Me Ya Sa Dukkan Muminai Za A Tambaye Su A Cikin Kabarinsu Amma Ban Da Shahidai?

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalamu alaikum, Malam. Barka da safiya, da fatan ka tashi lafiya.

Tambayata ita ce: Akwai hadisin da ya nuna cewa ba a yi wa shahidi tambayar kabari. Amma ga shi Allah Ya ce a cikin Suratul A‘raaf, aya ta 6:

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِينَ

Ma’ana: “Lalle ne, za Mu tambayi waɗanda aka aika zuwa gare su, kuma lalle ne, za Mu tambayi Manzannin.” (Suratul A‘raaf: 6).

Malam, ina son a bayyana min bambancin wannan aya da hadisin. Me ya sa za a tambayi sauran muminai a cikin kaburburansu, amma ba za a tambayi shahidai ba?

ME YA SA ZA A TAMBAYI DUKKAN MUMINAI A CIKIN KABURBURANSU AMMA BANDA SHAHIDAI?

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Wa alaikumus salam wa rahmatullahi wa barakatuh.

Allah Ya ƙara mana fahimta a cikin addininsa, Ya kuma sa mu kasance cikin waɗanda za su tsira daga fitinar kabari.

Da farko, yana da kyau mu fahimci cewa akwai bambanci tsakanin tambayar kabari, fitinar kabari da kuma hisabin ranar Alƙiyama. Ba abu ɗaya ba ne.

1. Tambayar Kabari Da Fitinarta

Hadisai ingantattu sun tabbatar da cewa mamaci zai fuskanci tambayar kabari. Mala'iku biyu, Munkar da Nakir, za su zo su tambaye shi game da Ubangijinsa, addininsa da Annabinsa.

A cikin hadisin Anas ɗan Malik (RA), Manzon Allah ﷺ ya bayyana cewa idan aka binne mamaci, mala'iku biyu za su zo masa su tambaye shi. (Sahihul Bukhari: 1338; Sahih Muslim: 2870).

Wannan ita ake kira fitinar kabari.

Sai dai akwai wasu mutane da hadisai suka kebance daga wannan tambaya, ciki har da shahidai.

2. Dalilin Da Ya Sa Ba A Yi Wa Shahidi Tambayar Kabari

An ruwaito daga wani mutum cikin sahabban Manzon Allah ﷺ cewa ya tambayi Annabi ﷺ:

يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا بَالُ الْمُؤْمِنِينَ يُفْتَنُونَ فِي قُبُورِهِمْ إِلَّا الشَّهِيدَ؟

“Ya Manzon Allah! Me ya sa ake yi wa muminai tambaya a cikin kaburburansu, amma ba a yi wa shahidi ba?”

Sai Annabi ﷺ ya amsa da cewa:

كَفَى بِبَارِقَةِ السُّيُوفِ عَلَى رَأْسِهِ فِتْنَةً

“Walkawar takubba a kan kansa ta ishe shi a matsayin fitina.”

Imam Nasa’i ya ruwaito hadisin a cikin Sunan An-Nasa’i (2053), kuma Sheikh Albani ya inganta shi a cikin Ahkamul Jana’iz.

Ma’anar hadisin ita ce, shahidin da ya mutu a fagen yaƙi saboda Allah ya riga ya nuna gaskiyar imaninsa da sadaukarwarsa ta hanyar fuskantar haɗarin yaƙi. Wannan ya zama babban dalilin da ya sa ba a sake yi masa tambayar kabari kamar sauran mutane.

Imam Al-Qurtubi (RA) ya bayyana cewa wannan jarumtaka da tsayuwar daka a lokacin yaƙi alama ce ta gaskiyar imani, domin munafuki kan guje wa haɗarin yaƙi saboda tsoron mutuwa.

Haka nan, wasu malamai sun bayyana cewa fitinar kabari ita ce tambayar da ake yi wa mamaci domin a tantance gaskiyar imaninsa. Shahidi kuwa ya riga ya nuna gaskiyar imaninsa ta hanyar sadaukar da ransa a tafarkin Allah.

Sheikh Ibn Uthaymeen (RA) ma ya bayyana cewa shahidan da suka mutu wajen ɗaukaka kalmar Allah ba za a yi musu tambayar kabari ba, saboda bayyanar gaskiyar imaninsu da jihadin da suka yi.

3. Shin Shahidi Ba Zai Fuskanci Hisabi A Ranar Alƙiyama Ba?

A nan akwai wani muhimmin bambanci da ya kamata a fahimta.

Rashin yi wa shahidi tambayar kabari ba yana nufin cewa ba zai fuskanci dukkan wani hisabi a ranar Alƙiyama ba. Haka kuma, ba yana nufin cewa dukkan hakkokin mutane da ke kansa za su tafi ba.

