Hukuncin Tashi Tsaye Idan An Wuce Da Gawa

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalamu alaikum. Malam tambayana shin wai mai ya sa in an taho da gawa za ka ga mutane akan hanya suna tashi tsaye?

𝐀𝐌𝐒𝐀❗

وعليكم السلام ورحمة الله.

ﺍﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠﻪ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ، ﻭﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻰ ﺳﻴﺪﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻭﻋﻠﻰ ﺁﻟﻪ ﻭﺻﺤﺒﻪ ﺃﺟﻤﻌﻴﻦ، ﻭﺑﺎﻟﻠﻪ ﺍﻟﺘﻮﻓﻴﻖ،

ﻋَﻦْ ﻋَﺎﻣِﺮِ ﺑْﻦِ ﺭَﺑِﻴﻌَﺔَ ﻗَﺎﻝَ: ﻗَﺎﻝَ ﺭَﺳُﻮﻝُ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺻَﻠَّﻰ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ: ﺇِﺫَﺍ ﺭَﺃَﻳْﺘُﻢْ ﺍﻟْﺠَﻨَﺎﺯَﺓَ ﻓَﻘُﻮﻣُﻮﺍ ﻟَﻬَﺎ ﺣَﺘَّﻰ ﺗُﺨَﻠِّﻔَﻜُﻢْ ﺃَﻭْ ﺗُﻮﺿَﻊَ.

(ﺭﻭﺍﻩ ﻣﺴﻠﻢ، 958‏)

An karbo daga Aamir Ibn Rabee'ah Ya ce: Manzon Allah (sallallahu alaihi wa sallam) Yace; Idan kunga Janaza (Gawa ana Wucewa da ita) Ku tashi tsaye gareta har sai ta shige gabanku ko an sanyata (a kabari). (Muslim, 958)

ﻋَﻦْ ﺍﺑْﻦِ ﺃَﺑِﻲ ﻟَﻴْﻠَﻰ: ﺃَﻥَّ ﻗَﻴْﺲَ ﺑْﻦَ ﺳَﻌْﺪٍ ﻭَﺳَﻬْﻞَ ﺑْﻦَ ﺣُﻨَﻴْﻒٍ ﻛَﺎﻧَﺎ ﺑِﺎﻟْﻘَﺎﺩِﺳِﻴَّﺔِ، ﻓَﻤَﺮَّﺕْ ﺑِﻬِﻤَﺎ ﺟَﻨَﺎﺯَﺓٌ ﻓَﻘَﺎﻣَﺎ، ﻓَﻘِﻴﻞَ ﻟَﻬُﻤَﺎ: ﺇِﻧَّﻬَﺎ ﻣِﻦْ ﺃَﻫْﻞِ ﺍﻟْﺄَﺭْﺽِ، ﻓَﻘَﺎﻟَﺎ: ‏(ﺇِﻥَّ ﺭَﺳُﻮﻝَ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺻَﻠَّﻰ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ ﻣَﺮَّﺕْ ﺑِﻪِ ﺟَﻨَﺎﺯَﺓٌ ﻓَﻘَﺎﻡَ، ﻓَﻘِﻴﻞَ: ﺇِﻧَّﻪُ ﻳَﻬُﻮﺩِﻱٌّ؟ ﻓَﻘَﺎﻝَ: ﺃَﻟَﻴْﺴَﺖْ ﻧَﻔْﺴًﺎ)

ﺭﻭﺍﻩ ﻣﺴﻠﻢ ‏(960)

An karbo Daga Inn Abi Lailah cewa: Lalle Ƙais ibn Sa'd da Sahla ibn Hunaifi sun kasance (suna Zaune) a Ƙaadisiyyah, sai aka wuce da gawa a gabansu, sai suka miƙe tsaye, sai wasu suka ce musu: "Cewa ita (wannan gawar) ta mutanen kasa ne (kafuran garin)" sai suka ce "(Lalle Manzon Allah sallallahu alaihi Wa sallam, an wuce da gawa saiya tashi tsaye, wasu suka ce: Shin shi (gawar) ba bayahude ba ne??? Sai (Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallam) Ya ce: Toh shi ba rai ba ne??? (Muslim, 960)

An so ga mutum idan aka wuce da gawa, ya tashi tsaye gareta, domin Manzon Allah (sallallahu alaihi Wa sallam) ya yi Umarni da haka, kuma ya aikata, sannan ya bari (ya daina tashi tsaye). Aikata tashin da kuma rashin tashi, rashin tashin domin ya bayyana cewa tsayuwar ba wajibi bace. (Majmu'ul Fataawa Wa Rasaa'il na Ibn Uthaymeen, 17/112)

والله أعلم،

Zauren Fatawoyi Bisa Alkur'ani Da Sunnah. Ku kasance damu cikin wannan group domin Fadakarwa...

ƘARIN BAYANI

MENE NE HIKIMAR TASHI TSAYE GA GAWA IDAN ANA WUCEWA DA ITA?

