Idan Arafah Ta Fado Ranar Juma'a

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Malam ina son bayanin hukuncin keɓance ranar Juma'a da Azumi idan ya dace da ranar Arfa.

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

To Ɗan'uwa Annabi ﷺ ya kwadaitar game da yin Azumi ranar ARFA, inda ya tabbatar da cewa yana kankare zunubin shekaru biyu, Kamar yadda Tirmizi ya rawaito, sai dai ba a son wanda ya je aikin Hajji ya Yi azumin a ranar ARFA, ana so ya shagala da addu'a da zikiri a ranar.

Bukhari da Muslim sun rawaito hadisi daga Annabi ﷺ Yana cewa: "Kada ɗayanku ya azumci ranar Juma'a ita kaɗai, sai dai ya haɗa ta da ranar da take gabanta ko ranar da take kafin ita".

Bisa Hadisin da ya gabata za mu fahimci idan Arafa ta faɗo ranar Juma'a abin da yake daidai shi ne mutum ya azumci yinin da yake kafin ranar ARFA tare da ranar, saboda ba zai yiwu ya azumci yinin da yake bayan ARFA ba, tun da ya dace da ranar Sallah, Azumi kuma ranar Sallah ya haramta Kamar yadda ya zo a Hadisin Umar Ɗan Kaddab. 

Duk da cewa akwai malaman da suka halatta keɓance ranar Juma'a da Azumi idan ta faɗo ranar ARFA saboda hujjar cewa an hana yin azumi ranar Juma'a ne ita kaɗai saboda Kar a keɓance ranar Juma'a da girmamawa, Wanda Kuma ya Yi azumin ARFA ranar Juma'a, ya yi ne saboda ARFA ba saboda girmama Juma'a ba, sai dai azumin ARFA duk girman falalarsa azumi ne na Nafila, Kuma Hadisin da ya hana keɓance ranar Juma'a da azumi akan azumin Nafila yake magana.

Duka kwanaki goman farkon Zulhijja kwanaki ne masu girman falala, babu kwanakin da suka fi su daraja a duniya, idan mutum ya azumci ranar takwas ya haɗa da ranar ARFA Yana kan alkairi Mai girma da kabakin lada mai maiko, sannan zai fita daga saɓanin malamai, Kuma zai samar da nutsuwa a zuciyarsa.

Allah ne Mafi sani

Dr. Jamilu Yusuf Zarewa

Zauren Fatawowi Bisa Alkur'ani Da Sunnah, ta fahimtar magabatan kwarai.

ƘARIN BAYANI

Tambaya

Malam, ina son bayani akan hukuncin azumi idan ranar Arafa ta faɗo ranar Juma’a. Shin mutum zai iya keɓance ranar Juma’a don azumi, ko ya haɗa ta da sauran kwanaki? Wane ne mafi dacewa a shari’a?

Amsa

Wa alaikumus salam wa rahmatullahi wa barakatuh. Wannan tambaya tana ɗaya daga cikin muhimman mas’aloli a shari’ar Musulunci da suka shafi azumin Nafila, musamman azumin ranar Arafa da kuma ka’idojin keɓance ranar Juma’a wajen azumi. Amsa tana buƙatar fahimtar dalilai daga Hadisi da fahimtar malamai, domin tabbatar da cewa azumi yana tafiya daidai da shari’a da hikimar Musulunci.

1. Azumin ranar Arafa

• Annabi Muhammad ﷺ ya kwadaitar da azumin ranar Arafa ga waɗanda ba su cikin aikin Hajji.

• Hadisi daga Abdullahi bn Abbas ya nuna:

Arabic:

صيام يوم عرفة أحتسب على الله أن يكفر السنة الماضية والسنة الباقية

Hausa:

Azumin ranar Arafa ina sa ran Allah zai gafarta zunuban shekara daya da ta gabata da kuma ta gaba.

(Jami’ at-Tirmidhi)

• Wannan hadisi yana nuna girman falalar azumin Arafa, wanda ya kankare zunuban shekaru biyu.