Manzon Allah ﷺ ya ce:

يُغْفَرُ لِلشَّهِيدِ كُلُّ ذَنْبٍ إِلَّا الدَّيْنَ

“Ana gafarta wa shahidi dukkan zunubansa, sai bashi.”

(Sahih Muslim: 1886).

Wannan hadisi yana nuna girman falalar shahada, amma kuma yana nuna cewa haƙƙin mutane, kamar bashi, yana da muhimmanci na musamman. Saboda haka, shahada ba ta nufin cewa za a yi watsi da dukkan haƙƙoƙin da mutum ya ci.

Imam An-Nawawi (RA), a cikin sharhinsa na Sahih Muslim, ya bayyana cewa wannan hadisi yana nuna falalar shahidi, amma haƙƙoƙin mutane ba sa gushewa saboda shahada. Wannan shi ya sa aka ware bashi a cikin hadisin.

Allah Maɗaukakin Sarki Ya ce:

وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا ۖ وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا ۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَاسِبِينَ

“Munã aza ma'aunan ãdalci a Rãnar tashin kiyãma, sabõda haka ba a zãluntar rai da kõme. Kuma kõ dã ya kasance nauyin ƙwãya daga kõmayya ne, Munã zo da ita. Kuma Mun isa zama Mãsu hisãbi.” (Suratul Anbiya’: 47).

Saboda haka, bai kamata a fahimci cewa shahidi ba zai fuskanci wani hisabi ko tambaya ko kaɗan a ranar Alƙiyama ba. Abin da hadisin ya tabbatar shi ne kebance shi daga fitinar tambayar kabari.

4. Shin Ayar Suratul A‘raaf Ta Saɓa Wa Wannan Hadisin?

A’a, babu saɓani tsakanin ayar da hadisin. Dalili kuwa shi ne, ayar tana magana ne game da tambayar da za a yi wa al’ummomin da aka aika musu da Manzanni da kuma Manzannin kansu a ranar Alƙiyama.

Allah Ya ce:

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِينَ

“Lalle ne, za Mu tambayi waɗanda aka aika zuwa gare su, kuma lalle ne, za Mu tambayi Manzannin.” (Suratul A‘raaf: 6).

Wannan tambayar ba ita ce tambayar kabari da mala'iku Munkar da Nakir suke yi wa mamaci ba.

Malamai sun bayyana cewa tambayar da aka ambata a cikin wannan aya tana da alaƙa da ranar Alƙiyama, inda za a tambayi al'ummomi game da yadda suka karɓi saƙon Manzanni, sannan a tambayi Manzannin game da isar da saƙon da aka ɗora musu.

Wannan tambaya tana iya kasancewa ta neman shaida da tabbatar da hujja, ba wai tambayar da ake yi wa mutum domin sanin ko shi mumini ne ko munafuki ba.

Saboda haka, ba za a ɗauki ayar a matsayin hujjar cewa dole ne kowane mutum ya fuskanci irin tambayar kabari ba.

5. Shin Annabawa Da Manzanni Za Su Fuskanci Hisabi?

A nan ma akwai bambanci tsakanin tambayar neman shaida da kuma hisabin da ake yi wa mutum kan ayyukansa.

Wasu malamai sun bayyana cewa tambayar da za a yi wa Annabawa da Manzanni a ranar Alƙiyama ita ce ta shaida da tabbatar da isar da saƙon Allah ga al'ummominsu. Wannan ba yana nufin cewa za a yi musu hisabi irin na masu laifi ba.

Annabawa da Manzanni su ne mafi girman mutane wajen biyayya ga Allah, kuma suna da matsayi na musamman a wurinsa.

Kammalawa

Abin da ya kamata mu fahimta shi ne:

1. Tambayar kabari da hisabin ranar Alƙiyama abubuwa ne daban-daban.
2. Hadisi ya tabbatar da cewa shahidi yana da kebantacciyar falala ta yadda ba a yi masa fitinar tambayar kabari.
3. Wannan ba yana nufin cewa haƙƙin mutane da ke kansa za su gushe ba, domin hadisi ya kebance bashi.
4. Ayar Suratul A‘raaf tana magana ne game da tambayar da za a yi wa al'ummomi da Manzanni a ranar Alƙiyama, ba tambayar kabari ba.

Saboda haka, babu wani saɓani tsakanin ayar da hadisin. Kowannensu yana magana ne game da wani yanayi dabam.

Allah Ya sa mu dace, Ya tsare mu daga fitinar kabari, Ya kuma ba mu kyakkyawan ƙarshe.

WALLAHU TA'ALA A'ALAM.

Zauren Fatawoyi Bisa Alƙur'ani da Sunnah.

    ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.