Inda Karya Ta Halatta A Musulunci

INDA ƘARYA TA HALATTA A MUSULUNCI

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Aslm Mlm kn lpy Malam tambaya nake da ita, a Musulunci akwai inda karya ta halatta?

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Wa'alaikumus salam Warahmatallahi Wabarkatahu

Karya dai haramun ne ga musulmi, kuma wajibe ne ya kaurace mata a ko wane irin hali.

Karya don gyaran al’umma, aure ko kwato hakki babu laifi a cikinta, hasilima makaryacin da duk wanda ya taimakama karyar yana da lada. Hadisi ya inganta daga Bukhari da Muslim, Ummu Kulsum (R.A) ta ce: Annabi Salallahu Alaihi Wasallama ya ce: mai sulhunta. mutane ba makaryaci ba ne: yana fadin alhairi kuma yana burin alhairi.

Ummu Kulsum (R.A) ta kara da cewa banji Annabi (Sallallahu Alaihi Wasallam) yana sauki da yin karya ba a cikin maganganun mutane, sai dai cikin abu Uku: yaki, sulhunta mutane, da zancen mata da miji.

Koda yake Karya haramun ne a asalinta, amma tana iya halatta harma da zamo wajibi mutun ya yi karyar. Lura da wannan tambaya, karya ta halatta a gurare kamar haka:

1. Karya ta halatta a lokacin YAKI domin razana da tsorata abokan gaba.

2. Karya ta halatta don sulhunta musulmai da dai-daita tsakanin su.

3. Karya ta halatta don inganta rayuwar ma’aurata.

4. Karya ta halatta domin kwato hakkin mai rauni.

5. Karya ta halatta domin kare fitina da barna a bayan kasa.

Lalle karya laifi ce cikin manyan laifuka (Kaba’ir), kuma Allah baya yafe laifin karya sai dai tuba ta gaskiya. Karya na kai mai yin ta zuwa ga fajirci, shi kuma fajirci na kai mutum zuwa wuta. Makaryaci ba zai gushe ba yana karya har sai an rubuta shi a matsayin makaryaci a gurin Allah. Don haka musulmi ya kiya yi karya a rayuwar sa.

Karyar da ta halatta wanda mai ita kan iya samun lada, sai ta cika sharudda kamar haka:

1. Sai lamarin ya kasanci babu mafita a cikin sa idan ba karyar aka yiba.

2. Manufan karyar ya kasance maslaha ne kuma alhairi ne kuma babu cutarwa.

3. Kuma a tuba daga baya a nemi gafarar Allah.

Allah muke roko ya gafarta mana baki daya.

WALLAHU A'ALAM

Zauren Fatawoyi Bisa Alkur'ani Da Sunnah. Ku kasance damu cikin wannan group domin Fadakarwa...

ƘARIN BAYANI

Tambaya:

Shin akwai wasu lokuta da ƙarya take halatta a Musulunci?
Assalamu alaikum malam, da fatan kana lafiya. Ina da tambaya: a Musulunci, akwai wasu yanayi da ƙarya take halatta ko kuma a kowane hali haramun ce?

Amsa:

Wa alaikumus salam wa rahmatullahi wa barakatuhu. A asali, ƙarya haramun ce a Musulunci, kuma an umurci musulmi da su kasance masu gaskiya a dukkan al’amuransu. Gaskiya tana daga cikin manyan siffofin muminai, yayin da ƙarya take daga cikin siffofin munafukai. Allah Madaukakin Sarki Ya ce a cikin Alƙur’ani:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ

“Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku ji tsoron Allah, kuma ku kasance tare da masu gaskiya.”
(Suratut Tawbah 9:119)

Haka kuma Manzon Allah ﷺ ya yi gargadi mai tsanani game da ƙarya, inda ya ce:

إِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ، وَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ

“Hakika gaskiya tana kaiwa zuwa ga alheri, alheri kuma yana kaiwa zuwa Aljanna. Kuma ƙarya tana kaiwa zuwa ga fajirci, fajirci kuma yana kaiwa zuwa wuta.”
(Hadisi a Sahih al-Bukhari da Sahih Muslim)

Duk da haka, malamai sun bayyana cewa akwai wasu yanayi na musamman da shari’a ta ba da sassauci, inda kalamai da suke kama da ƙarya za su iya halatta idan manufarsu ita ce kawo alheri ko hana cuta mai girma. Wannan ya zo a cikin hadisi da sahabiya Umm Kulthum bint Uqbah ta ruwaito cewa Manzon Allah ﷺ ya ce:

لَيْسَ الْكَذَّابُ الَّذِي يُصْلِحُ بَيْنَ النَّاسِ فَيَقُولُ خَيْرًا أَوْ يَنْمِي خَيْرًا

“Ba makaryaci ba ne wanda yake sulhunta mutane ya faɗi alheri ko ya isar da alheri.”
(Hadisi a Sahih al-Bukhari da Sahih Muslim)

Haka kuma ta ƙara cewa ba ta ji Annabi ﷺ ya ba da izinin ƙarya ba a maganganun mutane, sai dai a cikin abubuwa uku. Hadisin ya zo da wannan lafazi:

لَمْ أَسْمَعِ النَّبِيَّ ﷺ يُرَخِّصُ فِي شَيْءٍ مِنَ الْكَذِبِ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ: فِي الْحَرْبِ، وَفِي الْإِصْلَاحِ بَيْنَ النَّاسِ، وَحَدِيثِ الرَّجُلِ امْرَأَتَهُ وَحَدِيثِ الْمَرْأَةِ زَوْجَهَا

“Ban ji Annabi ﷺ yana ba da izini ga ƙarya ba a cikin wani abu, sai dai a cikin abubuwa uku: a lokacin yaƙi, da sulhunta tsakanin mutane, da kuma maganar da miji yake yi wa matarsa ko mata ga mijinta.”
(Hadisi a Sahih Muslim)

Saboda haka malamai suka fahimci cewa akwai wasu yanayi da ake samun sassauci idan manufar magana ita ce kawo alheri ko kare wata babbar cuta. Daga cikin irin waɗannan yanayi akwai lokacin yaƙi domin dabarun kare al’umma daga abokan gaba; lokacin da mutum yake ƙoƙarin sulhunta mutane biyu da suka yi sabani; da kuma kalaman tausayi da miji da mata ke faɗa wa juna domin ƙarfafa soyayya da zaman lafiya a gidan aure.

Wasu malamai sun kuma bayyana cewa idan mutum yana son kare wani haƙƙi ko hana zalunci mai girma, zai iya amfani da kalaman da ba su bayyana gaskiya gaba ɗaya ba domin kare wanda ake zalunta, muddin babu wata hanya mafi kyau da za a bi. Amma duk da wannan sassauci, ya fi dacewa mutum ya yi ƙoƙari ya guji ƙarya matuƙa, kuma idan ya samu wata hanya ta gaskiya da za ta kawo mafita, to ita ce mafi alheri.

Saboda haka, ƙarya haramun ce a asalinta kuma tana daga cikin manyan zunubai. Amma shari’a ta ba da sassauci a wasu yanayi na musamman idan manufar magana ita ce kawo alheri ko hana babbar cuta. Duk da haka, ya kamata musulmi ya kiyaye harshensa, ya kuma kasance mai gaskiya a rayuwarsa domin samun yardar Allah.

Allah ne mafi sani.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.