TAMBAYA:

Assalamu alaikum. Malam akwai abin da nake gani yana faruwa, idan aka taho da gawa za ka ga mutane suna tashi tsaye idan tana wucewa ta gabansu. Mene ne dalilin yin hakan a Musulunci, kuma shin hakan ya zama wajibi ne ga kowane musulmi?

AMSA:

Hukuncin Tashi Tsaye Ga Janaza Da Hikimar Da Ke Cikinta

Tashi tsaye yayin da janaza take wucewa ta gaban mutum yana daya daga cikin kyawawan dabi'u da sunnoni da suka tabbata daga Manzon Allah (S.A.W). Wannan aiki yana ɗauke da ma'anoni na girmama Allah wanda Shi ne Mai rayawa kuma Mai matarwa, sannan yana nuna girmama ran ɗan adam da aka halitta.

Akwai hujjoji kwarara daga hadisan Manzon Allah (S.A.W) da suka bayyana dalilin wannan aiki:

1. Umarnin Manzon Allah (S.A.W) Kan Tashi Tsaye

Tashi tsaye ga gawa umarni ne da Manzon Allah (S.A.W) ya bayar domin nuna tsoron Allah da kuma girman mutuwa. Idan mutum ya tashi tsaye, hakan yana nufin ya nutsu ya kalli gawar da ake wucewa da ita domin ya zama izina a gare shi.

An karbo daga Amir bin Rabi'ah (R.A) ya ce: Manzon Allah (S.A.W) ya ce:

إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا لَهَا، حَتَّى تُخَلِّفَكُمْ أَوْ تُوضَعَ

Hausa: "Idan kun ga janaza (gawa ana wucewa da ita), to ku tashi tsaye gare ta har sai ta shige gabanku ko kuma an ijiye ta (a ƙasa)." (Imamu Muslim ya rawaito shi, hadisi na 958).

2. Girmama Ran Ɗan Adam (Koda Ba Musulmi Ba Ne)

Wata hikima mai girma a cikin wannan sunna ita ce nuna darajar rai. Musulunci bai zo don girmama muminai kawai ba, ya zo ne don girmama dukkan halittar Allah. Wata rana wata gawa ta wuce ta gaban Manzon Allah (S.A.W) sai ya tashi tsaye, aka ce masa: "Ai gawar Bayahude ce," sai ya amsa da kalmar da ta zama madubin adalci ga duniya.

Kamar yadda ya zo a cikin hadisin Abdullahi bin Abi Laila:

مَرَّتْ جَنَازَةٌ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ، فَقِيلَ لَهُ‏:‏ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ، فَقَالَ‏:‏ أَلَيْسَتْ نَفْسًا؟

Hausa: "Wata janaza ta wuce ta gaban Manzon Allah (S.A.W) sai ya tashi tsaye. Aka ce masa: 'Lallai wannan janazar Bayahude ce.' Sai ya ce: 'Shin shi ba rai ba ne?'" (Buhari da Muslim suka rawaito shi).

3. Tsoron Allah Da Girman Mala'iku

Wani dalilin kuma da ya sa ake tashi tsaye shi ne tsoron Mala'ikun da suke tare da gawar. Lokacin da aka taho da gawa, mala'iku ne suke rakiya zuwa makwancinta. Don haka, tashi tsaye nuna girmamawa ne ga wannan babban taron mala'iku da ke wucewa.

An ruwaito daga Abu Sa'id al-Khudri (R.A) cewa Manzon Allah (S.A.W) ya ce:

إِنَّ لِلْمَوْتِ فَزَعًا، فَإِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا

Hausa: "Lallai mutuwa tana da firgitarwa (da girma), don haka idan kun ga janaza ku tashi tsaye." (Muslim).

4. Shin Wannan Aiki Wajibi Ne Ko Sunna?

Malaman Musulunci sun bayyana cewa, koda yake Manzon Allah (S.A.W) ya yi umarni da tashi tsaye, amma daga baya an ga Manzon Allah (S.A.W) yana zaune yayin da janaza take wucewa. Wannan yana nuna cewa tashi tsayen Sunna ce mai falala amma ba wajibi (farali) ba ne.

Sheikh Ibn Uthaymeen ya bayyana cewa: "Manzon Allah (S.A.W) ya tashi tsaye sannan kuma ya zauna don ya koyar da mu cewa tashi tsayen zaɓi ne; idan mutum ya yi yana da lada, idan bai yi ba babu laifi a kansa."

Kammalawa

Yin tsaye lokacin da gawa take wucewa yana matsayin:

• Tunatarwa: Cewa kai ma wata rana haka za a ɗauke ka a wuce da kai.

• Girmamawa: Ga ikon Allah da kuma mala'ikunSa.

• Addu'a: Lokacin da kake tsaye za ka iya yin addu'ar Allah Ya yafe wa mamacin.

Don haka, idan ka ga mutane suna tashi tsaye, suna koyi ne da sunnar Shugaban Halitta (S.A.W). Yana da kyau mu ma mu rinka yin hakan idan muna da ikon tashi, domin samun ladan sunna da kuma tunawa da gidanmu na gaba.

WALLAHU A'ALAMU

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.