Daga
Abu-Ubaida Sani
Jibril Yusuf
Muhammad Sulaiman Abdullahi
Akwai tarin manhajoji da kafafen intanet da suka kasance na kyauta. Ire-irensu ba sa buƙatar a biya kuɗi kafin yin rajista. Akwai kuma manhajoji da kafafen intanet da suka kasance na kuɗi, waɗanda ba a iya amfani da su har sai an biya. Wasu kuwa, suna da tsari biyu, akwai na kyauta akwai kuma na kuɗi. A masu tsari biyu, na kyauta yakan kasance ba cikakke ba. Ma’ana dai, akwai wasu abubuwa da ba a sanya a ciki ba (alhali an saka su a wanda aka biya kuɗi). A wasu lokuta kuma, akan cika na kyauta da tallace-tallace waɗanda sai mutum ya gan su kafin ya ci gaba da amfani da manhajar ko kafar intanet ɗin.
‘Yan damfara sukan ja hankalin mutane ta hanyar sauƙaƙa kuɗin rajistar wata kafa mai ƙayatarwa.
Suna kuma iya saka tsarin yin rajista na gwaji bisa kyauta (free trial).
Wurin da tarkon yake shi ne, idan damar rajistar gwaji suka bayar, za su saka
tsari mai wahalar fita yadda dole sai an caji wanda ya yi rajistar gwajin kuɗi kafin ya samu damar fita. Idan kuwa
sassauci suka yi a shekara ko wata ko zangon farko na yin rajista, to za su ƙara kuɗi mai yawa yayin sabunta yin rajista. Idan
mutum ya riga ya gina kasuwancinsa a kan rajistar da ya yi, zai zamo masa dole
ya biya wannan kuɗi mai
tsada don gudun rasa kwastomomi.
A wasu lokutan, har kafafen da ba na damfara ba sukan bi tsari makamancin
wannan. Babban misali a nan shi ne, Sashen Harsuna da Al’adu (FUGUS) (http://delac.fugus.digital) da Sashen Nazarin Harsunan Nijeriya
(YUMSUK) (https://www.yumsuk-hausa.digital) sun sayi sunan kafafen (domain names)
laburarensu bisa farashi mai rahusa, dala tara ($9). A shekarar sabunta
rajista, sai kuɗin ya
koma dala talatin da tara da ɗigo
goma sha shida ($39.16).
Fitattun misalai a ƙarƙashin wannan nau’in damfarar kan intanet sun haɗa da:
1.
Ɓoyayyen Tarkon Biyan Rajista Na Adobe (Adobe’s Hidden Fee Subscription
Trap)
Yana da kyau a tuna cewa, Adobe (https://www.adobe.com) yana ɗaya daga cikin amintattun kamfanonin da
ake yawan amfani da kayayyakinsu a duniya. Da wuya ka samu Bahaushen da yake
amfani da kwamfuta ba tare da ya san sunan wannan kamfani ba. A watan Mayu na
shekarar 2024, Hukumar Kula Da Harkokin Kasuwanci wato Federal Trade Commission
(FTC) ta tuhumi kamfanin Adobe cewa suna yaudarar mutane ta hanyar ƙaƙaba
musu wani ɓoyayyen
kuɗin rajista. Wannan
yaudarar tana tilasta wa mutane biyan kuɗin
rajista alhali ba a son ransu ba. Domin samun ƙarin bayani, ana iya duba Rayo (2024).
2. Rajistar Boge Ta Taimako a Fannin Intanet Da Na’urori Na Kamfanin
Tech Live Conncet (Tech Live Connect's Tech Support Subscription Scam)
An tuhumi kamfanin Tech Live Connect (https://www.techliveconnect.com) kan wani tsarin rajista na yaudara.
