Cin Yankan Mace

Tambaya

Assalamu Alaikum malam Khamis. Shin za a iya cin dabba da mace ta yanka? Kuma mace za ta iya yanka Layyanta ko ta na wani?

Amsa

Wa Alaikumus Salam warahmatullahi wabarakatuh.

Alhamdu lillahi was-salatu was-salamu ‘ala Rasulillah. Godiya ta tabbata ga Allah, kuma salati da aminci su tabbata ga Manzon Allah, Muhammadu (Sallallahu Alaihi Wasallam), da iyalansa, da sahabbansa, da kuma duk wanda ya bi tafarkinsa.

Tambayar da kuka gabatar tana daga cikin muhimman batutuwan da suka shafi tsarkin abinci da kuma yadda ake yanka dabba a Musulunci. Wadannan batutuwa sun shafi maza da mata duka, kuma babu wani bambanci tsakanin jinsi idan mutum ya cika sharudda da ake bukata.

1. Hukuncin Cin Yankan Mace a Musulunci

Ya halatta a ci dabbobin da mace ta yanka matuƙar ta iya yankan yadda shari'a ta tanada, kuma ta cika sharuddan da ake bukata. Wannan shi ne ijma'in (cikakken yarjejeniya) malaman Musulunci daga mazhabobi huɗu (Hanafiyya, Malikiyya, Shafi'iyya, da Hanbaliyya). Babu wani bambanci tsakanin yankan namiji da yankan mace idan duk sun yi aiki da ka'ida.

Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) bai ware mata daga yin yanka ba. Ka'idar asali a Musulunci ita ce: Duk wanda ya iya yin aikin yadda ya kamata, to ya halatta ya yi, sai dai idan akwai nassi da ya hana. Babu wani nassi da ya hana mace yanka.

2. Hujjoji Daga Sunnah: Hadisin Baiwar Ka'ab bn Malik

Babbar hujja da malamai suka yi amfani da ita wajen tabbatar da halaccin cin yankan mace ita ce hadisin da aka ruwaito a cikin Sahih al-Bukhari.

الْحَدِيثُ: عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، أَنَّ لَهُ وَلِيدَةً كَانَتْ تَرْعَى غَنَمًا لَهُ بِسَلْعٍ، فَأَبْصَرَتْ شَاةً مِنْ غَنَمِهِ مَوْتَ فَانْطَلَقَتْ فَكَسَرَتْ حَجَرًا فَذَبَحَتْهَا بِهِ، فَذَكَرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «كُلُوهَا»

Fassarar Hausa: "Ka'ab bn Malik (Radhiyallahu Anhu) yana da wata baiwa (kunguyar masa) da take kiwon tumakinsa. Sai ta ga wata tunkiya daga cikin tumakinsa ta kusa mutuwa. Sai ta je ta fasa dutse ta yanka ta da shi. Sai aka ambaci hakan ga Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam), sai ya ce: 'Ku ci ta.'" (Sahih al-Bukhari, 5505; Sahih Muslim, 5045)

Wannan hadisi yana nuna a sarari cewa Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) bai hana cin yankan wannan baiwa ba, domin ta yanka bisa ga ka'ida, kuma ta ambaci sunan Allah (ko ta yi niyya). Idan yankan mace ya kasance haram, da Annabi zai ce kada ku ci, amma ya ce ku ci.

Sheikh Ibn Hajar Al-Asqalani (Rahimahullah) a cikin littafinsa Fathul Bari (Sharhin Sahih al-Bukhari) ya yi bayani a kan wannan hadisi: "Wannan hadisi yana nuna cewa yankan mace yana da inganci, kuma ba a bukatar yankan namiji. Idan mace ta cika sharudda, to yankan ta yana halatta."

