Idan Aka Sake Kawo Abinci Daga Makwabta Kika Ci, To A Bakin Aurenki!

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalaamu Alaikum Wa Rahmatul Laah. Miji ne ya ce wa matarsa, ‘Idan aka sake kawo abinci daga maƙota kika ci, to a bakin aurenki!’ Daga baya sai rashin lafiya ta sa suka ci abincin, to ina matsayin auren? Ko wannan zai shiga ƙarƙashin maganar malamai cewa: ‘Larura tana halatta abin da aka hana?’

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Wa Alaikumus Salaam Wa Rahmatul Laahi Wa Barakaatuh.

Maganganu ne mabambanta guda biyu:

1. Hukuncin wanda ya ce wa matarsa, in kika aikata abu kaza to a bakin aurenki!

2. Larura tana halatta abin da aka hana.

Daga cikin nau’ukan sakin aure ta fuskar lafazin aukar da shi akwai zartacce (munjiz), akwai kuma ratayayye (mu’allaq).

Ratayayyen saki kuwa shi ne wanda mai faɗin sa ya rataya sakin ga aukuwar wani abu, kamar wanda ya ce: ‘Idan na shiga gida, ko idan kika shiga gidan su wance to ke sakakkiya ce.’

Irin wannan sakin malamai sun kasa shi gida biyu:

1. Idan tun daga zuciyarsa nufin sakin ya yi a lokacin aukuwar abin da ya rataya sakin a kansa, to sakin ya auku!

2. Idan kuma ba nufinsa aukar da sakin ba ne, shi dai kawai razanar da matar yake son yi, ko yana son ya ɗora kansa ko ita kanta a kan aikata wani abu, ko kuma ya hana kansa ko ita aikata wani abu, to a nan malamai ba su zartar da sakinsa ba. Sai dai kaffarar rantsuwa ce kawai ta hau kansa. (Tamaamul Minnah: 3/156)

Don haka, abin da ya rage sai an ji daga wannan mutumin da ya furta waccan kalmar ga matarsa: Mecece manufarsa?

Amma Magana ta-biyu mai cewa: Larura tana halatta abin da aka hana. Wannan maganar gaskiya ce a cikin ƙa’idojin malaman Fiqhu. Asalinsa kuwa daga nassoshi ne a cikin Al-Kitaab Was Sunnah, kamar yadda Allaah ya ce:

حُرِّمَتۡ عَلَیۡكُمُ ٱلۡمَیۡتَةُ

An haramta muku matacciyar dabba.

Har zuwa inda ya ce:

 فَمَنِ ٱضۡطُرَّ فِی مَخۡمَصَةٍ غَیۡرَ مُتَجَانِفࣲ لِّإِثۡمࣲ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورࣱ رَّحِیمࣱ

To, amma wanda ya takura a cikin tsananin yunwa, alhali ba yana mai karkata ga wani zunubi ba, to lallai Allaah mai gafara ne mai jin ƙai. (Surah Al-Maa’idah: 3)

Wannan ya nuna cewa duk wanda ya shiga cikin tsanani, ta yadda lafiyarsa ko rayuwarsa ke cikin hatsari, yana iya aikata wani abin da shari’a ta hana da gwargwadon buƙata. Kuma ba shi da laifi ko zunubi a kan hakan.

A fili yake cewa bin wannan ƙa’idar da matar ta yi ba shi da alaƙa da batun sakin aurenta da mijin ya yi, musamman dayake tun farko bai yi togaciya da hakan ba, kamar ya ce: ‘In aka ƙara kawo abinci daga maƙwabta kuma kuka ci, to a bakin aurenki, sai dai ko in da larura ne!’ Ko wata magana makamanciyar hakan.

Suna iya matsawa wurin manyan masana ko wani alƙalin musulunci wanda zai ƙara fayyace musu matsayin aurensu. Amma ni ɗan abin da na sani kenan.

WALLAHU A'ALAM

Sheikh Muhammad Abdullaah Assalafiy

Zauren Fatawoyi Bisa Alkur'ani Da Sunnah. Ku kasance Damu...

ƘARIN BAYANI

Tambaya

Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Wani miji ya ce wa matarsa: “Idan aka sake kawo abinci daga maƙwabta kika ci, to kina a bakin aurenki (wato za ki saki).” Daga baya kuma sai wata larura ta taso (kamar rashin lafiya ko tsananin buƙata), har ta sa aka ci wannan abincin. Mene ne hukuncin wannan magana? Shin sakin aure ya auku ne ko kuwa ba ya aukuwa? Kuma shin ƙa’idar “larura tana halatta abin da aka hana” tana aiki a wannan yanayin?

Amsa

Wa alaikumussalam wa rahmatullahi wa barakatuhu.

Wannan tambaya tana haɗa manyan batutuwa biyu a fikihun Musulunci:

1. Hukuncin sakin aure mai rataya da sharadi (ṭalāq mu‘allaq)

2. Ka’idar larura (ḍarūra) a Shari’a

Don haka dole ne a yi bayani mai zurfi domin a fahimci hukuncin yadda ya kamata.

