Ticker

6/recent/ticker-posts

DARUSAN RAMADHAN 04 – Darasi Na Hudu: Hukuncin Sallar Dare a Watan Ramadhan

Godiya ta tabbata ga Allah Madaukakin Sarki, wanda ya kagi halitta, ya karrama dan'adam, ya wajabta masa Ibadu masu tsarkake zukata, musu gyara halaye, masu inganta rayuwa gaba daya.

Tsira da amincin Allah su tabbata ga Ma'aikin Allah, Annabi Muhammadu, da iyalan gidansa, da Sahabbansa da wadanda suka bi su da kyautatawa.

'Yan'uwa lallai Allah ya shar'anta ma bayinsa Ibadu masu yawa, nau'o'i daban – daban, don bawa ya samu rabo a kowane nau'i, kuma don kar ya kosa da yin ibada nau'i daya, har ya bar ibadar gaba daya, ya wayi gari cikin tababbu. Shi ya sa Allah ya sanya wasu Ibadun a matsayin farillai, wadanda bai halasta ya tauye su ba, wasu kuma ya sanya su nafilfili, wadanda zai samu karin lada da kusaci zuwa ga Allah.

Allah Madaukaki ya farlanta wa bayi Salloli biyar a kowace rana, biyar a aikace, hamsin a cikin ma'aunin sakamakon aiki. Sai kuma Allah ya so bayi su yi karin nafilfili don su cikata gibi da za a iya samu wajen aikata wadannan farillai, kuma don su kara samun kusaci gare shi.

Daga cikin wadannan nafilfili akwai RATIBAI, wadanda ake yinsu bayan farillai; raka'a biyu kafin Sallar al-Fijr, raka'a hudu kafin al-Zuhr, raka'a biyu bayanta, raka'a biyu bayan al-Magrib, sai kuma raka'a biyu bayan al-Isha'i.

Kuma daga cikinsu akwai Sallar dare, wacce Allah ya yabi masu kiyaye ta a cikin littafinsa, inda ya ce:

{Wadanda suke kwana suna sujada da tsayuwa ga Ubangijinsu}. [al-Furqan: 46].

Kuma ya ce:

تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ 

 {Gefensu yana nisantar shimfida, suna kiran Ubangijinsu a halin tsoro da kwadayi} [al-Sajdah: 16].

Annabi (saw) ya ce:

«أَفْضَلُ الصَّلَاةِ، بَعْدَ الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ، الصَّلَاةُ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ

[مسلم ,صحيح مسلم ,2/821]

 ((Mafi falalar Sallah bayan ta farilla ita ce Sallar dare)). Muslim (1163).

Kuma ya ce:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ، أَفْشُوا السَّلاَمَ، وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ، وَصَلُّوا وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُونَ الجَنَّةَ بِسَلاَمٍ.

[الترمذي، محمد بن عيسى، سنن الترمذي ت بشار، ٢٣٣/٤]

((Ya ku mutane, ku yada sallama, ku ciyar da abinci, ku yi Sallah a lokacin da mutane suke bacci, za ku shiga Aljanna cikin aminci)). Tirmiziy (2485), Ibnu Majah (1334).

Daga cikin Sallar dare akwai WITRI, mafi karancinsa shi ne raka'a daya, mafi yawa kuma raka'a goma sha daya. An shar'anta yin witri da raka'a daya kadai, Annabi (saw) ya ce:

وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِوَاحِدَةٍ فَلْيَفْعَلْ»

[السجستاني، أبو داود، سنن أبي داود، ٦٢/٢]

 ((Duk wanda yake son yin witri da raka'a daya to ya aikata)) Abu Dawud (1422), al-Nasa'iy (1712).

Ko ya yi witri da raka'a uku, saboda fadin Annabi (saw):

وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِثَلَاثٍ فَلْيَفْعَلْ،

[السجستاني، أبو داود، سنن أبي داود، ٦٢/٢]

((Duk wanda ya so yin witri da raka'a uku to ya aikata)) Abu Dawud (1422), al-Nasa'iy (1712).

Haka idan mutum yana so zai iya jero raka'o'in gaba daya sai a karshe ya yi sallama, idan kuma ya so sai ya yi raka'a biyu ya yi sallama, sai ya tashi ya yi ta uku ya yi sallama. Haka ko da witri ya fi raka'a ukun ne, kamar biyar ko bakwai ko tara ko sha daya, in yana so zai yi sallama a kowace raka'a biyu, sai a karshe ya yi raka'a daya, ko kuma ya jera su gaba daya, babu zama, babu sallama, sai a karshe ya zauna ya yi sallama daya, saboda Annabi (saw) ya ce:

فَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوتِرَ بِخَمْسٍ فَلْيَفْعَلْ

[السجستاني، أبو داود، سنن أبي داود، ٦٢/٢]

 ((Duk wanda ya so yin witri da raka'a biyar to ya aikata)) Abu Dawud (1422), al-Nasa'iy (1712).

«كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً، يُوتِرُ مِنْ ذَلِكَ بِخَمْسٍ، لَا يَجْلِسُ فِي شَيْءٍ إِلَّا فِي آخِرِهَا».

[مسلم، صحيح مسلم، ٥٠٨/١]

Haka kuma A'isha (ra) ta ce: ((Manzon Allah (saw) ya kasance yana Sallah da dare raka'a sha uku, yana yin witri da raka'a biyar daga cikinsu, ba ya zama har sai a karshensu)). Muslim (737).