3. Sharuddan Yanka Ga Mace (Kamar Yadda Suke Ga Namiji)

Mace ba ta da wani ƙarin sharudda da namiji ba shi da su. Dole ne ta cika waɗannan sharudda guda biyar:

Sharadi Na Farko: Zama Musulma Ko Daga Ahlul-Kitab

Dole ne mace ta zama Musulma ko kuma daga Ahlul-Kitab (Kirista ko Bayahude). Wannan ya dogara ne akan ayar Alƙur'ani:

الآيَةُ: ﴿وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَّكُمْ﴾

"Kuma abincin waɗanda aka ba su Littafi (Yahudu da Kirista) halal ne a gare ku." (Surat Al-Ma'idah, 5:5)

Malaman tafsiri sun ce "abincinsu" ya haɗa da dabbobin da suka yanka, matuƙar sun ambaci sunan Allah. Idan mace daga Ahlul-Kitab (Krista ko Bayahudiya) ta yanka dabba, to ana iya cin naman.

Sharadi Na Biyu: Ambaton Sunan Allah A Lokacin Yankan

Dole ne mace ta faɗi "Bismillah" (Da sunan Allah) ko "Bismillahi Allahu Akbar" (Da sunan Allah, Allah ne Mafi girma) a lokacin da take yanka. Allah Ya ce:

الآيَةُ: ﴿وَلَا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ﴾

"Kuma kada ku ci daga abin da ba a ambaci sunan Allah a kansa ba, kuma lalle shi fasiƙanci ne." (Surat Al-An'am, 6:121)

Idan ta manta, to ba laifi, saboda Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce: "Allah Ya gãfarta wa al'ummata kuskure da mantuwa." Amma da gangan, idan ta bar ambaton sunan Allah, to naman ya zama haram.

Sharadi Na Uku: Zama Mai Hankali (Ba Mahaukaciya Ba)

Dole ne mace ta zama mai hankali kuma ta iya bambance tsakanin abin da take yi. Mahaukaciya ba ta da hakkin yanka, domin aikinta ba shi da niyya.

Sharadi Na Hudu: Yin Yanka Da Kayan Aiki Mai Kaifi

Dole ne ta yi amfani da abu mai kaifi (wuka, reza, ko wani abu mai yanke) wanda ba shi da ƙazanta. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «إِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذِّبْحَةَ، وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ»

"Idan kun yanka, to ku kyautata yankan, kuma wani daga cikinku ya kaifi wukarsa." (Sahih Muslim, 1955)

Sharadi Na Biyar: Yankan Ta Kasance A Hankali

Dole ne ta yanke makogwaro (hancin hanci da kwarjewa da jijiyar wuya) a hankali, ba tare da azabtar da dabba ba. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ، فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ، وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذِّبْحَةَ»

"Lalle Allah Ya wajabta kyautatawa a kan kowane abu. Idan kun kashe (dabba), ku kyautata kisa, kuma idan kun yanka, ku kyautata yankan." (Sahih Muslim, 1955)

4. Shin Mace Za Ta Iya Yanka Layyanta Ko Ta Wani?

Amsa: Ee, mace za ta iya yanka dabba ta layya da kanta, ko ta yanka wa wani (mijinta, iyayenta, ko 'ya'yanta) babu laifi.

Malamai sun ce: "Mace tana da hakkin yanka layyarta domin ita ce mai mallakar dabbar. Tana kuma iya wakiltar wani (misali mijinta) don ya yanka, ko ta yanka wa kanta domin ta taimaka wa iyalinta."

Sheikh Ibn Baz (Rahimahullah) an tambaye shi game da macen da take so ta yanka layyarta, sai ya ce: "Babu laifi a kan mace ta yanka layyarta, muddin ta iya yankan da kyau kuma ta ambaci sunan Allah. Wannan ya halatta."

A cikin fatawowi na Al-Lajnat Ad-Da'imah (Kwamitin Dindindin na Saudi Arabiya), an ce: "Yankan mace yana da inganci. Mace na iya yanka dabbobi, har da na layya, muddin ta ambaci sunan Allah kuma ta yi yankan da kyau."

