Mahaifiyata Ba Ta Salla

Tambaya

Assalamu alaikum. Allah Ya ƙara wa malam lafiya. Malam, tambaya nake da ita da neman shawara. Mahaifiyata ta kasance ba ta sallah. Idan na yi mata magana kwana biyu sai ta fara sake ta watsar. Sannan kuma ba ta azumi, sai ta riƙa fakewa da cewa ciwo ne ke damunta alhali ba ta da ciwo. Malam, na rasa yadda zan yi. Shi ne nake neman mafita. Allah Ya saka muku da mafi kyawun alheri, ameen.

Amsa

Wa Alaikumus Salam wa Rahmatullahi wa Barakatuh.

'Yar'uwa, gaskiya na ji tausayin halin da kike ciki. Damuwa da mahaifiya da take barin sallah da azumi abu ne mai tsananin zafi a zuciyar ɗa mai biyayya. Kina son alheri gare ta, kina son ta tsira daga wutar Allah, amma tana nisantar da kanta. Wannan matsala ba ke kaɗai kike fama da ita ba; akwai iyaye da yawa a cikin al'ummar Musulmi a yau da suka yi watsi da sallah, suna barin azumi, kuma suna fakewa da uzuri na ƙarya. Amma 'yar'uwa, kada ki yanke ƙauna. Allah Yana iya shiryar da duk wanda Yake so. Mafita tana nan, amma tana buƙatar haƙuri, hikima, da yawaita addu'a.

1. Matsayin Sallah a Musulunci: Bambanci Tsakanin Mumini da Kafiri

Dole mu fara da fayyace muhimmancin sallah a Musulunci. Sallah ita ce ginshikin addini, kuma ita ce abin da ke bambance mumini da kafiri. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce a cikin ingantaccen hadisi:

الْحَدِيثُ: «إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ»

Fassarar Hausa: "Lalle abin da ke tsakanin mutum da shirka da kafirci shi ne barin sallah." (Sahih Muslim, 82)

Wannan hadisi yana nuna cewa mutumin da ya bar sallah da gangan, ba tare da uzuri na shari'a ba, ya shiga cikin babban haɗari, har ma wasu malamai sun ce ya kafirta. A wani hadisi kuma, Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «الْعَهْدُ الَّذِي بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمُ الصَّلَاةُ، فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَ»

Fassarar Hausa: "Alkawarin da ke tsakaninmu da su (munafukai) shi ne sallah. Duk wanda ya bar ta, to ya kafirta." (Sunan At-Tirmidhi, 2621; Sunan An-Nasa'i, 463; Ibn Majah, 1079; Ahmad, 22474. Sheikh Al-Albani ya ce hadisi sahih ne.)

'Yar'uwa, wannan ba don a tsoratar da ke ba, amma don ki fahimci girman matsalar. Mahaifiyarki tana kan wani babban tudu mai haɗari. Amma har yanzu akwai bege.

2. Matsayin Azumi a Musulunci

Azumi shi ma ɗaya ne daga cikin rukunnan Musulunci guda biyar. Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) Ya wajabta azumi a kan dukkan muminai. Ya ce:

الآيَةُ: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ﴾

Fassarar Hausa: "Ya ku waɗanda suka yi imani! An wajabta muku azumi kamar yadda aka wajabta shi a kan waɗanda suka gabace ku, domin ku sami taƙawa." (Surat Al-Baqarah, 2:183)

Barin azumi ba tare da uzuri na shari'a ba (kamar rashin lafiya ko tafiya) zunubi ne babba. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ba da labarin mutanen da suka bar azumi ba tare da uzuri ba, kamar yadda aka ambata a cikin amsar: an rataye su, an tsattsage bakinsu, kuma wuta tana ci a ƙarƙashinsu. Wannan hadisi ya tabbata daga Imamu Al-Hakim (1/430), kuma Sheikh Al-Albani ya inganta shi a cikin Sahih Al-Targhib (1/420). Wannan yana nuna tsananin azabar da take jiran masu barin azumi.

