Ya Yi Alkawarin Yin Azumi Guda Dubu

TAMBAYA TA 3247

Assalamu alaikum.

Dan Allah Malam bakance na yi me tsauri sosai, shin akwai wata hanyar da zan bi domin in sauke bakancen da nayi?

Misali kamar kayi alkawaren cewa indai ka kara aikata wani aikin laifi kaza sai na yi azumi dubu.

To amman Malam ban kai ga yin hakan ba, amma wallahi ina tsoron tsautsayi Duk da nasan ba zan kara aikata wannan aikin laifin ba, Tun da yanzu haka nakai shekara guda ban sake yin hakan ba.

AMSA

Wa alaikumus salam wa rahmatulLahi wa barakatuhu.

Shi dai bakance kala biyu ne. Akwai bakancen yin biyayya ga Allah, akwai kuma na sa'bon Allah. Shi yasa Manzon Allah ﷺ ya ce "WANDA ya yi BAKANCEN ZAI BI ALLAH, TO YABI SHI. AMMA WANDA ya yi BAKANCEN ZAI SA'BA WA ALLAH, KADA YA SA'BA MASA".

(Sahihul Bukhariy hadisi na 6,696).

Shi wannan bakancen naka, yana daga cikin bakancen da aka yishi ne domin aikata wani aikin bin Allah. Sai dai kuma ka yanko wa kanka abu mai wuya, kuma babu wata mafita gareka mutukar ka aikata wannan laifin fa, sai ka aikata bakancen nan tun da alkawari ka yi wa Allah cewa zaka bauta masa.

Saboda tausayin al'ummah da guje musu ɗaukar nauyin abin da ba zasu iya ba, shi yasa Manzon Allah ﷺ ya hana yin bakance kamar yaddd Imamu Muslim ya ruwaito ta hanyar Sayyiduna Abdullahi bn Umar (radhiyalLahu anhuma) ya ce:

"Manzon Allah ﷺ watarana ya ha'du yana hanamu yin bakance. ya ce saboda shi bakance ba ya mayar da kaddara, sai dai ta dalilinsa dai akan fidda (dukiya) daga hannun marowaci".

Ta kowacce fuska dai mafitarka guda ɗaya ce kaɗai. Ita ce kada ka kuskura ka aikata wancan abun.

ƘARIN BAYANI

Wa alaikumus salam wa rahmatulLahi wa barakatuhu.

Abin da ka tambaya yana cikin abin da ake kira bakance (nadhr) a Musulunci. Malamai sun bayyana cewa bakance iri biyu ne: akwai bakancen da ake yi domin yin biyayya ga Allah (kamar azumi, sadaka, ko wani aikin alheri), sannan akwai bakancen da ake yi kan abin da ya shafi sabo. Idan bakancen ya shafi biyayya ga Allah, to wajibi ne a cika shi idan sharadin da aka ɗaura ya faru. Amma idan ya shafi sabo, ba a yarda mutum ya aikata shi ba.

Manzon Allah ﷺ ya bayyana wannan ƙa’ida a hadisi sahihi, yana cewa duk wanda ya yi bakance na biyayya ga Allah to ya cika shi, amma wanda ya yi bakance na sabo to kada ya aikata sabo saboda bakancen. Wannan yana nuna cewa Musulunci yana girmama alkawarin da aka yi da Allah, amma ba ya yarda da abin da zai kai mutum ga sabo.

Hadisi:

Arabic:

«مَنْ نَذَرَ أَنْ يُطِيعَ اللَّهَ فَلْيُطِعْهُ، وَمَنْ نَذَرَ أَنْ يَعْصِيَهُ فَلَا يَعْصِهِ»

Hausa:

“Duk wanda ya yi bakance zai yi biyayya ga Allah, to ya yi masa biyayya. Kuma duk wanda ya yi bakancen zai saɓa masa, to kada ya saɓa masa.”

(Sahih al-Bukhari, Hadisi na 6696)

Dangane da bakancen da ka yi – wato cewa idan ka sake aikata wani laifi za ka yi azumin guda dubu – wannan bakance ne da aka ɗaura shi a kan wani sharadi. Ma’ana, idan ba ka aikata abin da ka ɗaura bakancen a kansa ba, to bakancen bai zama wajibi a gare ka ba. Tunda ka ce yanzu shekara guda kenan ba ka sake aikata wannan laifin ba, wannan alama ce ta alheri da tsoron Allah. Saboda haka mafi muhimmanci gare ka shi ne ka ci gaba da nisantar wannan laifi.

Haka kuma ya kamata a sani cewa Annabi ﷺ ya karantar da mu kada mu yawaita yin bakance mai nauyi, domin bakance ba ya sauya ƙaddarar Allah. Sau da yawa ma yana iya jefa mutum cikin wahala idan ya ɗaura wa kansa abin da zai gagare shi. Wannan dalili ne da ya sa Annabi ﷺ ya hana yawan yin bakance.

Hadisi:

Arabic:

«نَهَى النَّبِيُّ ﷺ عَنِ النَّذْرِ، وَقَالَ: إِنَّهُ لَا يَرُدُّ شَيْئًا، وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ»

Hausa:

“Annabi ﷺ ya hana yin bakance, ya ce: shi bakance ba ya mayar da wani abu (daga ƙaddara), sai dai kawai ana fidda wani abu daga hannun marowaci ne ta dalilinsa.”

(Sahih Muslim)

Haka kuma Al-Kur’ani ya yaba wa bayin Allah masu cika bakance idan sun yi shi domin alheri. Wannan yana nuna muhimmancin kiyaye alkawari da Allah.

Al-Kur’ani:

Arabic:

يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيرًا

Hausa:

“Suna cika bakance, kuma suna tsoron wata rana wadda sharrinta zai yadu sosai.”

(Surat Al-Insan 76:7)

Saboda haka, a halin da kake ciki, mafita mafi kyau ita ce ka ci gaba da tsoron Allah kuma ka nisanci wannan laifin gaba ɗaya. Idan har ba ka aikata shi ba, bakancen bai zama dole ka cika shi ba. Amma idan – Allah ya kiyaye – mutum ya aikata abin da ya ɗaura bakancen a kansa, to dole ne ya cika bakancen, sai dai idan ya kasance abin da ya wuce ƙarfin mutum sosai, a irin wannan yanayi malamai sukan ba da shawarar neman fatawa ta musamman domin a duba halin mutum da abin da zai iya.

Allah Ya tabbatar da mu a kan alheri, Ya kuma taimaka mana mu nisanci abin da zai jefa mu cikin wahala ko sabo. Idan kana so, zan iya ƙara maka bayanin hukuncin bakancen da ya yi nauyi sosai a fikihu da abin da malamai suka ce game da irin wannan misali na azumi mai yawa.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.