5. Bambancin Mazahabobi Game da Wannan Batu

Dukkan mazahabobi huɗu sun yarda cewa yankan mace yana da inganci, kuma babu wani bambanci a tsakaninsu. Ga takaitaccen bayani:

• Mazhabar Hanafiyya: Sun ce yankan mace yana da inganci idan ta kasance musulma ko daga Ahlul-Kitab, kuma ta ambaci sunan Allah.

• Mazhabar Malikiyya: Sun ce yankan mace yana da inganci, amma sun fi so namiji ya yanka idan akwai, saboda yana da karfi. Amma ba haram ba.

• Mazhabar Shafi'iyya: Sun ce yankan mace yana da inganci, kuma mata suna da hakkin yanka a duk lokacin da suka iya.

• Mazhabar Hanbaliyya: Sun ce yankan mace yana da inganci, har ma sun ce idan mace ce kadai a gidan, to ita ce waliyyi (mai kula) da yankan.

Wannan yana nuna cewa babu wani bambanci a kan halaccin hakan a tsakanin malaman Musulunci.

6. Abubuwan Da Ke Rusa Yankan Mace

Yankan mace ba ya da inganci a cikin wadannan yanayi:

1. Idan ta yi yankan da sunan wanin Allah (kamar ta ce "Da sunan Yesu" ko "Da sunan wani bawa"). Wannan shirka ne, naman ya zama haram.

2. Idan ta bar ambaton sunan Allah da gangan (ba mantuwa ba). Wannan fasiƙanci ne.

3. Idan ta kasance majusiya (mai bautar wuta) ko mushrika (mai bautar gunki). Wannan ba a yarda da ita ba ko da ta ambaci sunan Allah.

4. Idan ba ta iya yankan ba (misali ta yanka dabbar ta mutu ba tare da jini ya fita ba). Wannan matacciya ce (mayta), ba a ci.

7. Shawara Ga Mata Masu Son Yin Yanka

'Yan'uwa mata, idan kuna son ku yanka dabba, ku bi wadannan shawarwari:

• Ku koya yadda ake yanka. Ku nemi wani mahauci ko likitan dabbobi ya koya muku.

• Ku yi amfani da wuka mai kaifi. Kada ku yi amfani da abu mai tsatsa ko mai cutar da dabba.

• Ku ambaci sunan Allah da babbar murya. Kuce: "Bismillahi Allahu Akbar" (Da sunan Allah, Allah ne Mafi girma).

• Ku yanke da sauri. Kar ku yi jinkiri, kar ku azabtar da dabba.

• Ku kyale jinin ya kwarara. Kar ku yi sauri da gasa jinin.

• Idan ba ku iya ba, ku bar wa namiji ya yi. Wannan ba ya rage darajar ku; wani lokaci wasu ayyuka sun fi dacewa da namiji.

8. Kammalawa

A takaice dai:

• Ya halatta cin dabbobin da mace ta yanka matuƙar ta cika sharudda (Musulma ce ko daga Ahlul-Kitab, ta ambaci sunan Allah, ta yi yankan da kyau, kuma ta kasance mai hankali).

• Hadisin Ka'ab bn Malik (Sahih al-Bukhari, 5505) ya nuna cewa Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya halatta cin yankan baiwa. Wannan shi ne tushe mai ƙarfi.

• Mace za ta iya yanka layyarta da kanta, ko ta yanka wa wani (mijinta ko iyalinta).

• Babu wani sabani tsakanin mazahabobi huɗu akan wannan batu. Dukansu sun yarda da halaccin yankan mace.

Muna roƙon Allah Ya sa mana abincinmu halal mai albarka, Ya kuma nisantar da mu daga dukkan abubuwan haram.

اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي طَعَامِنَا وَشَرَابِنَا، وَاجْعَلْنَا مِنَ الشَّاكِرِينَ

"Ya Allah! Ka sanya albarka a cikin abincinmu da sha mai mu, kuma Ka sanya mu daga cikin mãsu godiya."

والله أعلم (Wallahu A'alam – Allah ne Mafi sani).

This response is AI-generated, for reference only.

  ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.