𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓
Assalamu alaikum. Mallam mutum ne yake so ya azumci kwanaki tara na farkon watan zhul hijjah, shin zai azumci ranar jumu’a da asabar duk da cewa an hana azumi a wadannan ranakun?
AMSA
Wa Alaikumus Salam
warahmatullahi wabarakatuh.
Alhamdu lillahi was-salatu was-salamu ‘ala Rasulillah. Tambayar
da kuka gabatar tana da matukar muhimmanci, musamman ga wanda yake son ya ci
gajiyar falalar kwanakin farko na watan Zul-Hijja. Wannan tambaya tana shafar
wani muhimmin tushe na shari’a: Bambanci tsakanin dalilin da ya sa ake
yin azumi da kuma abin da ake nufi da keɓance ranar tare da nuna girmamawa gare ta.
1. Matsayin Azumin Kwanakin
Farko na Zul-Hijja
Azumin kwanaki tara na farko na watan Zul-Hijja (daga 1 zuwa 9
ga Zul-Hijja) yana daga cikin mafificin ayyukan kusantar da Allah a wadannan
kwanaki masu albarka. An ruwaito daga Hafsah (Radhiyallahu Anha) cewa: “Akwai
abubuwa hudu da Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) bai taba barin su ba:
azumin ranar Ashura, azumin kwanaki tara na farko na Zul-Hijja, azumin kwana
uku daga kowane wata, da sallar raka’a biyu kafin sallar Asuba” . Ahmad da
An-Nasa’i ne suka ruwaito.
Falar wadannan kwanakin tana da girma matuka. Manzon Allah
(Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce: “Babu wasu kwanakin da ake yin aikin kirki
da suka fi so a wurin Allah kamar wadannan kwanaki goma.” Sahabbai suka ce: “Ko
da jihadi a kan hanyar Allah?” Ya amsa: “Ko da jihadi a kan hanyar Allah, sai
dai mutumin da ya fita da ransa da dukiyarsa, sannan bai dawo da komai
ba” .
Saboda haka, azumin kwanakin tara na farko abu ne da ake nema
kuma abin ƙarfafawa ne.
2. Dalilin Da Ya Sa Aka Hana Keɓance Ranar Juma'a Da Azumi
An ruwaito daga Abu Hurairah (Radhiyallahu Anhu) cewa Manzon
Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce: “Kada dayanku ya yi azumi a
ranar Juma’a, sai dai ya yi azumi a ranar da ta gabace ta, ko kuma ranar da za
ta biyo ta” (Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim) .
Haka nan game da ranar Asabar, akwai kwarin guiwa game da rashin
keɓe ta da azumi.
Wannan hani ya zo ne don gujewa kwaikwayon Yahudawa da suke girmama Asabar, da
kuma saboda Juma’a ranar taro ce da ake son a sami mutum da kuzari don halartar
sallah da sauraron huduba.
3. Yadda Ake Haɗa Azumin Farko na Zul-Hijja Da
Juma'a Da Asabar
A nan ne ake samun muhimmin bambanci. Idan wani ya keɓe ranar Juma’a da kanta da azumi, tare da
niyyar cewa "girmama Juma’a" shine dalilinsa, to wannan yana cikin abin da aka hana.
Amma idan ya yi azumi a Juma’a a matsayin wani bangare na jerin kwanaki (kamar 1-9 na
Zul-Hijja), kuma wannan Juma’a ta zo a cikin wadannan kwanaki, to a lokacin ba a hana yin
azumi ba, domin niyya ba ta keɓe Juma’a ba, niyyar ita ce girmama kwanakin Zul-Hijja.
Wannan shi ne ra’ayin mafi yawan malamai, kamar yadda malamai
suka faɗa a cikin "Al-Mawsu’atul Fiqhiyyatil
Muyassara" (3/242) da kuma "Fatawa
Ibn Uthaymin" (20/57) . Sheikh Ibn Uthaymin (Rahimahullah) ya ce:
“Idan ranar Juma’a ta zo a cikin kwanakin da ake son a yi azumi (kamar farkon
Zul-Hijja ko tsakiyar wata), to babu laifi a yi azumi a ranar, saboda mutum bai
keɓe ranar Juma’a ba, a’a, ya haɗa ta da sauran kwanakin” .
Ka’ida wadda malaman Musulunci suka kafa ita ce: “Idan
haramcin ya zo ne saboda wani dalili (wato kauce wa kwaikwayi ko kuma gujewa
nuna girmamawa ta musamman), to idan wannan dalilin ya ɓace, to haramcin ya ɓace.” Dalilin haramcin keɓe Juma’a shi ne kar mutum ya ɗauka cewa Juma’a tana da wata daraja ta
musamman da ta sa a keɓe ta da ibada. Amma a cikin kwanakin Zul-Hijja, dukkan kwanakin
suna da daraja, kuma mutum yana kwaikwayon Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam)
wanda yake azumin kwanakin nan .
4. Kammalawa
A takaice dai:
- Ya halatta a yi azumi a ranar Juma’a idan ta zo a cikin kwanaki tara na farko na Zul-Hijja.
- Ya halatta a yi azumi a ranar Asabar idan ta zo a cikin wannan jerin, domin kuwa hani na
Asabar ma yana kan “keɓe ta” ne, ba haɗa ta da wani dalili ba.
- Malamai sun bayyana cewa wannan ba ya shiga cikin kalan haramcin keɓe ranakun.
- Yin azumin kwanaki tara (daga 1 zuwa 9 ga Zul-Hijja) abu ne mai kyau da ake ƙarfafawa, kuma kada
barin wannan saboda wata shakka.
Muna roƙon Allah Ya taimake mu mu cika
ayyukan kirki a cikin wadannan kwanaki masu albarka, Ya kuma karɓa mana.
والله أعلم (Wallahu A'alam – Allah ne Mafi sani).
WALLAHU A'ALAM.
https://t.me/TambayaDaAnsa
𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇
https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G
𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇
Https://www.facebook.com/groups/336629807654177
**************************
Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.

0 Comments
ENGLISH: You are warmly invited to share your comments or ask questions regarding this post or related topics of interest. Your feedback serves as evidence of your appreciation for our hard work and ongoing efforts to sustain this extensive and informative blog. We value your input and engagement.
HAUSA: Kuna iya rubuto mana tsokaci ko tambayoyi a ƙasa. Tsokacinku game da abubuwan da muke ɗorawa shi zai tabbatar mana cewa mutane suna amfana da wannan ƙoƙari da muke yi na tattaro muku ɗimbin ilimummuka a wannan kafar intanet.