Hukuncin Yin Ikama A Sallar Nafila

HUKUNCIN YIN IƘAMA A SALLAR NAFILA

Tambaya

Assalamu Alaikum malam. A sallar nafila, mutum zai iya yi mata iƙama (iqamah) ko kuwa?

Amsa

Wa Alaikumus Salam warahmatullahi wabarakatuh.

Alhamdu lillahi was-salatu was-salamu ‘ala Rasulillah. Tambayar da kuka gabatar tana daga cikin muhimman batutuwan da suka shafi ladubban sallah, musamman sallolin nafila. Malamai sun yi bayani dalla-dalla a kan wannan batu, kuma duk sun yarda cewa babu iƙama ko kiran sallah (adhan) ga sallolin nafila. Wannan shine ijma'in (cikakken yarjejeniya) malaman Musulunci daga mazhabobi huɗu.

1. Ma'anar Iƙama da Adhan da Bambancinsu

Adhan (كiran sallah) shine kiran da ake yi domin sanar da mutane cewa lokacin sallah ya shigo. Ana yin shi ne ga sallolin farilla (wajibai) guda biyar.

Iƙama (إِقَامَة) shine kiran da ake yi a cikin masallaci kafin a fara sallar farilla, domin sanar da mutane cewa sallah za a fara.

Duk waɗannan ana yinsu ne ga sallolin farilla kaɗai, ba ga sallolin nafila ba. Wannan shine abin da ya tabbata daga Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) da Sahabbansa.

2. Hujjoji Daga Sunnah: Babu Iƙama Ga Sallolin Nafila

Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) bai taɓa yin iƙama ko adhan ga sallolin nafila ba a duk rayuwarsa. Idan wannan abu yana da kyau ko wajibi, da Annabi zai yi shi ko kuma ya umarci Sahabbansa su yi.

An ruwaito daga Anas bn Malik (Radhiyallahu Anhu) cewa:

الْحَدِيثُ: «كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَافَرَ فَأَرَادَ أَنْ يَتَطَوَّعَ، لَمْ يُؤَذِّنْ وَلَمْ يُقِمْ»

"Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) idan yana tafiya, kuma ya so ya yi sallar nafila, ba ya yin adhan ko iƙama." (Sunan Abi Dawud, 1225; Al-Albani ya ce hadisi sahih ne).

A wani hadisi kuma, an ruwaito daga Ibn Umar (Radhiyallahu Anhuma) cewa:

الْحَدِيثُ: «لَا أَذَانَ فِي نَافِلَةٍ وَلَا إِقَامَةَ»

"Babu adhan a cikin sallar nafila, kuma babu iƙama." (Sunan Al-Bayhaqi, 2316; Al-Albani ya ce hadisi mai kyau ne).

Wadannan hadisai sun tabbatar da cewa sallolin nafila ba su da iƙama ko adhan.

3. Sallolin Farilla Su Kaɗai Ke Da Adhan da Iƙama

Allah (Subhanahu Wa Ta'ala) Ya sanya adhan da iƙama a matsayin alamomin sallolin farilla. Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «إِذَا حَضَرَتِ الصَّلَاةُ، فَلْيُؤَذِّنْ لَكُمْ أَحَدُكُمْ، وَلْيَؤُمَّكُمْ أَكْبَرُكُمْ»

"Idan lokacin sallah ya yi, to wani daga cikinku ya yi muku adhan, kuma mafi girma a cikinku ya yi muku imama." (Sahih al-Bukhari, 628; Sahih Muslim, 674).

Wannan hadisi yana nufin sallolin farilla ne, domin su ne kawai suke da lokaci na musamman da ake kira.

4. Misalan Sallolin Nafila Da Ake Yi Babu Iƙama

Akwai sallolin nafila da yawa da musulmi ke yi a tsawon rana da dare, kuma duk ana yin su ne ba tare da iƙama ko adhan ba. Wadannan sun haɗa da:

• Sallar Duha (Ishraq) – wadda ake yi bayan fitowar rana.

• Sallar Nafila bayan sallar farilla (misali: Sunnah na Fajr, Zuhr, Asr, Magrib, Isha).

• Sallar Tahajjud – wadda ake yi a cikin dare.

• Sallar Witr – wadda ake yi a ƙarshen dare ko bayan Isha.

• Sallar Kusuuf (Rana ta rufe) da Khusuuf (Wata ya rufe) – duk da cewa ana yin su ne a kan faruwar wani abu, ba a yi musu iƙama ba.

• Sallar Istisqa (Neman ruwan sama) – ba a yi musu iƙama ba.

• Sallar Dua a kowane lokaci.

Sallar Tarawihi – Wannan sallar nafila ce ta musamman a cikin watan Ramadan. Malaman Musulunci duka sun yarda cewa ba a yi iƙama ko adhan ga Tarawihi. Domin idan an yi iƙama, za a kwaikwayi sallar farilla, kuma wannan ba daidai ba ne.