3. Hukumar Uwa da Take Barin Sallah da Azumi

A shari'ar Musulunci, mutumin da ya bar sallah da gangan, ya zama mai kafirci a wajen wasu malamai, ko kuma fasiƙi a wajen wasu. Amma duk da haka, babu wani musulmi da ya halatta ya bi ta cikin wannan hanya. Matar da ta bar sallah ba a yi mata jana'iza ba idan ta mutu, kuma ba a binne ta a makabartar Musulmai . Wannan yana nuna tsananin girman wannan laifi.

Amma 'yar'uwa, kada ki fara tunanin mutuwarta. Maimakon haka, ki mai da hankali kan yadda za ki taimaka mata ta dawo kan tafarkin Allah.

4. Hanyoyi Masu Amfani Don Fadakar da Mahaifiya da Taimaka Mata

'Yar'uwa, ki san cewa Allah ba Ya ɗaukar alhakin shiryar da wani a kanmu. Aikinmu shine mu isar da sako, kuma Allah ne Yake shiryar da wanda Yake so. Amma akwai hanyoyi da yawa da za ki bi don taimaka wa mahaifiyarki:

Na farko: Ki yi mata wa'azi da hikima, ba da tsaurara ba

Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) Ya umarci Annabi Musa da Haruna su je wurin Fir'auna da tausasawa. Ya ce:

الآيَةُ: ﴿فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ﴾

Fassarar Hausa: "Sai ku ce masa magana mai laushi, tsammanin zai tuna, ko kuma ya ji tsoro." (Surat Ta-Ha, 20:44)

Idan Allah Ya ce a yi wa Fir'auna magana mai laushi, to mahaifiya ma ta cancanci magana mai laushi. Kar ki tsawata mata, kar ki zage ta. Maimakon haka, ki zauna da ita a lokacin da take cikin nutsuwa, ki fara magana da girmamawa da kauna.

Na biyu: Ki karanta mata ayoyin Alƙur'ani da hadisai masu tsoratarwa, amma da hikima

Kamar yadda aka ambata a cikin amsar, ayar da ke Surat Al-Ma'un tana da matuƙar tsoratarwa ga masu sallah, balle ga waɗanda suka bar sallah gaba ɗaya. Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) ya ce:

الآيَةُ: ﴿فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ * الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ﴾

Fassarar Hausa: "To, tsananin azaba (wuta) ya tabbata ga masu sallah. Waɗanda suke shagala game da sallarsu (suna yin wata suka bar wata)." (Surat Al-Ma'un, 107:4-5)

Idan wannan azabar ce ga wanda ya bar sallah ɗaya ko biyu, to yaya za ta kasance ga wanda ya bar duka salloli? Ki karanta mata wannan aya tare da tawali'u. Ki ce: "Mama, ina tsoronki. Ina son ki shiga Aljanna tare da ni."

Na uku: Ki gaya wa wanda take jin maganarsa

Idan mahaifiyarki tana sauraron wani mutum na musamman—kamar wani dangi, wani malamin addini, ko kuma wata kawarta—ki tuntube shi, ki roƙe shi ya yi mata magana. Wani lokaci mutum yana sauraron baƙo fiye da yadda yake sauraron ɗansa ko 'yarsa.

Na huɗu: Ki yawaita addu'a gare ta a bayan sallah da kuma a cikin dare

Addu'ar ɗa ga mahaifiyarsa tana da matsayi na musamman a wurin Allah. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «إِنَّ الرَّجُلَ لَتُرْفَعُ دَرَجَتُهُ فِي الْجَنَّةِ فَيَقُولُ: أَنَّى هَذَا؟ فَيُقَالُ: بِاسْتِغْفَارِ وَلَدِكَ لَكَ»

Fassarar Hausa: "Lalle mutum za a ɗaga darajarsa a cikin Aljanna, sai ya ce: 'Daga ina wannan?' Sai a ce masa: 'Saboda neman gafarar da ɗanka yake yi maka.'" (Sunan Ibn Majah, 3660; Sunan Abi Dawud, 2520. Sheikh Al-Albani ya ce hadisi mai kyau ne.)

