Idan Mutum Ya Rasu Da Yamma Ko Da Dare, Yaushe Ya Kamata A Yi Masa Wanka

TAMBAYA❓

Assalamu alaikum, malam. Ina da tambaya game da wanda ya rasu da yamma ko da daddare. Shin ya kamata a yi masa wanka a daren da ya rasu, ko kuwa a jira har zuwa safe? Ina son sanin abin da shari'a ta ce game da gaggawa ko jinkiri a cikin wannan al'amari, da kuma dalilan da ke tattare da hakan.

AMSA:‼️

Wannan tambaya tana ɗaya daga cikin muhimman batutuwan da suka shafi gudanar da jana'iza a Musulunci. Babu shakka cewa shirya gawar marigayi – wanda ya haɗa da wanka, likkafani, sallar jana'iza, da binnewa – aiki ne na wajibci na gama-gari (fardu kifaya) a kan al'ummar Musulmi . Amma game da lokacin da ya kamata a yi wa marigayi wanka, shari'a ba ta kayyade wani lokaci na musamman ba kamar dare ko safe; mafi muhimmanci shi ne gaggawa da saurin aiwatar da ayyukan jana'iza.

Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ba da umarni game da gaggawar gudanar da jana'iza a cikin hadisai da yawa. Daga cikinsu akwai hadisin da Abu Hurairah (Allah Ya ji daɗinsa) ya ruwaito cewa Annabi ya ce:

أَسْرِعُوا بِالْجَنَازَةِ، فَإِنْ تَكُ صَالِحَةً فَخَيْرٌ تُقَدِّمُونَهَا إِلَيْهِ، وَإِنْ تَكُ سِوَى ذَلِكَ فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ

(Sahihul Bukhari)

"Ku gaggauta da jana'iza, domin idan ta kasance mai kyau, to alheri ne da kuke gabatar da shi gare shi; kuma idan ta kasance wanin haka, to sharri ne da kuke sauke daga wuyoyinku."

Wannan hadisi yana nuna mana cewa gaggawa ita ce manufa ta farko a duk ayyukan jana'iza, tun daga lokacin da mutum ya rasu har zuwa binne shi. Don haka, idan mutum ya rasu da yamma ko da daddare, kuma akwai wadanda za su yi masa wanka da kuma duk abin da ake buƙata, to babu wani dalili na shari'a da ya hana a yi masa wanka a daren nan. A'a, ana iya yi masa wanka, a sanya masa likkafani, a yi masa sallar jana'iza, har ma a binne shi idan hakan ya yiwu kuma babu wani uzuri.

Sai dai kuma, akwai wasu uzuzura da za su iya sa a jinkirta wanka zuwa safe. Wadannan uzuzura sun haɗa da:

1. Jiran 'yan uwa na kusa da suke kan hanya don su halarci jana'izar.

2. Rashin wadanda za su yi masa wanka na kusa, musamman idan marigayi mace ne kuma babu mata da za su yi mata wanka, ko kuma marigayi namiji ne kuma babu maza da za su yi masa wanka .

3. Matsalolin tsari ko na shari'a kamar buƙatar takardu, ko jiran hukumomi, ko kuma lokacin da ya fi dacewa don taron jana'iza.

4. Yanayin gawar idan akwai buƙatar shirye-shirye na musamman.

A cikin irin waɗannan yanayi, babu laifi a jira zuwa safe, domin Allah baya yi wa mutum wahala fiye da abin da ya iya ɗauka. Allah Ya ce a cikin Suratul Baqarah, aya ta 185:

يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ

"Allah Yana nufin sauki gare ku, kuma baya nufin wahala gare ku."

Wannan ayar ita ce tushen cewa a kowane hali, idan akwai buƙata ko wahala, to shari'a ta ba da sauki, kuma jinkirin da aka yi saboda wani uzuri na shari'a ba laifi ba ne.

Malamai sun bayyana cewa hukuncin ya dogara ne da abin da ya fi sauki kuma ya fi amfani a kowane yanayi, ba wai dare ko safe ne aka ware ba . Wani lokaci, gaggawa tana da kyau, musamman idan akwai damuwa cewa gawar za ta canza ko kuma idan akwai yanayin zafi mai tsanani. Wani lokaci kuma, jinkiri yana da kyau domin ba da damar 'yan uwa su halarci jana'izar.

Abin da ya kamata ku yi a yanzu:

1. Ku nemi masu iya yin wanka da wuri, musamman idan akwai wadanda suka cancanta a cikin dangi ko al'umma .

2. Ku yi la'akari da yanayin gawar da kuma yanayin zafi; idan akwai tsoron gawar ta canza, to ku gaggauta.

3. Idan akwai uzuri na shari'a kamar jiran 'yan uwa, to babu laifi a jira zuwa safe.

4. Ku tuna cewa manufa ita ce gaggawa kamar yadda Annabi ya umarce mu, amma kada ku tsananta wa kanku idan akwai uzuri.

5. Ku yi addu'a ga marigayin da Allah Ya ji masa rahama, Ya yafe masa, kuma Ya sanya shi cikin Aljanna.

A ƙarshe, ku tuna cewa Allah Mai Rahma ne, kuma Yana son bayinsa su kiyaye haƙƙin marigayi da kuma gudanar da ayyukansa daidai da shari'a. Gaggawa tana da kyau, amma ba a kan farashin rashin kula da uzuzura na shari'a ba. Allah Ya san niyyarku, kuma zai saka muku da alheri saboda ƙoƙarinku na kiyaye haƙƙin marigayi.

WALLAHU A'ALAM (Allah ne Mafi Sanin gaskiya).

Muna roƙon Allah Ya ji rahamar dukkan marigayan Musulmi, Ya yafe musu, kuma Ya sanya su cikin Aljannar Firdausi. Idan kuna da ƙarin tambaya, to, muna maraba da ku a kowane lokaci.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.