𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀

Assalamu alaikum. Mallam mutum ne yake so ya azumci kwanaki tara na farkon watan zhul hijjah, shin zai azumci ranar jumu’a da asabar duk da cewa an hana azumi a wadannan ranakun?

AMSA

Wa Alaikumus Salam warahmatullahi wabarakatuh.

Alhamdu lillahi was-salatu was-salamu ‘ala Rasulillah. Tambayar da kuka gabatar tana da matukar muhimmanci, musamman ga wanda yake son ya ci gajiyar falalar kwanakin farko na watan Zul-Hijja. Wannan tambaya tana shafar wani muhimmin tushe na shari’a: Bambanci tsakanin dalilin da ya sa ake yin azumi da kuma abin da ake nufi da keɓance ranar tare da nuna girmamawa gare ta.

1. Matsayin Azumin Kwanakin Farko na Zul-Hijja

Azumin kwanaki tara na farko na watan Zul-Hijja (daga 1 zuwa 9 ga Zul-Hijja) yana daga cikin mafificin ayyukan kusantar da Allah a wadannan kwanaki masu albarka. An ruwaito daga Hafsah (Radhiyallahu Anha) cewa: “Akwai abubuwa hudu da Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) bai taba barin su ba: azumin ranar Ashura, azumin kwanaki tara na farko na Zul-Hijja, azumin kwana uku daga kowane wata, da sallar raka’a biyu kafin sallar Asuba” . Ahmad da An-Nasa’i ne suka ruwaito.

Falar wadannan kwanakin tana da girma matuka. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce: “Babu wasu kwanakin da ake yin aikin kirki da suka fi so a wurin Allah kamar wadannan kwanaki goma.” Sahabbai suka ce: “Ko da jihadi a kan hanyar Allah?” Ya amsa: “Ko da jihadi a kan hanyar Allah, sai dai mutumin da ya fita da ransa da dukiyarsa, sannan bai dawo da komai ba” .

Saboda haka, azumin kwanakin tara na farko abu ne da ake nema kuma abin ƙarfafawa ne.

2. Dalilin Da Ya Sa Aka Hana Keɓance Ranar Juma'a Da Azumi

An ruwaito daga Abu Hurairah (Radhiyallahu Anhu) cewa Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce: “Kada dayanku ya yi azumi a ranar Juma’a, sai dai ya yi azumi a ranar da ta gabace ta, ko kuma ranar da za ta biyo ta” (Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim) .

Haka nan game da ranar Asabar, akwai kwarin guiwa game da rashin keɓe ta da azumi. Wannan hani ya zo ne don gujewa kwaikwayon Yahudawa da suke girmama Asabar, da kuma saboda Jumaa ranar taro ce da ake son a sami mutum da kuzari don halartar sallah da sauraron huduba.

3. Yadda Ake Haɗa Azumin Farko na Zul-Hijja Da Juma'a Da Asabar

A nan ne ake samun muhimmin bambanci. Idan wani ya keɓe ranar Jumaa da kanta da azumi, tare da niyyar cewa "girmama Jumaa" shine dalilinsa, to wannan yana cikin abin da aka hana. Amma idan ya yi azumi a Jumaa a matsayin wani bangare na jerin kwanaki (kamar 1-9 na Zul-Hijja), kuma wannan Jumaa ta zo a cikin wadannan kwanaki, to a lokacin ba a hana yin azumi ba, domin niyya ba ta keɓe Jumaa ba, niyyar ita ce girmama kwanakin Zul-Hijja.

Wannan shi ne ra’ayin mafi yawan malamai, kamar yadda malamai suka faɗa a cikin "Al-Mawsu’atul Fiqhiyyatil Muyassara" (3/242) da kuma "Fatawa Ibn Uthaymin" (20/57) . Sheikh Ibn Uthaymin (Rahimahullah) ya ce: “Idan ranar Juma’a ta zo a cikin kwanakin da ake son a yi azumi (kamar farkon Zul-Hijja ko tsakiyar wata), to babu laifi a yi azumi a ranar, saboda mutum bai keɓe ranar Jumaa ba, aa, ya haɗa ta da sauran kwanakin.

Ka’ida wadda malaman Musulunci suka kafa ita ce: “Idan haramcin ya zo ne saboda wani dalili (wato kauce wa kwaikwayi ko kuma gujewa nuna girmamawa ta musamman), to idan wannan dalilin ya ɓace, to haramcin ya ɓace. Dalilin haramcin keɓe Jumaa shi ne kar mutum ya ɗauka cewa Jumaa tana da wata daraja ta musamman da ta sa a keɓe ta da ibada. Amma a cikin kwanakin Zul-Hijja, dukkan kwanakin suna da daraja, kuma mutum yana kwaikwayon Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) wanda yake azumin kwanakin nan .

4. Kammalawa

A takaice dai:

  • Ya halatta a yi azumi a ranar Juma’a idan ta zo a cikin kwanaki tara na farko na Zul-Hijja.
  • Ya halatta a yi azumi a ranar Asabar idan ta zo a cikin wannan jerin, domin kuwa hani na Asabar ma yana kan “keɓe ta” ne, ba haɗa ta da wani dalili ba.
  • Malamai sun bayyana cewa wannan ba ya shiga cikin kalan haramcin keɓe ranakun.
  • Yin azumin kwanaki tara (daga 1 zuwa 9 ga Zul-Hijja) abu ne mai kyau da ake ƙarfafawa, kuma kada barin wannan saboda wata shakka.

Muna roƙon Allah Ya taimake mu mu cika ayyukan kirki a cikin wadannan kwanaki masu albarka, Ya kuma karɓa mana.

والله أعلم (Wallahu A'alam – Allah ne Mafi sani).

  ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.

Question and Answers in Islam