Hukuncin Durkusawa Ko Sunkuyawa Da Ake Yi Idan Za A Gai Da Wani Babban Mutum

Tambaya

Mene ne hukuncin durƙusãwa ko ri.sinãwa ko kuma sunkuyãwa da ake yi idan za a gaida wani mutum, kamar mace idan za ta gaida mijinta, ko kuma idan za a gaishe da wani babban mutum?

HUKUNCIN DURƘUSAWA KO SUNKUYÃWA DA AKE YI IDAN ZA A GAI DA WANI BABBAN MUTUM

Amsa

Wa Alaikumus Salam warahmatullahi wabarakatuh.

Alhamdu lillahi was-salatu was-salamu ‘ala Rasulillah. Godiya ta tabbata ga Allah, kuma salati da aminci su tabbata ga Manzon Allah, Muhammadu (Sallallahu Alaihi Wasallam), da iyalansa, da sahabbansa, da kuma duk wanda ya bi tafarkinsa har zuwa ranar sakamako.

Tambayar da kuka gabatar tana daga cikin muhimman batutuwan da suka shafi ladubban gaisuwa da nuna girmamawa a cikin Musulunci. Durƙusãwa, ri.sinãwa (karkatar da jiki), ko sunkuyãwa wa wani mutum a matsayin hanyar gaisuwa abu ne da ya kasance ruwan dare a wasu al'adu, musamman a wajen girmama sarakuna, malamai, ko ma'aurata. Amma a shari'ar Musulunci, akwai bayani dalla-dalla game da wannan aiki.

1. Gaisuwar Asali a Musulunci: Musafaha da Sallama

Asali a shari'ance, gaisuwar da aka kafa tsakanin Musulmai ita ce Sallama (faɗin "Assalamu Alaikum") tare da Musafaha (riƙe hannu da juna). Wannan ya shafi tsakanin ɗalibi da malaminsa, uba da ɗansa, maigida da ma'aikacinsa, da duk wani musulmi tare da ɗan'uwansa. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَلْتَقِيَانِ فَيَتَصَافَحَانِ إِلَّا غُفِرَ لَهُمَا قَبْلَ أَنْ يَتَفَرَّقَا»

Fassarar Hausa: "Babu wasu Musulmi biyu da suka haɗu suka yi musafaha, sai an gãfarta musu kafin su rabu." (Sunan Abi Dawud, 5212; Sunan At-Tirmidhi, 2727; Al-Albani ya inganta shi)

Wannan hadisi yana nuna cewa musafaha ita ce hanyar gaisuwa da ta fi dacewa kuma tana da lada mai girma. Sauran hanyoyin gaisuwa kamar durƙusãwa ko sunkuyãwa ba su zo daga koyarwar Annabi ba.

2. Hukuncin Durƙusãwa ko Sunkuyãwa Ga Wani Mutum

Malamai sun yi sabani game da hukuncin durƙusãwa ko sunkuyãwa ga wani mutum (kamar mace ga mijinta, ko ɗalibi ga malaminsa, ko kuma ga sarki) a lokacin gaisuwa. Akwai ra'ayoyi guda biyu:

Ra'ayi Na Farko: Makruhi ne (Abin Ƙyama) Amma Ba Haram Ba

Wasu malamai, ciki har da malamai a mazhabar Shafi'iyya, suna ganin cewa idan durƙusãwa ko sunkuyãwar da ake yi ba ta kai matsayin ruku'i ba (wato, ba a durƙusa kamar yadda ake durƙusa a sallah ba), kuma an yi shi ne bisa al'adar gaisuwa kawai ba tare da niyyar bauta ba, to wannan aiki makruhi ne (abin ƙyama) amma ba haram ba. Suna kuma ganin cewa barinsa ya fi alheri. Wannan ra'ayi ya dogara ne akan yadda suka fassara wasu hadisai, musamman hadisin da ya zo a ƙasa.

Ra'ayi Na Biyu (Mafi Ingantacci): Haramun Ne

Mafi yawan malamai, kuma wannan shi ne ra'ayi mafi inganci kuma mafi rinjaye, suna ganin cewa durƙusãwa ko sunkuyãwa ga wani mutum haramun ne, kuma bai halatta ba a kowane hali, sai dai idan an yi shi ne domin bauta wa Allah (wanda hakan ma kafirci ne). Hujjarsu ita ce hadisin da aka ruwaito daga Anas bn Malik (Radhiyallahu Anhu):

الْحَدِيثُ: عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، الرَّجُلُ يَلْقَى أَخَاهُ أَوْ صَدِيقَهُ أَيَنْحَنِي لَهُ؟ قَالَ: «لَا»

Fassarar Hausa: "Wani mutum ya ce: 'Ya Manzon Allah! Mutum idan ya haɗu da ɗan'uwansa ko abokinsa, shin zai sunkuya masa?' Sai Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce: 'A'a.'" (Sunan At-Tirmidhi, 2756; Sunan Ibn Majah, 3709; Al-Albani ya ce hadisi mai kyau ne).

