Hukuncin Tsintar Kudi A Kasa Da Yin Amfani Da Su

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalamu alaikum malam barka da safiya ygd ya iyali malam ina da tambaya, idan mutun ya ga kudi kasa ba tare da ya bincika mai su ba sai daga baya Kuma sai ya ga maisu bayan har ya kashe kudin shin malam kana iya sayin abu na adadin kudin da kayi tsin tuwa ka ba shi ba tare da ka gaya masa baa. Muna godiya da kokarin da malm ke yi Allah ya ƙara lpy da nisan kwana

HUKUNCIN TSINTAR KUƊI A ƘASA DA YIN AMFANI DA SU

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Wa alaikumus salam warahmatullahi wabarakatuhu.

Wannan batu yana cikin abin da Shari'a ta kira Luƙatah (اللُّقَطَة), wato dukiyar da mutum ya tsinta wadda ba tasa ba, kuma mai ita bai kasance a wurin ba. Saboda haka, baya halatta mutum ya ɗauki abin daya tsinta ya ɗauke shi a matsayin nasa kai tsaye, musamman idan akwai yiwuwar a gano mai abin.

Annabi ﷺ ya koyar da cewa idan mutum ya tsinci dukiyar wani, ya kamata ya kula da ita kuma ya nemi mai ita. An tambayi Manzon Allah ﷺ game da luƙata, sai ya ce a san alamarta, sannan a sanar da ita na tsawon lokaci; idan mai ita ya bayyana, a mayar masa da ita. Wannan yana nuna cewa kuɗin da aka tsinta amana ne, ba ganimar wanda ya tsinta ba. (Sahihul Bukhari, Sahih Muslim).

Saboda haka, idan mutum ya tsinci kuɗi a hanya, abin daya kamata ya yi shi ne ya yi ƙoƙarin gano mai kuɗin ta hanyar da ta dace, ba tare da bayyana cikakken bayanin kuɗin ba. Misali, zai iya cewa: An tsinci kuɗi a wannan wuri, duk wanda ya yi asara ya bayyana adadin kuɗin daya rasa da sauran alamominsa.” Kada ya bayyana adadin kuɗin ko dukkanin alamominsa tun farko, domin wanda ya zo neman kuɗin dole ne ya iya bayyana alamomin da za su tabba tar da cewa shi ne mai su.

Sannan Idan ya san mai kuɗin kuma ya gane cewa wannan mutumin ne ya rasa kuɗin, wajibi ne ya sanar da shi kuma ya mayar masa da haƙƙinsa. Baya halatta ya ɓoye masa gaskiyar lamarin sannan ya sayi wani abu da adadin kuɗin ya bashi a matsayin kyauta ko wani abu dabam, alhali manufarsa ita ce kawai ya mayar da kuɗin. Domin haƙƙin mutumin yana kan kuɗinsa ne, kuma wajibi ne a mayar masa da haƙƙinsa ta hanyar da za ta tabba tar masa da cewa an mayar masa da abin daya rasa.

Idan kuwa ya riga ya kashe kuɗin, baya nufin haƙƙin mai kuɗin ya ƙare ba. Kuɗin sun zama abin dake kansa, kuma yana da alhakin mayar da adadin daya tsinta ga mai shi. Idan yana jin kunyar cewa “na tsinci kuɗinka ban sanar da kai ba har na kashe su,” to ya kamata ya shawo kan wannan kunyarsa ya faɗi gaskiya, domin gaskiya ita ce mafi aminci. Zai iya cewa: “Na tsinci kuɗin ka a lokacin kaza, ban yi abin daya kamata ba, kuma na riga na kashe su; ga adadinsu, ina mayar maka da haƙƙinka.” Wannan shi ne mafi tsabta kuma mafi nisantar shubuha.

Idan kuma mutumin ya fi son kada ya faɗa masa saboda tsoron abin kunya, to zai iya mayar masa da kuɗin ta wata hanya da za ta tabba tar cewa haƙƙinsa ya koma gare shi, amma kada ya riƙe kuɗin a matsayin nasa. Misali, idan zai bashi kuɗi ta hanyar wani amintaccen mutum ko ya saka masa su ta wata hanyar da za ta tabba tar sun isa gare shi, hakan zai iya zama hanyar warware matsalar. Amma idan yana da damar faɗa masa gaskiya, wannan shi ne mafi kyau.

Haka nan, idan wanda ya tsinci kuɗin bai san mai su ba tun farko, to ba zai kamata ya kashe su nan take ba. Ya kamata ya yi abin da zai iya na sanar da mutane da neman mai su bisa yadda ya dace da wurin da aka tsinci kuɗin. Idan bayan yin abin da Shari'a ta tanada ya kasa gano mai su, malaman fikihu sun yi bayani dalla-dalla kan abin da za a yi da irin wannan dukiya gwargwadon ƙimar kuɗin da yana yin wurin da aka tsince su. Saboda haka, ba duk kuɗin da aka tsinta ake iya ɗauka a yi amfani da su kai tsaye ba.

Allah Ya ce

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا

Lalle Allah Yana umartar ku daku mayar da amana zuwa ga masu ita.” (Suratun-Nisa’i ayata 58)

Wannan aya tana koya mana cewa duk wani haƙƙin wani da yake hannunmu dole ne mu mayar masa da shi.

Saboda haka, idan ka tsinci kuɗin mutum, kada ka ɗauke su a matsayin naka. Idan ka san mai su daga baya, ka sanar da shi ka mayar masa da haƙƙinsa. Idan ka riga ka kashe kuɗin, har yanzu bashin yana kanka, kuma dole ka mayar da adadin da ka tsinta. Sayen kaya da adadin kuɗin ka bashi ba tare da sanar da shi ba, ba shi ne mafi ingantacciyar hanyar biyan haƙƙinsa ba, musamman idan kana iya bayyana masa gaskiyar lamarin.

A ƙarshe, ina nasiha ga dukkan 'yan uwa abin da ba naka ba, ko da ƙarami ne, kada ka bari sha'awar mallakarsa ta sa ka ci haƙƙin wani. Dukiyar mutane amana ce, kuma ranar Alƙiyama za a tambayi mutum game da amanar da aka bashi. Idan mutum ya taɓa yin irin wannan kuskure a baya, ya yi tuba ga Allah, ya nemi mai haƙƙin, sannan ya mayar masa da dukiyarsa. Wannan shi ne hanyar da za a tsira daga haƙƙin bayi.

Allah Ya shiryar damu zuwa ga gaskiya, Yasa mu zama masu kiyaye amanar mutane, Ya kuma tsarkake mana dukiyoyinmu daga haram da shubuha.

WALLAHU TA'ALA A'ALAM

Zauren Fatawoyi Bisa Alkur'ani Da Sunnah.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.