’an Adam ita ce, ya gano ba shi ya yi kansa ba yin sa aka yi. Dalili kuwa komai torok’an da yake yi da sunansa da ya d’aukaka a fagen karatu kowace iri cikin tazara yake ga abubuwan da ilminsa bai kai can ba. Tabbas! Allah kad’ai ya gewaye komai da ilmi. Sanin mutun ya gane wani d’an abu kawai ya sani wasu bai san su ba, wani karatu ne cikin fad’ar mahaliccinmu cewa komai Ya sani. Duk kururuwan da d’an Adam ke yi na ci gaban fasahar karatu da rubutu da sarrafa shi cikin nasara a fannonin rayuwa daban-daban, masani komai cewa ya yi bai ba mu komai daga cikin saninSa ba face d’an kad’an. K’a’idar ilmi ke haska wa d’an Adam cewa dole akwai manufa ga wanda ya halicce shi a kan halittar da ya yi masa. Wannan tunanin zai yi canjaras da nassin ba mu halicci aljanu da mutane ba, don komai face don su yi wa mahaliccinsu bauta. Idan zuciyar karatu ta yi nasarar tabbatar da wannan ba za ta musanta sak’on mahaliccinta ba ta hannun kowa ya turo shi. Yadda ba ka san lokacin da aka yi ka ba, ba dole sai ka san wanda za a turo da sak’on yadda za a yi bautarsa ba. Cikin wannan haske muka gano a kowace irin al’umma Allah Ya turo manzanninSa da sak’onSa na a kad’aita shi ga bauta a kafirce wa masu fito-na-fito da dokokinSa d’agutai. Ba don hasken karatu ba, abu ne mai wuya wata dabba daga cikin dabbobin bangon k’asa ta yi imani da abin da ba ta ta’ba gani ba, ba ta ta’ba jin labarin wanda ya yi ido-ido da abin ba, kuma a zamaninta ba ta ta’ba ganin wanda ya ga abin ya ba ta labari ba. Wannan shi ne kirarin da Allah ke yi bayinSa muminai a farkon “Surar Rak’uma”.

Allah Akbar! Cikin wannan martabar ne aka za’ba muna Musulunci ya zamo addininmu. Aka za’ba muna Muhammad (SAW) manzaonmu. Aka saukar da Alk’ur’ani ya zama muna jagora. Aka cusa hikima da basira da wadataccen hankalin a k’irjin Manzonmu Muhammadu (SAW) domin ya yi muna fashin bak’in kuramen nassoshin zancen mahaliccinmu. Aka arzuta Muhammadu (SAW) da mabiyan da ba a ta’ba samun irinsu ba gabaninsa, a bayansa har ya zuwa yau ba mu ji labari ba. Ilminsu ya sa suka yi adawa da duk wanda ya yi adawa da ilmin da Manzo (SAW) ya zo da shi komai kusancinsa gare su a jini ko soyayya ko siyasa. Bisa ga haka aka yabe su ga tsanantawa ga makafirta da rahama ga juna. Aka d’ebe tausai da jink’ai a zukatansu zuwa ga duk wanda ya yi adawa da Manzo (SAW) da sak’on da ya zo da shi yana a raye ko a mace! Wad’annan su ne d’aliban ilmi na sunna na farko a haka suka rayu, a haka suka yi shahada.

Fa’idar Karantarwa:


Allah da Ya saukar da hasken karatu shi Ya ba da umurnin a yi tunatarwa domin koyar da bayinSa. Ba don koyarwa ba da ilmin addininmu ya tuk’e daga sahabbai. Mahaliccinmu Ya umurce mu da mu je gun masana mu koyi abin da Ya sanar da su. Wanda ya koyar da alheri zai samu sakamakon duk wanda ya aikata alherin. Don haka, ladar iyaye da suka tarbiyartar da ‘ya’ya da malaman da suka koyar da su Allah d’ai ke iya k’ididdige ta. Koyarwa kamar haihuwa take, idan ba haihuwa duniya ta gama k’arewa tun gabanin wannan k’arni. Haka yake idan ba a koyarwa da koyo da jahilci ya isa ya k’are al’umma a yi zuwan sunge duniya. Alk’ur’ani ne babban manhajar koyarwa domin Allah Ya ce, ba a ‘boye komai a cikinsu ba. Ta tabbata shi littafi ne wanda ya bayyana komai. Mai son ya san komai dole ya tunkare shi. Wanda bai san Alk’ur’ani ba a wajen Allah ko da hak’ora yake rubutu saboda ilmi jahili ne. Wanda duk aka koyar ba da Alk’ur’ani ba an wahalar da shi. Wanda duk aka koyar da Alk’ur’ani ya huta an huta da shi. Ilmin duk da bai yi canjaras da na littafin Allah ba, jahilci ne mai kai mai shi ga hauka tuburan.