Wannan hadisi yana nuna a sarari cewa Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya hana yin sunkuyãwa ga wani mutum a matsayin hanyar gaisuwa. Malamai masu yawa sun ɗauki wannan hani a matsayin hani na haramci, wato abin da Annabi ya hana, to ai haramun ne. Saboda haka, sunkuyãwa ko durƙusãwa ga wani mutum don nuna girmamawa bai halatta ba.

A cikin wani hadisi kuma, Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «لَا تَقُومُوا كَمَا تَقُومُ الْأَعَاجِمُ يُعَظِّمُ بَعْضُهُمْ بَعْضًا»

Fassarar Hausa: "Kada ku tashi tsaye kamar yadda ajamawa (wadanda ba Larabawa) suke tashi, inda wasunsu ke girmama wasu." (Sunan Abi Dawud, 5230; Al-Albani ya ce hadisi mai kyau ne).

Wannan yana nuna cewa musulmi bai kamata ya kwaikwayi al'adun wasu al'ummomi na yin ruku'u ko durƙusãwa don girmamawa ba.

3. Bambanci Tsakanin "Sunkuyãwa" da "Ruku'i"

Dole mu fahimci bambanci tsakanin:

• Ruku'i: Wannan aikin ibada ne na musamman a cikin sallah, wanda ake durƙusa ga Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) Shi kaɗai. Wannan halal ne kuma wajibi ne a cikin sallah.

• Sunkuyãwa ko durƙusãwa ga mutum: Wannan aiki ne na al'ada wanda ake yi don girmama wani mutum. Wannan shi ne abin da malamai suka haramta ko suka ƙi.

Idan wani mutum ya yi sunkuyãwa ga wani mutum da niyyar bauta masa (wato yana ɗaukansa a matsayin Allah ko abin bautawa), to wannan kafirci ne (shirka) a ijma'in malamai. Babu wani sabani a wannan.

Amma idan an yi shi ne kawai don nuna girmamawa, ba tare da niyyar bauta ba, to shi ne abin da ake sabani a kansa. Ra'ayi mafi inganci shi ne haramun ne, domin Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya hana a yi wa wani mutum irin wannan sunkuyãwa, kuma babu wani keɓance ga kowa (ko sarki, ko malami, ko miji).

4. Hukuncin Mace Idan Za Ta Gaida Mijinta

Wasu mutane suna tambaya: Shin mace za ta iya durƙusãwa ko sunkuyãwa ga mijinta don girmama shi?

Dangane da wannan, babu wani keɓance a cikin shari'a. Abin da ya shafi malamai da sarakuna, shi ma ya shafi miji. Ba a halatta wa mace ta yi wa mijinta ruku'u ko durƙusãwa ko sunkuyãwa a matsayin gaisuwa. Maimakon haka, ta gaishe shi da sallama (Assalamu Alaikum), da musafaha (idan ba ta da jinin al'ada ko ba ta da sallah), da kalmomi masu kyau, da murmushi, da kuma yin biyayya a cikin abubuwan kirki.

Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «خَيْرُ النِّسَاءِ قُرَيْشٍ، أَحْنَاهُ عَلَى وَلَدٍ فِي صِغَرِهِ، وَأَرْعَاهُ عَلَى زَوْجٍ فِي ذَاتِ يَدِهِ»

Fassarar Hausa: "Mafi kyawun mata (sune) mata na Quraish; sun fi tausayin yaro a ƙarami, kuma sun fi kula da mijinsa a cikin abin da yake da shi." (Sahih al-Bukhari, 3532)

Biyayya da ladabi sun fi kyau fiye da yin ayyukan da Annabi bai koyar ba.

5. Shin Akwai Keɓance Ga "Risinãwa" (Karkatar da Jiki) Kadan?

"Risinãwa" na nufin ɗan karkatar da jiki, kamar ɗan sunkuyar da kai don nuna girmamawa ba tare da durƙusa ba. Wasu malamai sun ce wannan ba shi da wani laifi idan aka yi shi da nufin gaisuwa kawai, ba tare da ƙasƙantar da kai ba kamar ruku'i. Amma ra'ayi mafi aminci shi ne a guje wa wannan ma, domin Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce a gaba ɗaya: "Kada ku yi kama da ajamawa wajen girmama junansu." Kuma babu wani hadisi da ya keɓance "risinãwa" daga "sunkuyãwa" ta fuskar haramci.

