Mace Mai Haila Tana Iya Aikin Hajji?

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalamu alaikum. Ina yi muku fatan alheri da lafiya, fatan an sha ruwa lafiya. Allah Ya amsa mana, Ya sa mun dace, Amin ya Rabbi. Tambayata ita ce, malam: Shin mace mai haila tana iya aikin Hajji kuwa? Wato, idan jin al’ada ya zo mata, shin za ta iya cika aikin Hajjinta? Allah Ya saka da alheri.

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdu lillahi rabbil ‘ālamīn, was-salātu was-salāmu ‘alā rasulihil karīm.

Amsar ita ce: Mace mai haila za ta iya yin aikin Hajji, kuma aikin nata yana inganta. Wannan hukunci ya fito ne daga koyarwar Manzon Allah (SAW) a lokacin da ya shawarci matarsa ‘Aisha (RA) a lokacin da jinin al’ada ya zo mata.

KASHI NA 1: HADISIN ‘AISHA (RA) – TUSSHEN HUKUNCI

Babban tushen wannan hukunci shi ne abin da ya faru da Ummul Mu’minina ‘Aisha bint Abi Bakr (RA). Ta ruwaito cewa:

Arabic:
خَرَجْنَا لاَ نَرَى إِلاَّ الْحَجَّ، فَلَمَّا كُنَّا بِسَرِفَ حِضْتُ، فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ وَأَنَا أَبْكِي قَالَ " مَا لَكِ أَنُفِسْتِ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ، فَاقْضِي مَا يَقْضِي الْحَاجُّ، غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ "

Hausa fassarar:
“Mun tashi daga gida ba mu da wani abin nufi face aikin Hajji. Sa’ad da muka isa Sarif (wani wuri kusa da Makka), sai jinin al’ada ya zo mini. Sai Manzon Allah (SAW) ya shigo wurina ina kuka. Ya ce: ‘Me ya same ki? Shin kin sami haila?’ Na ce: ‘I.’ Sai ya ce: ‘Lalle wannan abu ne da Allah Ya rubuta a kan ’ya’yan Adamu. Sai ki yi duk abin da mahajjaci yake yi, sai dai kada ki yi dawafi a gidan Ka’aba har sai kin yi tsarki.’” (Sahih al-Bukhari, Hadith No. 294; Sahih Muslim) 

Wannan hadisi ya kafa tushe cewa mace mai haila za ta ci gaba da dukkan ayyukan Hajji banda dawafi. Ba za ta bar aikin Hajji ba, kuma ba za ta ji kunya ba – domin wannan abu ne da Allah Ya kaddara ga dukan ’ya’yan Adamu mata .

KASHI NA 2: AYYUKAN DA MAI HAILA ZA TA IYA YI

Mace mai haila tana iya gudanar da muhimman ayyuka da yawa. Ga jerin ayyukan da take iya yi yayin da take jinin al’ada:

Na Farko: Ɗaurawa da Niyyar Ihrami

Mace mai haila za ta iya yin wankan ihrami daga miƙati kuma ta ɗauki niyyar aikin Hajji. Jinin al’ada baya hana ta yin niyya ko shiga cikin aikin Hajji. Wani malamin ya ce: “Idan mace ba ta yi niyyar Hajji ba, ba za ta iya yin aikin ba. Don haka, dole ne ta yi niyya tukuna, ko da tana haila, domin jinin al’ada baya warware niyyar Hajji.” 

Na Biyu: Tsayawar Arfa (Wukuf)

Mace za ta iya zuwa filin Arfa ta yi addu’o’i, ta tsaya tare da sauran mahajjata. Wannan shi ne rukuni mafi muhimmanci na Hajji. Babu wani abu da ya hana ta hakan.

Na Uku: Kwana a Muzdalifa da Mina

Za ta iya sauka da kwana a waɗannan wurare, ta yi addu’o’i, ta tattara duwatsu, da kuma yin sauran ayyuka.

Na Hudu: Jifan Jamra

Za ta iya jifar al’amura a ranakun Mina tare da sauran mahajjata. Babu wani hani a kan hakan.

Na Biyar: Yin Sa’ayi tsakanin Safa da Marwa

A mazhabar Shafi’iyya da yawancin malamai, mace mai haila za ta iya yin sa’ayi idan ta kasance tana aikin Hajji Kirani. Amma a wasu mazhabobi, ana shawarce ta da ta jinkirta sa’ayi har sai ta yi tsarki. Mafi aminci shi ne ta duba mazhabar da take bi ko ta tuntuɓi malamin da take koyi da shi.

KASHI NA 3: AYYUKAN DA AKA HANA MAI HAILA YI

Dawafin Ifaɗah (Tawaf al-Ifadah)

Wannan shi ne babban rukuni da ba za ta iya yi ba yayin da take haila. Dawafin Ifaɗah wani rukuni ne na Hajji wanda ba zai cika ba sai da shi. Idan jinin al’ada ya zo mata kafin ta yi wannan dawafin, to dole ne ta jira har sai jininta ya ƙare, ta yi wankan tsarki, sa’annan ta je ta yi dawafinta . Wata majiya ta bayyana a sarari: “Dole ne ta jira har sai jininta ya ƙare, sa’annan ta yi dawafin Ifaɗah, ko da ya kasance bayan ranar 12 ga Zul-Hijja.” 