Ki yawaita faɗin wannan addu'a ga mahaifiyarki:

الدُّعَاءُ: «اللَّهُمَّ اهْدِ أُمِّي، وَافْتَحْ قَلْبَهَا لِلصَّلَاةِ، وَاغْفِرْ لَهَا وَلَنَا يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ»

Fassarar Hausa: "Ya Allah! Ka shiryar da mahaifiyata, ka buɗe zuciyarta ga sallah, ka gafarta mata da mu, ya Ubangijin talikai."

Kuma ki yawaita addu'ar Annabi Ibrahim:

الدُّعَاءُ: ﴿رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ﴾

Fassarar Hausa: "Ya Ubangijinmu! Ka gafarta mini, da iyayena, da muminai a ranar da hisabi zai tsaya." (Surat Ibrahim, 14:41)

Na biyar: Ki nemi mata maganin rashin lafiya idan da gaske take da ciwo

'Yar'uwa, ka ce mahaifiyarki tana fakewa da cewa ciwo ne ke damunta. Idan da gaske take da ciwo, to ki nemi mata magani. Ki kai ta wajen likita nagari, ki gwada ta. Idan aka tabbatar tana da ciwo, to za a yi mata magani. Idan kuma ba ta da ciwo, to wannan uzuri ne na ƙarya. Amma kar ki tsawata mata. Ki ce: "Mama, ina son ki lafiya, don haka bari mu je wajen likita mu gani."

Na shida: Ki gayyace ta zuwa gidan Allah ta hanyar kyautatawa

Mahaifiyarki na iya yin taurin kai saboda tana jin ana mata matsin lamba. Maimakon haka, ki nuna mata kyawawan halaye. Ki yi mata kyauta, ki taimaka mata da kuɗi, ki yi mata abinci mai daɗi, ki tafi da ita wuraren da take so. Idan ta ga cewa addini yana sa ki zama yarinya mai biyayya da kirki, watakila hakan zai jawo ta zuwa ga Allah.

Na bakwai: Kar ki gaji da wa'azi, amma kar ki cutar da ita

Ki ci gaba da tunatar da ita, amma cikin ladabi. Kowane kwana biyu ko uku, ki tuna mata da ayar Alƙur'ani ɗaya ko hadisi ɗaya. Ki ce: "Mama, na ji wani hadisi mai kyau a yau..." Ko kuma ki saka a wayarta wasu fayilolin wa'azi na malamai nagari. Idan kuma ta nuna rashin son wa'azi, kar ki matsa mata. Ku bar ta ta huta, sannan ki dawo.

5. Muhimmin Gargadi: Kada Ki Bi ta Cikin Zunubi

'Yar'uwa, abu mafi muhimmanci shi ne: kar ki taɓa barin sallah ko azumi saboda ita. Kai matsayinki ne ki yi biyayya ga Allah, ba ga mahaifiyarki ba idan ta umarce ki da abin da ya saba wa addini. Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) Ya ce:

الآيَةُ: ﴿وَإِن جَاهَدَاكَ عَلَىٰ أَن تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۖ وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا﴾

Fassarar Hausa: "Idan sun yi ƙoƙari da kai don ka yi shirka da Ni abin da ba ka da ilmi game da shi, to, kada ka yi musu biyayya. Amma ka zauna da su a duniya cikin alheri." (Surat Luqman, 31:15)

Idan mahaifiyarki ta ce: "Kada ki yi sallah," to ki ce: "Mama, ba zan iya barin sallah ba domin ita ce umarnin Allah. Amma zan girmama ki a duk sauran abubuwa."