Don haka, mafi kyau a nisanta duk wani abu da zai kai ga yin koyi da al'adun da ba na Musulunci ba.

6. Abin da Ya Kamata A Yi Maimakon Durƙusãwa

Idan musulmi yana so ya girmama wani mutum—ko sarki, ko malami, ko miji, ko wani babban mutum—to akwai hanyoyi masu yawa waɗanda suka dace da koyarwar Musulunci:

1. Sallama da musafaha (riƙe hannu) – Wannan shi ne mafi kyau.

2. Tashi tsaye don maraba da mutum – Idan mutum mai girma ya shigo, yana da kyau a tashi tsaye don girmama shi, kamar yadda Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya tashi tsaye don girmama Safiyya (Radhiyallahu Anha) a wani lokaci.

3. Faɗin kalmomi masu kyau – Kamar "Barka da zuwa," "Na gode," "Allah Ya ƙara wa malam alheri."

4. Yin sauri don biyan bukatarsa – Misali, ka kai masa abin da yake so.

5. Yin biyayya a cikin abubuwan kirki – Musamman ga miji da iyaye.

Wadannan hanyoyi sun fi durƙusãwa da sunkuyãwa dacewa, kuma suna cikin ruhin Musulunci.

7. Bayani Daga Littattafan Malamai

Malaman Musulunci sun yi cikakken bayani game da wannan mas'ala a cikin littattafansu. Ga wasu daga cikinsu:

• "Majmu' Fataawa" (11/554): A cikin wannan littafi, malamai sun nanata cewa ruku'u ko sunkuyãwa ga wani mutum (don gaisuwa) daga cikin manyan haramun ne, kuma bai halatta ba face ga Allah.

• "Tuhfatul Habib 'ala Sharhil Khatib" (5/110): An ambaci cewa sunkuyãwa ga wani mutum yana ɗaya daga cikin abubuwan da ake ƙyama, kuma mafi kyau a bar shi.

• "Fawakihud Diwani Sharhu Risalatil Qayrawani": A cikin wannan littafi, an bayyana cewa al'adar durƙusãwa ga sarakuna ko malamai ba ta dace ba, kuma ta saba wa koyarwar Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam).

8. Kammalawa da Shawara

'Yan'uwa Musulmi, gaisuwar da ta fi dacewa a Musulunci ita ce Sallama da Musafaha. Durƙusãwa, sunkuyãwa, ko ri.sinãwa ga wani mutum—komai girmansa—ba hanyar gaisuwa ba ce da Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya koyar, kuma a mafi yawan fatawowi, haramun ne. Mafi aminci shi ne mu guje wa duk wani aiki da Annabi bai yi ba ko ya hana, musamman waɗanda suke kama da ayyukan ibada kamar ruku'i.

Don haka:

• Kada ka durƙusa wa kowa – Ko malaminka, ko sarki, ko mijinki.

• Kada ka sunkuya wa wani mutum – Don nuna girmamawa.

• Kada ka yi koyi da al'adun ajamawa waɗanda suke yin ruku'u don girmama junansu.

• Ka dai gaisa da sallama da musafaha – Wannan shi ne Sunnar Manzon Allah.

Idan wani ya yi maka durƙusãwa ko sunkuyãwa, ka hana shi, ka kuma koya masa hanyar gaisuwar da ta dace. Allah ne Mai shiryarwa.

Muna roƙon Allah Ya kyautata mana ayyukanmu, Ya kiyaye mu daga kuskure da ƙetare iyakokinsa, kuma Ya sanya mu cikin waɗanda suke bin Sunnar Annabi Muhammadu (Sallallahu Alaihi Wasallam) a zahiri da ma'ana.

اللَّهُمَّ أَرِنَا الْحَقَّ حَقًّا وَارْزُقْنَا اتِّبَاعَهُ، وَأَرِنَا الْبَاطِلَ بَاطِلًا وَارْزُقْنَا اجْتِنَابَهُ

"Ya Allah! Ka nuna mana gaskiya a matsayin gaskiya, ka azurta mu da bin ta. Kuma ka nuna mana ƙarya a matsayin ƙarya, ka azurta mu da nisantar ta."

والله أعلم (Wallahu A'alam – Allah ne Mafi sani).

шαʟʟαнυ-тα'αʟα α'αʟαм.

  AMSAWA

  Mυѕтαρнα Uѕмαn

  08032531505

Zauren Fatawoyi Bisa Alkur'ani Da Sunnah. Ku kasance Damu...

 ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.