Shin Mijinta Ne Ko Ba Mijinta Ba?

TAMBAYA TA 3263

Assalamu alaikum Mallam don Allah tambaya ce dani.

Mijina ya sake ni saki Ɗaya na dawo gidanmu. To dama Ina zuwa makaranta kuma dokan makarantar in zakayi fashi sai dai ka tura mijinka ko babanka ya nema maka izini to awannan lokaci sai muka yi waya dashi yake tambayata me ya hanani zuwa makarantan shin nakai uzuri ne? na ce masa a'a babana baya na, ko zaka je min ne sai ya ce min amatsayin wa? na ce masa amatsayin mijina mana. ya ce min na amince na ce masa eh Ina cikin idda alokacin yanzu shekara 7 dayin haka mene ne masayin aurena dashi Dan ni awasa na ce masa mijina gaskiya.

AMSA

Wa alaikis salam wa rahmatulLahi wa barakatuhu.

Kamar yadda saki ahannun miji yake ba ahannun mace ba, to hakanan ikon dawowa da aure (wato kome) shima ahannun miji kaɗai yake.

Don haka kiransa da suna 'MIJINKI' da kikayi, bashi da wani tasiri cikin yiwuwar dawowar aurenku sai dai idan shi mijin naki ne ya furta hakan da kansa, kuma ta hanyar amfani da kalmomin da ake amfani dasu wajen yiwuwar hakan kamar "KI SHAIDA NA MAYAR DAKE" 'NA DAWO DAKE'. etc.

Kuma kiransa da suna 'mijinki' da kikayi, ba karya bane tunda alokacin nan kina cikin iddar mutuwar aurensa ne.

WALLAHU A'ALAM.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.

Tambayar tana da muhimmanci sosai saboda tana shafar hukuncin saki ɗaya (ṭalāq raj‘ī), idda, da kuma ko mace tana kiran tsohon mijinta “miji” a wannan lokaci.

A Musulunci, saki yana hannun miji ne kaɗai, kuma hakan ya tabbata da ijma’in malamai. Haka kuma ikon dawo da aure bayan saki ɗaya ko biyu (wanda ake kira raj‘ah) yana hannun miji kaɗai, ba mace ba. Saboda haka, duk wani aiki ko furuci da zai dawo da aure dole ne ya fito daga miji, ba daga mace ba, kuma dole ne ya kasance da niyyar dawo da aure.

Allah Maɗaukaki ya bayyana wannan a fili a cikin Al-Qur’ani lokacin da Ya ce:

Larabci

وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذَٰلِكَ إِنْ أَرَادُوا إِصْلَاحًا

📖 Suratul Baqarah (2:228)

Hausa

“Mazajensu sun fi cancanta su dawo da su a cikin wannan lokaci (na idda) idan suna nufin gyara.”

Wannan aya tana nuna a sarari cewa idan aka yi saki ɗaya ko biyu, mace tana shiga idda, kuma a cikin wannan idda, mijin yana da ikon mayar da aurensu ba tare da sabon aure ba, amma sai da furuci ko aiki da yake nuna hakan. Idan idda ta ƙare ba tare da ya dawo da ita ba, to aure ya ƙare, kuma ba za su koma ba sai da sabon aure da sabon sadaki.

A cikin lamarin da aka tambaya, an yi saki ɗaya, kuma mace ta koma gidan iyayenta tana cikin idda. A wannan lokaci, a shari’ance, wannan saki ana kiransa ṭalāq raj‘ī (sakin da za a iya dawowa da shi). Saboda haka, duk da cewa an rabu da zama tare, a hukuncin shari’a har yanzu ana ɗaukar mace matar sa ce har sai idda ta ƙare.

Malamai sun fitar da wannan hukunci ne daga Al-Qur’ani da Sunnah. Allah Ya ce:

Larabci

لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِن بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ

📖 Suratut Ṭalāq (65:1)

Hausa

“Kada ku fitar da su daga gidajensu, kuma kada su fita.”

Wannan aya tana nuna cewa mace da aka sake saki ɗaya ko biyu tana da alaƙa da mijinta har yanzu, shi ya sa aka hana fitar da ita daga gidansa, domin har yanzu ana kallon aurensu a matsayin wanda bai yanke gaba ɗaya ba.

Saboda haka, lokacin da matar ta ce masa “kai mijina ne”, wannan magana ba karya ba ce a shari’a, domin tana cikin idda, kuma a wannan lokaci ana kiranta matar sa. Malamai suna cewa:

المطلقة طلاقًا رجعيًا زوجة حكمًا

wato: “Matar da aka sake saki mai yiwuwar dawowa, matar miji ce a hukunci.”

Amma a nan akwai abu mai muhimmanci sosai: kiran shi “miji” ba ya dawo da aure. A Musulunci, dawowar aure (raj‘ah) tana faruwa ne idan miji ya furta kalmomin dawowa da kansa, kamar:

– “Na dawo da ke”

– “Na mayar da ke”

– “Na koma aurena da ke”

Ko kuma ya aikata wani aiki da malamai suka ɗauka a matsayin dawowa, tare da niyya, kamar saduwa a cikin idda (a ra’ayin mafi yawan malamai).

Manzon Allah ﷺ ya tabbatar da muhimmancin niyya da furuci a cikin mu’amaloli, inda ya ce:

Larabci

إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ

📚 Bukhari da Muslim

Hausa

“Ayyuka suna tare da niyya.”

Saboda haka, idan miji bai furta kalmar dawowa ba, kuma bai yi wani aiki da yake nuna dawowa da niyya ba, to aure ba ya dawowa ko da mace ta kira shi “mijina”, ko ta yi magana da shi, ko ta yi mu’amala ta waya da shi.

Haka kuma, kasancewar shekaru 7 sun wuce bayan idda ta ƙare, wannan yana tabbatar da cewa aurensu ya ƙare tun tuni, domin iddar saki tana ƙarewa bayan tsarkakewa uku (ko wata uku ga wadda ba ta haila). Bayan haka, babu wani abu a shari’a da zai ce aure yana nan idan ba a samu raj‘ah a lokacin idda ba.

A takaice, hukuncin shari’a shi ne:

– A lokacin idda, kiran shi “miji” halas ne kuma ba karya ba ne

– Amma wannan kiran ba ya dawo da aure

– Ikon dawo da aure yana hannun miji kaɗai

– Bayan idda ta ƙare, aure ya ƙare gaba ɗaya

– Bayan shekaru 7, babu aure a tsakaninsu sai da sabon aure idan suna so

Allah ne Mafi sani.

WALLĀHU A‘LAM