Shin za ta iya yin dawafi da takalmin gyaran jini? Akwai sabani a tsakanin malamai. Wasu sun ce ba za ta iya ba, tunda haramun ne ga mai haila ta shiga masallaci ko ta yi dawafi . Wasu kuma, kamar Sheikhul Islam Ibn Taimiyyah da Ibn al-Qayyim, sun ba da izinin yin dawafi a cikin halin larura mai tsanani, tare da yin amfani da takalmin gyaran jini da kyau . Wannan ra’ayi na rukhsah ne ga wanda ba ta da wata hanya ta jira (kamar karancin kuɗi, rashin abokan tafiya, ko matsalar visa). Kuma idan ta yi hakan, dole ne ta yanka hadaya ta raba wa talakawan Makka domin ta biya diyya .

Dawafin Bankwana (Tawaf al-Wida’)

Idan jinin al’ada ya zo mata kafin ta yi dawafin bankwana, to ba lallai ba ne ta yi shi. An sauƙaƙa mata, kuma za ta iya tafiya ba tare da ta bayar da wani abu ba. Wannan ya tabbata daga labarin ‘Aisha (RA) da ta ruwaito cewa Annabi (SAW) ya ce: “Ba za mu jira ta ba, domin ta riga ta yi dawafin Ifaɗah.” Wannan ya shafi Safiyyah (RA), wadda haila ta zo mata bayan ta yi dawafin Ifaɗah .

Ibn Abbas (RA) ya ce game da dawafin bankwana: “An umurci mutane da su mai da dawafi a gidan Ka’aba a matsayin abu na ƙarshe da za su yi. Amma an sauƙaƙa wa mace mai haila (ba a wajabta mata ba).” 

KASHI NA 4: YADDA AKE CANZA NIYYA IDAN HAILA TA ZO KAFIN TA YI UMRAH

Idan mace ta tafi da niyyar Hajji Tamattu’i (yin Umrah da Hajji daban, ta fara da Umrah, sa’annan ta fitar da ihrami, sa’annan ta sake ɗaura ihrami don Hajji), sa’annan haila ta zo mata kafin ta yi dawafin Umrah, tana iya canja niyyarta zuwa Hajji Kirani (haɗa Umrah da Hajji wuri ɗaya). Wannan shi ne abin da Annabi (SAW) ya umurci ‘Aisha (RA) ta yi a lokacin da ta same wannan matsala .

Idan ta yi haka, ta yanka hadaya (hady) domin nuna godiya, kuma aikin nata zai zama Hajji Kirani. Wannan sauƙaƙawa ce daga Allah don kada macen ta rasa aikin Hajji gaba ɗaya .

KASHI NA 5: YANAYIN DA AKE BUKATAR TAFIYA KAFIN TA YI TSAKI (RASHIN JINKIRA)

Idan mace ta gama dukkan ayyukan Hajji banda dawafin Ifaɗah, kuma lokacin tafiyarta ya yi, ba ta da hanyar jinkirtawa (saboda matsalar kuɗi, visa, ko abokan tafiya), to akwai mafita:

1.      Ta yi dawafi a cikin halin haila (tare da amfani da takalmin gyaran jini) idan babu wata hanya. Sai ta yanka hadaya don biya diyya. Wannan ra’ayi ne na Imam Ibn Taimiyyah da Ibn al-Qayyim da Sheikh Ibn Baaz .

2.      Ta koma gidanta tana daure da ihrami (wato, ba ta yi dawafin Ifaɗah ba). Idan ta yi tsarki, sai ta koma Makka ta yi dawafi. Idan bata iya komawa ba saboda tsadar tafiya ko matsaloli, to hukuncin ya yi sauƙi, kuma ba laifi a kanta .

Wannan ya dace da ayar Alƙur’ani:

Arabic:
لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا

Hausa fassarar:
“Allah baya ɗorawa rai fanka sai abin da yake iyawarsa.” (Al-Baqarah 2:286)

KAMMALAWA

A taƙaice, mace mai haila tana iya yin aikin Hajji kuma aikinta yana inganta. Ta yi duk abin da mahajjaci yake yi – niyyar ihrami, tsayawar Arfa, kwana a Muzdalifa da Mina, jifan jamra, da sa’ayi – sai dai dawafin Ifaɗah (wanda shi ne rukuni) da dawafin bankwana (wanda shi ne wajibi). Dawafin Ifaɗah dole ne ta yi shi bayan ta yi tsarki; dawafin bankwana kuma an sauƙaƙa mata idan ta yi haila.

Idan ta sami matsala kuma ba za ta iya jinkirtawa ba, akwai rukhsah (sauƙaƙawa) ta yin dawafi a cikin halin haila tare da biyan diyya.

Allah Ya karɓi aikin Hajjinmu, Ya taimake mu mu yi shi bisa ga Sunnar Annabi (SAW), kuma Ya saka da alheri. Ameen.

Allah ne Mafi sani.

Amsa ta ƙare. Alhamdu lillah.

 ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.