• Saboda haka, azumin Arafa yana da muhimmanci sosai kuma babban Nafila ne wanda ake ƙarfafa kowa ya yi shi.

Sharadi ga waɗanda suke aikin Hajji:

• Masu aikin Hajji ba sa azumi ranar Arafa, domin an fi so su shagala da dua’a, zikiri, da ibada a wurin Arafah.

• Wannan yana nuna cewa falalar azumin Arafa ga baƙin Hajji tana cikin yin ibada kai tsaye ba tare da azumi ba.

2. Keɓance ranar Juma’a da azumi

• Annabi Muhammad ﷺ ya yi wa masu azumi jagora akan ranar Juma’a, inda Bukhari da Muslim suka rawaito:

Arabic:

لا يصومن أحدكم يوم الجمعة إلا بيوم قبله أو بعده

Hausa:

Kada ɗayanku ya azumci ranar Juma’a ita kaɗai, sai dai ya haɗa ta da ranar da take gabanta ko ranar da take bayan ta.

(Sahih Bukhari, Sahih Muslim)

• Wannan hadisi ya nuna cewa azumin Juma’a kadai ba ya halatta, domin Juma’a tana da girma na musamman a Musulunci kuma ana girmama ta.

• Don haka, idan azumi ya faɗo ranar Arafa da ke ran Juma’a, mafi dacewa shine a haɗa ranar Arafa da ranar da take kafin ta (9 Zulhijja kafin 8 Zulhijja, idan zai yiwu).

• Ba za a iya keɓance ranar Juma’a don azumi ba saboda haramcin azumin Juma’a kaɗai.

3. Fahimtar malamai akan haɗa azumi ranar Arafa da Juma’a

• Malamai sun yi bayani cewa: azumin Arafa ranar Juma’a ba ya karya ka’idar hana azumin Juma’a kaɗai saboda:

o Azumin Arafa Nafila ne mai girma, ba azumi na kashin kai ba.

o Hadisin da ke hana azumi ranar Juma’a yana magana ne akan azumin Nafila da aka keɓe kawai ranar Juma’a, ba azumi mai musamman kamar Arafa ba.

• Saboda haka, idan ranar Arafa ta faɗo ranar Juma’a, ba a saba ka’idar azumin Juma’a ba, domin an yi azumin don falalar Arafa.

4. Shawarwari da hikimar azumi a ranakun Zulhijja

• Kwanaki goma na farko na Zulhijja suna da girman falala sosai, musamman ranar Arafa (9 Zulhijja).

• Azumin ranar takwas (8 Zulhijja) ko sauran ranakun farko yana ƙara lada, musamman idan mutum ya haɗa da ranar Arafa.

• Yin azumi cikin waɗannan ranakun yana:

o Samar da nutsuwa da tsarkake zuciya.

o Kara lada da girma a wurin Allah.

o Sauƙaƙe mutum wajen haɗa azumi da sauran ibadu kamar sallar Eid.

5. Kammalawa

1. Azumin ranar Arafa ga baƙin Hajji yana da girma sosai, amma ba sa azumi saboda ana so su shagala da dua da zikiri.

2. Azumi ranar Arafa da ke faɗo ranar Juma’a: mafi dacewa a haɗa ranar da take kafin ta don kauce wa keɓance ranar Juma’a kaɗai.

3. Ka’idar hana azumi Juma’a kaɗai ba ta karya idan azumi yana da falala ta musamman kamar Arafa.

4. Yin azumi a ranakun Zulhijja yana ƙara lada, tsarkakewa, da nutsuwa ga mutum.

5. Allah ne mafi sani, kuma niyyar azumi da fahimtar hikimar shari’a yana ƙara lada da yardar Allah.

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://chat.whatsapp.com/GcU1I5wjOB18K4PA6eURQQ

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

𝐓𝐄𝐋𝐄𝐆𝐑𝐀𝐌👇

https://t.me/TambayoyiDaAmsoshi

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.