Kuma an ruwaito daga Ummu Salamah (ra) ta ce:

 «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِخَمْسٍ وَبِسَبْعٍ لَا يَفْصِلُ بَيْنَهَا بِسَلَامٍ وَلَا بِكَلَامٍ»

[النسائي، سنن النسائي، ٢٣٩/٣]

 ((Annabi (saw) ya kasance yana yin witri da raka'a bakwai, ko biyar, ba ya raba tsakaninsu da sallama ko magana)). al-Nasa'iy (1714), Ibnu Majah (1192).

Haka idan yana so zai yi witri da raka'a tara, ba zai zauna ba sai a raka'a ta takwas, sai ya yi tahiya, ya yi addu'a, sai kuma ya tashi ba tare da ya yi sallama ba, sai ya yi raka'a ta tara, sai ya zauna ya yi tahiya da addu'a, sai ya yi sallama, saboda Hadisin A'isha (ra) tana ba da labarin witrin Annabi (saw) ta ce:

 «كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا عَمِلَ عَمَلًا أَثْبَتَهُ، وَكَانَ إِذَا نَامَ مِنَ اللَّيْلِ، أَوْ مَرِضَ، صَلَّى مِنَ النَّهَارِ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً»

[مسلم، صحيح مسلم، ٥١٥/١]

((Yana Sallah raka'a tara, ba ya zama a cikinsu sai a raka'a ta takwas, sai ya ambaci Allah ya yi masa yabo ya roke shi, sai kuma ya yunkura ya tashi, ba ya yin sallama, sai ya tashi ya yi raka'a ta tara, sai ya zauna, ya ambaci Allah ya yi masa yabo ya roke shi, sai kuma ya yi sallama yana jiyar da mu)). Muslim (746).

Idan kuma ya so sai ya yi sallama a raka'a ta biyu, sai ya yi witri da raka'a daya, saboda Hadisin A'isha (ra) ta ce:

«كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِيمَا بَيْنَ أَنْ يَفْرُغَ مِنْ صَلَاةِ الْعِشَاءِ - وَهِيَ الَّتِي يَدْعُو النَّاسُ الْعَتَمَةَ - إِلَى الْفَجْرِ، إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً،

[مسلم، صحيح مسلم، ٥٠٨/١]

((Annabi (saw) ya kasance yana Sallah raka'a sha daya a tsakanin idar da Sallar Isha'i zuwa fitowan al-fijr, yana yin sallama tsakanin kowace raka'a biyu, sai ya yi witri da raka'a daya)). Muslim (736).

Idan kuma ya so sai ya yi raka'a hudu, ya yi sallama, ya yi hudu ya yi sallama, sai kuma ya yi raka'a uku ya yi sallama, saboda Hadisin A'isha (ra), ta ce:

«مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلاَ فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي أَرْبَعًا، فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا، فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي ثَلاَثًا»

[البخاري، صحيح البخاري، ٥٣/٢]

((Annabi (saw) ya kasance yana Sallah raka'a hudu, kar ka tambayi kyaunsu da tsayinsu, sai kuma ya yi raka'a hudu, kar ka tambayi kyaunsu da tsayinsu, sai ya yi raka'a uku)). Bukhari (1147, 2013) Muslim (728).

Jera raka'o'i biyar, ko bakwai ko tara zai dace ne idan mutum shi kadai yake Sallarsa, amma idan Limanci yake yi a Masallaci tare da jama'a, abin da ya fi shi ne yana yin sallama a kowace raka'a biyu, don kar mutane su takura, ko su rude idan ba su sani ba. Shi ya sa Annabi (saw) ya ba da ka'ida ga limamai, inda ya ce:

«إِنَّ مِنْكُمْ مُنَفِّرِينَ، فَأَيُّكُمْ مَا صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيَتَجَوَّزْ، فَإِنَّ فِيهِمُ الضَّعِيفَ وَالكَبِيرَ وَذَا الحَاجَةِ»

[البخاري، صحيح البخاري، ١٤٢/١]

((Duk wanda zai yi limanci wa mutane to ya gajarta, saboda a bayansa akwai tsoho, da mai rauni, da mai bukata)). A wani lafazin ((Idan zai yi sallah shi kadansa ya yi yadda yake so)). Bukhari (702), Muslim (466, 468).

Sallar dare a cikin wata Ramadhan tana da falala ta musamman a kan sauran watanni, saboda Annabi (saw) ya ce:

 «مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ»

[البخاري، صحيح البخاري، ١٦/١]

((Duk wanda ya yi Sallar dare a Ramadhan, yana mai imani da neman lada to an gafarta masa abin da ya gabata na zunubansa)). Bukhari (37) da Muslim (759).

Sallar dare a Ramadhan ya shafi sallar da mutum zai yi a farkon dare har zuwa karshensa. Tarawihi ma yana cikin Sallar daren Ramadhan, don haka bai kamata mutum ya yi sakaci da ita ba, ya kamata ya yi kokarin neman lada. Musamman saboda kwanaki ne 'yan kalilan za su wuce, Muminai mai hankali shi yake ribatarsa kafin ya wuce. An kira shi da sunan TARAWIHI ne saboda mutane suna tsawaita sallar, sai suna hutawa bayan duk raka'a hudu.

Allah ya sa mu dace da aiyukan Ibada da da'a a cikin wannan wata, kuma ya karba mana. Allah ya kawo mana karshen ta'addanci da rashin tsaro a kasarmu, ya ba mu shugabanni na gari, masu kyawawan manufofi na cigaban al'umma, masu tausayin talakawa.

Dr Aliyu Muh'd Sani (Hafizahullah)

Hukuncin Sallar Dare a Watan Ramadhan

Post a Comment

0 Comments