Taimama Da Hukunce-Hukuncenta?

Taimama tana waja ba idan aka rasa ruwa, ko kuma a kasa amfani da shi, don yin wani abin da tsarki ya waja ba a cikin sa kamar sallah, tana zama mustahabbi cikin abin da tsarki ya ke mustahabbi a cikinsa kamar karatun Alƙur’ani

DALILAN YIN TAIMAMA

1 - Allah Madaukakin Sarki ya ce, “Ba ku samu ruwa ba, to ku yi taimama a wuri mai tsarki, ku shafi fuskokin ku da hannayen ku daga gare shi”.(Alma’ida: 6).

2 - Manzon Allah ( صلى الله عليه وسلم ) ya ce, “An ba ni abubuwa biyar, wadan da ba a baiwa wani Annabi gabani na ba, an taima ke ni da sanya tsoro cikin zukatan maƙiya tsawon tafiyar wata guda, an san ya min ƙasa ta zamar min wurin sallah da tsarki, ko wanene daga cikin al’ummata da sallah ta riske shi ya yi ta (a ko’ina ne)” [Bukhari ne ya rawaito shi].

YADDA AKE YIN TAIMAMA

1 - ka doki ƙasa da hannayen ka biyu bugu daya.

2 - Sannan ka bushe su don ka rage ƙurar da take kan su

3 - Sannan sai ka shafi fuskar ka da hannayen ka sau daya

4 - sannan sai ka shafi bayan tafin hannun ka, ka shafi bayan tafin hannun dama da cikin hannun hagu, sannan bayan hagu da cikin hannun dama.

Dalilin wannan siffar ta taimama shi ne hadisin Ammar - Allah ya ƙara yarda da shi - ya ce, “Manzon Allah ( صلى الله عليه وسلم ) ya doki ƙasa da tafin Hannayen sa biyu, ya busa a cikin su, sannan ya shafi fuskar sa da hannayen sa da su” [Bukhari Da Muslim ne suka rawaito shi].

ALLAH ya sa MUDACE YA ba mu IKON AMFANI DA ABUN DA MUKA KOYA

ƘARIN BAYANI

MENE NE MATSAYIN TAIMAMA A SHARI'AR MUSULUNCI, KUMA WAƊANNE NE SHARRUƊA DA SIFFOFIN YIN TA?

Tambaya:

Wannan tambaya tana neman bayani ne dalla-dalla kan yadda Musulunci ya sauƙaƙa wa bawan Allah samun tsarki a lokacin da ruwa ya yi ƙaranci ko kuma amfani da shi zai iya haifar da cutarwa. Shin mece ce asalin taimama a lugga da shari'a? Waɗanne dalilai ne suke halatta yin ta, kuma ta yaya ake aiwatar da ita daidai da koyarwar Manzon Allah (صلى الله عليه وسلم)?

Amsa:

Cikakken Bayani Kan Hukunce-Hukuncen Taimama

Taimama a lugga tana nufin "nufi" (Al-kasdu), amma a koyarwar shari'ar Musulunci, ita ce nufin yin amfani da tsattsarkiyar ƙasa (kamar ƙura, yashi, ko duwatsu) don goge fuska da hannaye biyu da nufin yin tsarki don bautar Allah Madaukakin Sarki. Taimama tana ɗaya daga cikin manyan rumbun sauƙi (Rukhsah) da Allah ya yi wa wannan al'umma ta Annabi Muhammadu (صلى الله عليه وسلم), domin tabbatar da cewa ibada ba ta tsaya ba koda kuwa ruwa babu.

1. Halaccin Taimama Da Yanayin Da Take Zama Wajibi

Taimama tana zama madadin alwala ko wankan janaba ne a lokacin da babu ruwa kwata-kwata, ko kuma idan ruwan yana nan amma akwai tsoron cewa amfani da shi zai janyo rashin lafiya, jinkirin warkewa daga ciwo, ko kuma idan ruwan ana buƙatarsa ne don rayuwar mutum ko dabba. Allah Madaukakin Sarki ya bayyana wannan sauƙi a cikin littafinsa mai tsarki:

فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ

“Idan ba ku sami ruwa ba, to ku nufi (ku yi taimama da) ƙasa mai tsarki, ku shafi fuskokinku da hannayenku daga gare ta.” (Suratul Ma'idah: 6).

Wannan ayar tana nuna cewa idan ruwa ya gaza, to ƙasa tana maye gurbinsa don tabbatar da cewa sallah—wadda ita ce ginshiƙin addini—ba ta kuɓuce wa mutum ba. Taimama tana zama wajibi idan lokacin sallah ya yi kuma babu damar samun ruwa, sannan tana zama mustahabbi (abin so) ga ayyukan da ake son yin su cikin tsarki amma ba lallai ba ne, kamar karatun Alƙur'ani ko ambaton Allah (Zikiri).