A Gyara Yau Don Gobe:


Irin gara’basar da ke tattare da ilmin da amfanonin da ke k’unshe ciki ga wanda ya yi sa’ar samunsa, ya zama dole mu tashi tsaye ganin yaranmu sun same shi. Musibar da ke ci muna tuwo a k’warya ta fifita boko da addininmu ga yaranmu ita ta kai mu ga halin da k’asarmu take ciki. Wautar da magabata da muka yi da girmamar da bak’in haure ‘yan ta’adda shi ne tushen ta’addanci da ke wakana a yau. Mik’a tarbiyar yaranmu ga hannun wad’anda suka k’aurace wa tarbiyar da Allah Ya za’ba musu su, shi ne musabbabin d’urk’ushewar tarbiyarmu da ta yaranmu. Tsinkayar haske cikin d’akin da Allah Ya ce duhu ke ciki shi ne dalilin dunduminmu da yaranmu a yau. Kyautata hanyoyin da Allah ya ‘bata shi ya kai mu ga fad’a wa hanyoyin ‘bata a yau. Zaton da muke yi na ganin wayonmu ya isa ya tsirar da mu, shi ya sa aka sallad’o muna abin da muka haifa da kanmu su zama fitina ga rayuwarmu.

Yadda za mu sha kan duk wad’annan musibu shi ne, mu gyara yau don gobe. Yadda za a gyara yau, shi ne a shagaltar da yara ga karatun addininmu da yi wa littafin Allah hidima da hardace shi da lugude shi a zukatansu ya yi langa’bu a harsunansu su samu abin yin munajati da Ubangijinmu domin Ya tausaya muna cikin tausayinSa. Da kwalayen digiri da manyan takardun shaidar boko ke gyara al’umma da Amerika da Ingila da Rasha da Jamus da k’asashen Asiya ba su koka a kan tarbiyar yaransu ba. K’arni d’aya da ya gabace mu a Nijeriya ta Arewa babu mai dogiri. Ku gaya mini ta’addanci nawa aka samu a lokacin?

A k’arninmu hatta da karen ‘buki da biri da buzuzu an ba digirin digirgir amma zama lafiya ya buwaya safe duk gara jiya da yau. Yaran jiya su ne manyan yau. Na yau manyan gobe. Na gobe, su ne sabbenen jibi. Na jibi, a gata, su ne ranka ya dad’e. Na gata da citta, kama-kunnen na shekaran jiya ban da jiya ne, kun ko san duk gefen da sanuwar gaba ta sha ruwa nan ta baya za ta tsoma bakinta. Ku bar rena shekarun yaranku da wayonsu, idan ba ku ilmantar da su littafin Allah ba sai sun zama muku barkonon tsohuwa. Ku tambayi rak’umi da ya rena kunama ya take ta me ya ji? Shi da kansa ya ce: “Ana shaggu k’asa”. Allah Ya tsare mu Ya tsaras muna. Amin!

Lokacin Abu A Yi Shi:


Hausawa sun ce, lokacin abu a yi shi. Duk k’wazon koyar da yaranmu addini da tarbiya da gina k’asa, ba zai ci nasara ba idan mak’iyansu sun rinjaye su. Halin da muke ciki a yau k’asarmu na buk’atar addu’a ga kowa da kowa. A fagen zaman lafiya tura ta riga ta kai bango. Ko ba a fad’a ba mun kai k’arshen tika-tika tik! Hak’ik’a mun shiga halin d’aka zufa, waje sanyi, gado kazunzumi zani ga k’yeya. Manyanmu sarakunanmu da malamanmu da shugabaninmu na siyasa da sana’a sun tabbata allonmu ya cike da rubutu, mun kai ga’ba ta k’are karatu a fagen zaman lafiya an kai sin-waw-raa-taakuri. Yau ko muna son a ci gaba da karatun zama lafiya mun tabbata an kai, walan waladaina walaa malam na k’iya. Me ya rage gare mu, mu ‘yan saura da ke raye gabanin a turo muna ‘yan uwanmu a lak’ume mu, a tarwatsa wuraren ibadojinmu, a yi wa kaburan iyayenmu da kakaninmu fitsari, a shiga farautarmu ana kisa irin na CAR. Ga dukkanin alamu yak’in BOKO HARAM yanzu aka sa hannu. A fashin bak’in kalmar BOKO HARAM duk wanda ya kad’aita Allah ya yi imani da ManzonSa (SAW) ya mik’a wuya ga dokokinSa, a fassarar Nijeriya shi ne d’an BOKO HARAM. Don haka, ruwa na k’asa sai ga wanda bai tona ba. Gabanin a fito wa kusa Hausance, dole ne duk wanda ya yi imani da kalmar laa ilaaha illal laahu Muhammadur rasuulullaahi ya fara tunani yin hijira gabanin za’ben 2015 domin ga dukkanin alamu manyan yau sun ce:

Cikin biyu sai a za’bi guda a d’auka

Walau tashi walau a bi Annasara.

In dai mu za’bi tashi bayan k’arni d’aya mu dawo in da sauran zuriya. In ko mu zauna zaman bayi da bak’in haure a cikin k’asarmu ta gado. In ba haka ba, mu tashi tsaye mu ga an ba kowa ‘yancinsa da hak’k’insa da mutuncinsa na zama d’an k’asa. Ni a ganina zama lafiya ya fi zama d’an sarki. Da a yi k’unar bak’in wake, gara a yi twa-da-twa wankin d’an kanoma mashaya a hura wuta kowa ya ga rabonsa. Yaya za a hura wuta? Ku biyo ni.

 

Nad’ewa:


Idan ba a d’atu da yaro to a ba shi daddawarsa. ‘Yan siyasarmu da ke da sauran hankali da suka ga an mayar da Arewa mayanka. Masalatanmu sun koma mak’abatar. Kasuwanninmu sun koma fagen arbatu. Gidajenmu sun koma kangaye. Ma’aikatunmu sun koma ma’buyar k’adagaru da macizai. Yankinmu an yi kusan a kore shi daga k’asarmu mu san inda dare ya yi muna sai suka fara tunanin sauya shek’ar siyasa abin kuwa ya fara tasiri. Irin wannan yak’i shi ne yak’in ilmi, yak’in fahinta, yak’in zamani, yak’in kifi na ganin ka mai jar homa. Wanda duk ya d’aura d’amarar irin wannan yak’i a yau ya cancanci mu nad’a shi kwamandan k’wato wa masu hak’k’i hak’k’insu. A kan wannan nike cewa, yau a Sakkwato ba mu da zaki da makaye da garnak’ak’i da zagi da jagora irin mai girma Gwamnan Jihar Sakkwato, Alhaji Dr. Aliyu Magatakarda Wamakko Sarkin Yamma Sakkwato da ‘yan majalisarsa na gida da na tarayya. Fatarmu Allah ya ba ku nasara, ya k’arfafa ku, ya ji’binci al’amarinku. Mun gode. Dalilin wannan hasashe nawa shi ne falsafar malamin kid’a Naranbad’a da ya ce:

https://www.amsoshi.com/2017/11/04/personification-hausa-proverbs/

 

Jagora: Da mai hashin wuta

: Da mai kashin wuta

: Da mai rabon hwad’a

: Da mai had’in hwad’a

: Su duk hud’u sun taru sun game

: Ba mu samu guda wanda yaf fi ba.

 

Yara: Narambad’a komo ga gaskiya

: Mai kashin wuta ya fi mai hashi,

: Mai rabon hwad’a ya fi mai had’i,

: Ni kan ga irin wadda nag gani,

: Ka san jimina ta fi zar’bi

: Babban guru ko tai masassara.

 

Jagora: Ta tababta gwarzon uban gida

: Namijin jiya ka zarce ‘yan uwa.

 

Na gode, Allah Ya yi muna jagora k’asarmu ta zauna lafiya. Amin!

No comments