Kamfanin ya fitar da wani tsarin yin rajista na wata-wata wanda ya shafi
taimakon mutane game da matsalolin da suka shafi intanet da na’urori. An kawo
wannan bayani a kan FTC News on Tech Support Scams (https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2024/03/ftc-settles-tech-support-case) da Scamwatch Report (https://www.scamwatch.gov.au/types-of-scams/remote-access-scams).
3. Imel Ɗin
Damfara Mai Alaƙa Da
Geek Squad Ɗin Kamfanin Best Buy
(Best Buy Geek Squad Email Scam)
Best Buy (https://www.bestbuy.com) amintaccen
kamfani ne wanda yake a kasuwar
duniyar intanet. Geek Squad wani reshe ne da yake aiki da wannan kamfani. An
tura wani saƙon imel na
damfara mai alaƙa da rajistar
Geek Squad ga wata mata da
take zaune a Kolorado. An nuna mata cewa wata rajistar da ta yi ta lalace, sannan aka ba ta lambar da za ta kira. Wannan
al’amari ya haifar mata da hasarar kuɗin da ya kai dalar Amurka dubu ashirin ($20,000). Domin samun ƙarin bayani, a duba Cruz (2024).
Wannan nau’in damfarar ba zai zama baƙo ba ga waɗanda suke aiki da imel. Sau da dama akan turo
ire-iren saƙonnin nan da sunan cewa daga wasu kamfanoni amintattu suke. Faɗawa tarkonsu zai kai mutum ga hasarar kuɗaɗe
masu yawa.
4. Damfarar Da Ta Shafi Aika Kaya Daga Amazon (Amazon Fake Order Scams)
Amazon (https://www.amazon.com) amintacciyar kasuwar kan intanet ce. Ita ce
kasuwar intanet mafi girma a duniya. Kamfanin Amazon ya gargadi mutane da su yi
hattara da ire-iren saƙonnin imel na damfara waɗanda ‘yan damfaran kan intanet suke turawa da
sunan Amazon. Yawanci sukan tura saƙon ne a matsayin cewa an samu wata matsala
game da kayan da ake ƙoƙarin tura wa mutum daga amazon. Daga nan sai
su buƙaci
mutum ya tura wani kuɗi ko
wasu keɓantattun bayanai da za a
iya amfani da su domin damfarar sa ko damfarar waninsa. Domin ƙarin bayani, ana iya duba
Tatananni (2024).
5. Damfarar Tatsar Bayanai Da Sunan Netflix (Fake Netflix Phishing
Scams)
‘Yan damfarar kan intanet sukan tura saƙonnin imel a matsayin cewa daga kamfanin
Netflix ne. Sukan yi hakan domin tatsar keɓantattun
bayanan mutane musamman waɗanda
suke da alaƙa da biyan kuɗi
(misali, bayanan katin banki da sauransu). Sukan fake da cewar mutum ya samu
matsala a rajistarsa ta Netflix, don haka yana buƙatar saka wasu bayanai. Domin ƙarin bayani game da
wannan nau’in damfarar, ana iya duba Proctor (2024).[1]
[1] Domin samun ƙarin bayani game da matakan kare kai daga damfara a kafar Netflix, ana iya ziyartar https://help.netflix.com/en/node/13243.
Manazarta:
Sani, A-U., Yusuf, J. & Abdullahi, M.S. (2025). Damfara a duniyar intanet. SAS Publishers. ISBN: 978-978-695-575-9. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.19513307
0 Comments
ENGLISH: You are warmly invited to share your comments or ask questions regarding this post or related topics of interest. Your feedback serves as evidence of your appreciation for our hard work and ongoing efforts to sustain this extensive and informative blog. We value your input and engagement.
HAUSA: Kuna iya rubuto mana tsokaci ko tambayoyi a ƙasa. Tsokacinku game da abubuwan da muke ɗorawa shi zai tabbatar mana cewa mutane suna amfana da wannan ƙoƙari da muke yi na tattaro muku ɗimbin ilimummuka a wannan kafar intanet.