2. Falalar Taimama A Matsayin Kebancewa Ga Al'ummar Musulmi

Daga cikin ni'imomin da Allah ya yi wa wannan al'umma har ma da Annabawan da suka gabata ba su samu ba, shi ne mayar da dukkan fadin ƙasa ya zama wajen yin sujada da kuma wajen samun tsarki. Manzon Allah (صلى الله عليه وسلم) ya bayyana hakan a cikin sahihin hadisin da Jabir bin Abdullahi ya rawaito:

أُعْطِيتُ خَمْسًا لَمْ يُعْطَهُنَّ أَحَدٌ قَبْلِي: نُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مَسِيرَةَ شَهْرٍ، وَجُعِلَتْ لِيَ الأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا، فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي أَدْرَكَتْهُ الصَّلاَةُ فَلْيُصَلِّ

“An ba ni abubuwa guda biyar waɗanda ba a ba wa wani Annabi ba kafina: An taimake ni da sanya tsoro (a zukatan maƙiya) na tsawon tafiyar wata guda; sannan an sanya mini ƙasa ta zama masallaci (wurin yin sallah) da kuma abin tsarki (na yin taimama); saboda haka duk mutumin da sallah ta iske shi a cikin al'ummata, to ya yi sallah (a duk inda yake).” (Sahihul Bukhari).

Wannan hadisi ya nuna cewa ƙasa ba wai kawai wajen sallah ba ce, a'a, ita kanta tana da ikon kawar da kazanta ta hadashi (hadath) idan ruwa ya gaza, wanda hakan wata babbar baiwa ce ta Ubangiji.

3. Yadda Ake Yin Taimama (Siffar Ta)

Siffar taimama kamar yadda ya tabbata daga Sunnah tana da sauƙi sosai, kuma ba ta buƙatar wahalarwa ko ɓata lokaci. Malamai sun ittifaƙi cewa siffar da tafi inganci ita ce wadda aka rawaito daga Ammar bin Yasir (R.A). Matakan sune kamar haka:

Niyya: Da farko mutum zai yi niyyar kawar da janaba ko hadashi karami a zuciyarsa.

Bugu Daya: Mutum zai doki ƙasa mai tsarki da tafukan hannayensa guda biyu sau ɗaya kacal.

Busawa: Bayan ya doki ƙasar, idan ƙurar ta yi yawa a hannunsa, sai ya hure ta da bakinsa don rage yawan ƙurar kamar yadda Manzon Allah (صلى الله عليه وسلم) ya yi.

Shafe Fuska: Sai ya shafi fuskarsa baki ɗaya da tafukan hannunsa.

Shafe Hannaye: Daga nan sai ya shafi bayan tafin hannunsa na dama da tafin hannunsa na hagu, sannan ya shafi bayan tafin hannunsa na hagu da tafin hannunsa na dama (iya wuyan hannu ake shafewa, ba har zuwa gwiwar hannu ba a mafi ingancin zance).

Dalilin wannan siffar shi ne hadisin Ammar bin Yasir (R.A) lokacin da suka kasance a wata tafiya:

إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا، فَضَرَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَفَّيْهِ الأَرْضَ، وَنَفَخَ فِيهِمَا، ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ

“Abin da zai wadatar da kai kawai shi ne haka; sai Annabi (صلى الله عليه وسلم) ya doki ƙasa da tafukan hannunsa biyu, ya hure cikinsu (don rage ƙura), sannan ya shafi fuskarsa da tafukan hannunsa biyu da su.” (Sahihul Bukhari da Muslim).

4. Abubuwan Da Suke Ɓata Taimama

Taimama tana ɓaci da duk abin da yake ɓata alwala (kamar fitsari, bayan gari, ko tusa). Sannan kuma tana ɓaci idan abin da ya halatta ta ya kau (wato idan ruwa ya samu). Idan mutum ya yi taimama sannan ya ga ruwa kafin ya fara sallah, taimamarsa ta ɓaci kuma dole ne ya yi alwala. Idan kuma ya kammala sallah sannan ya ga ruwa, sallarsa tana nan kuma ba sai ya sake ta ba.

Haka nan, idan mutum yana da rashin lafiya ne ya sa ya yi taimama, to da zarar ya warke kuma zai iya amfani da ruwa ba tare da cutarwa ba, taimamarsa ta karye kuma wajibi ne ya koma amfani da ruwa.

Kammalawa

Taimama wata babbar rahama ce daga Allah (S.W.T). Tana koya mana cewa tsarki ba lallai sai da ruwa ba ne, a'a, biyayya ga umarnin Ubangiji ita ce asalin tsarkin zuciya da na jiki. Idan bawan Allah ya rasa ruwa, bai rasa Ubangijinsa ba, kuma ba a hana shi yin magana da mahaliccinsa ta hanyar sallah ba. Allah ya ba mu ikon yin tsarki ingantacce a kowane hali.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.