6. Wataƙila Ya Fi Kyau Ka Kira Wani Malamin Addini

Idan 'yar'uwa tana jin cewa ba ta samun nasarar shiryar da mahaifiyarta, to za ta iya neman taimakon wani malamin addini da ta dogara da shi. Wani lokaci mutum yana jin maganar baƙo fiye da yadda yake jin maganar ɗansa. Sai dai dole ne a zaɓi malamin da ya kware kuma yake da hikima.

7. Kiyaye Iyaka: Allah Ba Ya Canza Halin Mutane Sai Su Canza Abin Da Ke Cikin Zukatansu

'Yar'uwa, a ƙarshe, ki sani cewa Allah ba Ya tursasa wa mutane su yi kyau. Ya ce:

الآيَةُ: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ﴾

Fassarar Hausa: "Lalle Allah baya canza abin da yake a cikin mutane har sai sun canza abin da yake a cikin zuciyoyinsu." (Surat Ar-Ra'd, 13:11)

Shiryarwa tana hannun Allah. Aikinmu shi ne mu isar da sako, sannan mu bar su da Allah. Idan ki yi iya ƙoƙarinki, kuma har yanzu mahaifiyarki ba ta dawo kan hanya ba, to ki sani cewa ba laifinki ba ne. Za a tambaye ta ne a ranar alƙiyama, ba za a tambaye ki ba. Ki ci gaba da yi mata addu'a, kuma ki dogara ga Allah.

8. Tunatarwa Game da Mutuwa

'Yar'uwa, mahaifiyarki tana cikin haɗari. Babu wanda ya san lokacin mutuwarsa. Idan mahaifiyarki ta mutu tana barin sallah, to babban abin da zai iya taimaka mata shi ne addu'ar 'ya'yanta da sadaka da suka yi mata bayan ta mutu. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثٍ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ»
Fassarar Hausa: "Idan mutum ya mutu, aikinsa ya yanke sai daga uku: sadaka mai gudana, ko ilimi da ake amfani da shi, ko ɗa nagari da yake yi masa addu'a." (Sahih Muslim, 1631)

Ki ci gaba da yi wa mahaifiyarki addu'a duk da halin da take ciki. Idan ta mutu, ki ci gaba da sadaka da addu'a gare ta. Allah na iya gafarta mata saboda addu'ar da ki ke yi.

Kammalawa

'Yar'uwa, barin sallah da azumi manyan zunubai ne a cikin Musulunci. Mahaifiyarki tana cikin haɗari matuƙa. Amma har yanzu lokaci bai ƙare ba. Ki ci gaba da yi mata nasiha da hikima, ki yawaita addu'a gare ta, ki kuma nemi taimakon wasu da take jin maganarsu. Kada ki gaji, kuma kada ki yanke ƙauna. Allah Yana iya canza zuciyoyi a cikin ɗan lokaci kaɗan.

Muna roƙon Allah Ya shiryar da mahaifiyarki, Ya buɗe zuciyarta ga sallah da azumi, Ya kuma sanya ta cikin waɗanda suka yi biyayya a duniya, suka sami rahamarsa a lahira. Ameen.

اللَّهُمَّ اهْدِ أُمَّ هَذِهِ الْأُخْتِ إِلَى الصِّرَاطِ الْمُسْتَقِيمِ، وَثَبِّتْهَا عَلَى الصَّلَاةِ وَالصِّيَامِ، وَاجْمَعْهَا بِذُرِّيَّتِهَا فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ
"Ya Allah! Ka shiryar da mahaifiyar wannan 'yar'uwa zuwa ga hanya madaidaiciya, ka tabbatar da ita a kan sallah da azumi, kuma ka tara ta da 'ya'yanta a cikin gidajen Aljanna mai ni'ima."

والله أعلم (Wallahu A'alam – Allah ne Mafi sani).

 ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.