5. Me Zai Faru Idan Mutum Ya Yi Iƙama Ga Sallar Nafila?

Idan mutum ya yi iƙama ko adhan ga sallar nafila da gangan, to wannan aikin bid'a ne (sabon abu a addini da ba a koya ba). Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ»

"Duk wanda ya yi wani aiki wanda ba a cikin al'amarinmu ba, to wannan aiki abin ƙyama ne (ba a yarda da shi ba)." (Sahih Muslim, 1718).

Wasu mutane na iya yin iƙama don su ga sallar nafila "ta fi inganci" ko don su tara jama'a. Wannan kuskure ne. Sallar nafila ko da a ce an yi ta da jama'a (kamar Tarawihi), ba a yi musu iƙama ba.

Amma idan mutum ya yi iƙama ga sallar nafila bisa jahilci (ba da sani ba), to Allah ya gafarta masa, amma dole ne ya koya cewa bai kamata ya sake yin hakan ba.

6. Shawarwari Game Da Ladubban Sallar Nafila

'Yan'uwa, idan kuna son yin sallar nafila, ku bi waɗannan ladubba:

• Ku yi alwala (wudhu) kamar yadda kuke yi don sallar farilla.

• Ku fuskanci Alƙibla (Ka'aba) kamar yadda kuke yi a farilla.

• Ku yi niyyar sallar nafila a zuciyarku (kada ku bayyana niyyar da baki).

• Ku fara da "Allahu Akbar" (takbir).

• Ku yi sallar nafila ruku'u biyu-biyu (sai dai wasu suna yin huɗu idan akwai bukata).

• Kada ku yi adhan ko iƙama – wannan shi ne muhimmin abin da muke magana a kansa.

• Kuna iya yin sallar nafila a gida ko a masallaci, babu bambanci (sai dai wasu nafiloli sun fi kyau a gida).

Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce:

الْحَدِيثُ: «أَفْضَلُ الصَّلَاةِ صَلَاةُ الْمَرْءِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا الْمَكْتُوبَةَ»

"Mafi kyawun sallah ita ce sallar mutum a cikin gidansa, sai dai sallolin farilla." (Sahih al-Bukhari, 731; Sahih Muslim, 781).

Wannan yana nuna cewa sallolin nafila sun fi dacewa a gida, ba tare da iƙama ba.

7. Bayani Daga Littattafan Malamai

A cikin Fataawa Samaahat Al-Shaykh Abdallah Ibn Humayd (shafi na 114), an ce: "Babu iƙama ko adhan ga sallolin nafila. Wannan shi ne Sunnar Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) da kuma hanyar Khulafa'ur Rashideen."

Sheikh Ibn Baz (Rahimahullah) an tambaye shi game da sallar Duha, sai ya ce: "Ba a yi iƙama ba ga sallar Duha ko Tahajjud ko Witr. Wannan abu ne da ba a sani ba a Sunnah."

Sheikh Ibn Uthaymin (Rahimahullah) ya ce: "Idan mutum ya yi iƙama ga sallar nafila, to ya yi kuskure. Iƙama ba ta halatta sai ga sallolin farilla."

Sheikh Al-Albani (Rahimahullah) ya ce a cikin Tamamul Minnah: "Babu wani hadisi ingantacce da ya nuna cewa an yi iƙama ga sallar nafila. Duk hadisan da suke faɗin haka suna da rauni."

8. Kammalawa

A takaice dai, 'yan'uwa:

• Babu iƙama ko adhan ga kowane irin sallar nafila – ko sallar Duha, ko Tahajjud, ko Witr, ko Tarawihi, ko duk wata sallar nafila.

• Sallolin farilla guda biyar ne kaɗai suke da adhan da iƙama – wannan shi ne abin da ya tabbata daga Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) da Sahabbansa.

• Idan mutum ya yi iƙama ga sallar nafila bisa jahilci, to ya tuba, kuma bai kamata ya sake yi ba – wannan aiki bid'a ne.

• Mafi kyawun sallar nafila ita ce a gida – ba tare da iƙama ko adhan ba.

Muna roƙon Allah Ya sa mu zama daga cikin waɗanda suke yin sallolin nafila cikin inganci da kusanci gare Shi, kuma Ya karɓi ayyukanmu.

اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنَّا صَلَوَاتِنَا النَّافِلَةَ، وَاجْعَلْهَا شَاهِدَةً لَنَا لَا عَلَيْنَا

"Ya Allah! Ka karɓi mana sallolinmu na nafila, kuma Ka sanya su zama shaida gare mu ba a kanmu ba."

والله أعلم (Wallahu A'alam – Allah ne Mafi sani).

  ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.