Na farko: Sakin aure mai rataya da sharadi (ṭalāq mu‘allaq)

Maganar da miji ya yi: “Idan kika aikata kaza, to kina a bakin aurenki” tana cikin abin da malamai ke kira sakin aure mai sharadi (mu‘allaq), wato ya rataya aukuwar sakin a kan wani abu.

Misali irin wannan shi ne mutum ya ce:

• “Idan kika fita gidan nan, kina saki.”

• “Idan kika yi abu kaza, to ke sakakkiya ce.”

Ra’ayoyin malamai a kan wannan

Malamai sun bambanta ra’ayi, amma mafi ƙarfi daga cikin bayaninsu shi ne cewa:

1. Idan nufin sakin aure ne da gaske

Idan miji ya faɗi wannan magana yana nufin cewa idan sharadin ya faru, to lallai saki ya tabbata—to idan matar ta aikata abin, saki ya auku.

2. Idan nufin tsoratarwa ko hana abu ne

Amma idan bai yi nufin sakin aure ba, sai dai:

• yana son tsoratar da ita

• ko hana ta aikata wani abu

• ko ya yi kamar rantsuwa

to a wannan hali, ba a ɗaukar maganar a matsayin saki ba, sai dai ta koma kamar rantsuwa (yamin), kuma kaffarar rantsuwa ce kawai za ta hau kansa idan aka karya wannan sharadi.

Dalili kuwa shi ne cewa a Shari’a ana duba niyya sosai. Annabi ﷺ ya ce:

«إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ»

(متفق عليه)

Hausa:

“Lalle ne ayyuka suna ne da niyya.”

Wannan hadisi yana nuna cewa hukuncin wannan magana yana komawa ne ga abin da zuciyar mai faɗa ta nufa.

Na biyu: Ka’idar “Larura tana halatta abin da aka hana”

Wannan ka’ida babba ce a Musulunci, kuma tana da asali daga Alƙur’ani da Sunnah.

Allah Maɗaukakin Sarki ya ce:

﴿حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنزِيرِ... فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ﴾ (المائدة: 3)

Hausa:

“An haramta muku matacciyar dabba... To wanda ya tsinci kansa cikin tsananin yunwa (larura), ba tare da karkata zuwa zunubi ba, to lalle Allah Mai gafara ne Mai jin ƙai.”

Haka kuma Allah ya ce:

﴿فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ﴾ (البقرة: 173)

Hausa:

“Duk wanda aka tilasta masa (saboda larura), ba mai son yin laifi ba kuma bai wuce gona da iri ba, to babu laifi a kansa.”

Ma’anar wannan ka’ida

Wannan yana nufin cewa idan mutum ya shiga cikin:

• haɗarin rayuwa

• tsananin rashin lafiya

• ko wata larura mai tsanani

to yana iya aikata abin da aka hana gwargwadon buƙata kawai, ba tare da ya wuce gona da iri ba.

Shin larura tana hana aukuwar saki?

A nan ne ake buƙatar fahimta mai zurfi:

• Ka’idar larura tana aiki ne a kan halaccin aikata abin da aka hana

• Amma batun saki yana da alaƙa da lafazi da niyya, ba wai kawai aikata abu ba

Saboda haka:

Idan miji ya yi niyyar saki kai tsaye

Ko da matar ta aikata abin ne saboda larura, malamai da yawa sun ce sakin zai auku, domin sharadin ya cika.

Amma idan bai yi niyyar saki ba

Idan manufarsa ita ce hana ko tsoratarwa kawai, to:

• ba a ɗauki saki ya auku ba

• sai dai kaffarar rantsuwa ta wajaba a kansa

Dalilin da ya sa wannan batu yake da muhimmanci

Sakin aure ba abu ne mai sauƙi ba a Musulunci. Annabi ﷺ ya ce:

«أَبْغَضُ الْحَلَالِ إِلَى اللَّهِ الطَّلَاقُ»

(رواه أبو داود وحسنه بعض أهل العلم)

Hausa:

“Abin halas mafi ƙi a wurin Allah shi ne saki.”

Saboda haka, bai kamata mutum ya riƙa wasa da lafazin saki ba, ko ya riƙa amfani da shi wajen tsoratarwa, domin yana iya jawo rushewar aure.

Abin da ya kamata su yi yanzu

A irin wannan hali:

1. Dole ne a tambayi mijin:

* Shin ya yi niyyar saki ne da gaske?

* Ko tsoratarwa kawai ya yi?

2. Su je wurin malami ko alƙalin Musulunci domin:

* a tantance niyyar

* a yanke hukunci bisa ilimi

Domin irin wannan batu yana buƙatar bincike na kusa, ba kawai amsa ta gaba ɗaya ba.

Kammalawa

A taƙaice:

• Maganar mijin tana cikin sakin aure mai sharadi

• Hukuncinsa yana dogara ne da niyyarsa

• Ka’idar larura tana halatta abin da aka hana gaskiya ce, amma ba lallai ta hana aukuwar saki ba idan an yi niyyar saki tun farko

• Idan kuwa ba niyyar saki ba ce, to kaffarar rantsuwa ce kawai za ta hau kansa

Muna roƙon Allah Ya tsare mana iyalanmu, Ya ba mu hikima wajen amfani da harshenmu, Ya kuma kiyaye mu daga aikata abin da zai jawo nadama.

Wallahu A’alam.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.