Kalmomin Sakin Aure

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalamu alaikum wa rahamatullah inama malam fatan alkairi Allah ya kara wa malam lafiya. Dan Allah malam ina neman karin bayani mijin da ya ce wa matarsa jeki gidanku babu ruwana da ke, shin matar tasaku ko ba ta saku ba? Ko miji da ya ce wa matarsa tafi gidanku ba akarkashina kike ba, ko kuma ya ce na hakura da ke ko na gaji da ke. Iyayena sun ce yaban takardata ya ce shi ba sakina ya yi ba. dan Allah malam meye hukuncin wannan auran? Saboda gudun fadawa cikin ɓarna. Allah ya saka muku da mafificin alkairi muna matukar amfanuwa.

𝐀𝐌𝐒𝐀❗

Wa alaikis salam wa rahmatullahi wa barakatuhu.

Duk Waɗannan kalmomin da kika ce ya furta, suna da hatsari kwarai amma ba za a ɗaukesu kai tsaye amatsayin saki ba, har sai an tambayi mijin naki shin tsakaninsa da Allah me yake nufi a cikin waɗannan kalmomin da ya furta ɗin?

Idan ya ce saki yake nufi shi ke nan kin saku. Amma idan ya ce bai nufi sakinki da su ba, shi ke nan baki saku ba. Domin a Musulunci ikon yin saki yana hannun miji ne. Babu wanda ya isa ya sakar masa matarsa sai dai in shi ya sake ta da kansa.

Kalmomin saki nau'i biyu ne, Akwai sareehi akwai wanda ba sareehi ba. SAREEHI shi ne kamar miji ya ce wa matarsa "Na sakeki" ko "Na sawwake miki" ko "Na rabu da ke". Duk wanda ya furta wa matarsa wata kalma daga cikin irin waɗannan kalmomin to ta saku. Ko ya yarda ko bai yarda ba.

To akwai kuma kalmomin saki waɗanda ba sareehai ba. Misali kamar mutum ya ce wa matarsa "Tafi gidanku" "Ba ruwana da ke" to duk waɗannan kalmomin za a iya nufin saki dasu, kuma za ta yiwu a fadesu ba tare da niyyar sakin ba.

Don haka idan har miji ya faɗi wata kalma daga jerin irin wannan kalmomin, sai a tambaye shi shin me kake nufi da kalmar nan daka faɗa?".

Wannan ita ce fatawar Imamu Malik da Imamush Shafi'iy (Allah ya jikansu) da kuma mafiya yawan maluman fiƙhu.

ƘARIN BAYANI

RARRABUWAR KALAMAN SAKI DA HUKUNCINSU A SHARI'AR MUSULUNCI

Tambaya

Assalamu Alaikum wa Rahmatullah. Malam, ina fatan alheri da fatan Allah ya ƙara maka lafiya. Ina neman ƙarin bayani game da kalaman da miji yake amfani da su wajen korar mace, misali: "Je gidanku ba ruwana da ke," ko "Tafi gidanku ba a ƙarƙashina kike ba," ko kuma ya ce "Na haƙura da ke" ko "Na gaji da ke." Iyayena sun ce ya ba ni takardata, amma shi ya ce ba saki ya yi ba. Mene ne hukuncin wannan auren don gudun faɗawa cikin ɓarna?

Amsa

Wa'alaikumus Salám wa Rahmatullāhi wa Barakatuh. Wannan mas'ala tana da muhimmanci ƙwarai, domin kiyaye mutuncin aure da kuma kiyaye iyakokin Allah (S.W.T). A cikin fikihun Musulunci, kalaman saki sun kasu kashi biyu: Sarihi (Kalami a sarari) da kuma Kinaya (Kalami mai sarƙaƙiya ko nuni).

1. Kalaman Saki Na Sareehi (A Sarari)

Wadannan su ne kalaman da ba sa ɗaukar wata ma'ana sai saki. Misali, miji ya ce: "Na sake ki," ko "Na saki aurenki," ko "Ke sakiya ce." Idan miji ya furta ɗaya daga cikin waɗannan kalaman, to saki ya auku ko da kuwa ya ce da wasa yake yi ko kuma ba da niyyar saki ya faɗa ba.

Dalili a kan haka shi ne hadisin da Manzon Allah (S.A.W) yake cewa:

«ثَلَاثٌ جِدُّهُنَّ جِدٌّ وَهَزْلُهُنَّ جِدٌّ: النِّكَاحُ، وَالطَّلَاقُ، وَالرَّجْعَةُ»

Fassarar Hausa: "Abubuwa uku gaskiyarsu gaskiya ce, wasansu ma gaskiya ne: Aure, da Saki, da Koma (yayin da aka saki mace saki ɗaya ko biyu)." (Sunan Abi Dawud: 2194).

2. Kalaman Saki Na Kinaya (Masu Nuni)

Su ne kalaman da za su iya nufin saki, kuma za su iya nufin wani abu daban (kamar kora, fushi, ko hutu). Misali: "Tafi gidanku," "Ba ruwana da ke," "Je ki ki nemi wani mijin," ko "Na haƙura da ke."

Hukuncin waɗannan kalaman ya danganta ne da Niyyar Miji. Idan ya faɗa da niyyar saki, to saki ya auku. Idan kuma ya faɗa ne cikin fushi ko korar mace kawai ba tare da niyyar saki ba, to saki bai auku ba. Domin Ayyuka ana duba su ne da niyya.

Hujja daga Qur'ani: Allah (S.W.T) Ya bayyana cewa mutum ba ya aukuwa cikin saki sai idan ya ƙudiri hakan a zuciyarsa ko ya furta shi a sarari:

﴿لَّا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ ۗ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ﴾

Fassarar Hausa: "Allah ba ya kama ku da (laifin) rantsuwarku ta wofi (wadda kuka yi ba tare da ƙudiri ba), amma Yana kama ku da abin da zukatanku suka ƙudura (na niyya). Kuma Allah Mai gafara ne, Mai haƙuri." (Suratul Baqara: 225).

Haka nan, akwai hadisin Sayyiduna Ka'ab bin Malik (R.A) lokacin da Manzon Allah (S.A.W) ya umurce shi da ya nisanci matarsa saboda jinkirin da ya yi na tafiya yaƙin Tabuka. Sai ya ce wa matarsa: "Koma gidan iyayenki," amma bai nufi saki ba, kuma saki bai auku ba har sai da aka kawo ƙarshen lamarin.

Kammalawa Ga Mai Tambaya

Tunda mijinki ya furta kalaman da suke na Kinaya (kamar "jeki gidanku," "na haƙura da ke"), kuma ya rantse cewa shi ba saki ya yi ba, to aurenki yana nan daram a musulunci. Maganar iyaye cewa "ya ba ki takarda" (idan har ba rubutaccen saki ya bayar ba) ba ta zama saki ba matuƙar mijin bai yarda ya yi sakin ba.

Ikon saki yana hannun miji ne. Idan ya ce ba saki ya yi ba, kuma kalaman ba na sareehi ba ne, to ku kwantar da hankalinku, sai dai yana da kyau miji ya kiyaye harshensa daga furta irin waɗannan kalaman saboda hatsarinsu.

Allah ne mafi sani.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.