Fuskantar Da Mamaci

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀❓

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuhu. Malam, ina da tambaya game da yadda ake kwantar da mamaci kafin a yi masa wanka. A shari'armu ta Musulunci, ta ina ya kamata a ajiye gawa a wannan lokacin? Na lura cewa wasu mutane suna sanya ƙafafun mamaci ta gefen Gabas, kansa kuma ta gefen Yamma. Shin wannan tsari daidai ne a Musulunci, kuma akwai wata hujja daga Alƙur'ani ko Sunnah da ta nuna hakan? Ina son sanin abin da ya fi dacewa a shari'a game da wannan al'amari.

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Bismillahir Rahmanir Rahim. Alhamdu lillahi Rabbil Alameen, wassalatu wassalamu ala Ashrafil Mursaleen, Sayyidina Muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Amma ba'ad.

Ya kai ɗan'uwa mai tambaya, wannan tambaya tana daga cikin muhimman batutuwan da suka shafi ladubban jana'iza, wanda shi kansa babban batu ne a cikin fikhu. Girmama mamaci da kuma bin hanyar da Manzon Allah (SAW) ya koyar yana daga cikin kyawawan halayen mumini.

1. MATSAYIN A YADDA AKE KWANTAR DA GAWA KAFIN WANKA:

Dangane da tambayarka ta farko game da yadda ake ajiye gawa kafin wanka, dole ne in faɗa miki gaskiya: babu wani nassi ingantacce daga Alƙur'ani ko Sunnah Sahihiyya da ya fayyace takamaiman yadda ake kwantar da gawa a wannan lokaci. Wannan batu ne da malaman Musulunci suka yi sabani a kansa, kuma akwai ra'ayoyi daban-daban.

Wani ra'ayi ne da wasu malamai ke ganin cewa yana da mustahabbci (abin kyawawa) a juyar da gawar mamaci zuwa ga Alqibla . Wato, a kwantar da shi a kan gefen damansa, fuskarsa ta nufi Ka'aba, kamar yadda ake kwantar da shi a cikin kabari ko kuma yadda ake yi wa mamaci sallar jana'iza. Wannan shi ne ra'ayin da mafi yawan malamai suka yarda da shi, domin shi ne mafi dacewa da koyarwar Musulunci game da girmama Alqibla a kowane yanayi. Allah (SWT) Ya ce a cikin Alƙur'ani:

Arabic Text:

فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۚ وَحَيْثُ مَا كُنتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ

(Surah Al-Baqarah: 144)

Hausa Translation:

"Ka jũya fuskarka wajen Masallaci Mai Tsarki (Ka'aba). Kuma inda kuke, sai ku jũya fuskõkinku wajensa."

Ko da yake wannan ayar tana magana ne game da salla, malamai sun yi amfani da ita a matsayin tushe don nuna fifikon juyar da mamaci zuwa Alqibla a cikin dukkan ayyukan girmamawa.

Sai dai kuma, akwai malamai waɗanda suke ra'ayin cewa ba a buƙatar wannan juyarwar, kuma ana iya kwantar da gawa ta duk wata hanya da ta sauƙaƙa wa waɗanda za su yi wanka da kuma shirya shi. Suna kafa hujja da cewa Babban Tabi'in nan, Sa'eed bn Al-Musayyib (Rahimahullah), ya yi ƙyama da wannan aiki lokacin da Abu Salamah bn Abdirrahman ya jagoranci juya shimfiɗar wani malamin da ya suma (wanda hukuncinsa kamar mamaci ne) . Wannan ya nuna cewa, a wajen Sa'eed bn Al-Musayyib, ba a ɗauka a matsayin wajibi ko mustahabbci mai ƙarfi ba.

Don haka, tsarin da kuka ambata na sanya ƙafafu ta Gabas da kansa ta Yamma, wanda wasu al'ummomi ke yi, babu tushe kai tsaye a cikin Sunnah. Wataƙila ya samo asali ne daga al'adun gida ko kuma fassarar malamai na ƙoƙarin nuna Alqibla, amma ba shi da wani nassi da ya keɓance shi. Yin shi ko barin shi ba laifi ba ne, idan an yi niyya ta girmama mamaci, amma abin da ya fi dacewa shi ne bin ra'ayin da mafi yawan malamai suka yi na juyar da shi zuwa Alqibla idan ya sauƙaƙa.

2. MATSAYIN YADDA AKE KWANTAR DA GAWA A WAƎIN SALLA DA KABARI:

Yayin da babu takamaiman tsari a lokacin kafin wanka, akwai bayyanannen tsari na shari'a game da yadda ake kwantar da gawa a lokacin sallar jana'iza da kuma a cikin kabari. Wannan ya fi muhimmanci kuma malamai sun yi ijma'i (yanzu ɗaya) a kansa.

• A lokacin Sallar Jana'iza: Ana kwantar da mamaci a gefen damansa (sa'ad da yake a kan gadon gawa), inda kansa ke daga gefen dama na masu salla, kuma ƙafafuwansa suna daga gefen hagu . Wannan tsari ya sa dukan masu salla su fuskance shi daidai, kuma shi ma ya nufi Alqibla ta gefen damansa.

• A cikin Kabari: Idan aka kai mamaci kabari, ana kwantar da shi a kan gefen damansa, fuskarsa ta nufi Alqibla. Wannan shi ne ijma'in malamai, kuma ya zo a cikin Hadisai da yawa cewa Manzon Allah (SAW) ya umarci a yi haka. Wannan tsari na nuna girmamawa ga mamaci da kuma koyar da cewa Alqibla ita ce alkiblar mu a rayuwa da mutuwa.

Manzon Allah (SAW) ya ce a cikin Hadisin da Al-Bukhari da Muslim suka ruwaito:

Arabic Text:

إِذَا مَاتَ أَحَدُكُمْ فَلاَ تَحْبِسُوهُ، وَأَسْرِعُوا بِهِ إِلَى قَبْرِهِ

(Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim)

Hausa Translation:

"Idan ɗayanku ya mutu, kada ku riƙe shi, ku gaggauta da shi zuwa kabarinsa."

Wannan Hadisi yana nuna mana cewa aikin jana'iza gaba ɗaya, daga wanka zuwa salla zuwa kabari, ya kamata a yi shi cikin sauri da kuma bin tsarin da aka koyar.

3. KAMAMCE DA NASIHA:

Ya 'yar'uwa ko ɗan'uwa, a ƙarshe, abin da ya kamata mu sani game da wannan batu shi ne:

1. Babu takamaiman nassi game da yadda ake kwantar da gawa kafin wanka. Wannan wuri ne na sauki da malamai suka bambanta a kai.

2. Mafi kyawawa a juyar da gawa zuwa Alqibla idan ya sauƙaƙa, domin wannan ya fi dacewa da ruhin girmama Ka'aba.

3. Abin da aka sani kuma aka yarda da shi shi ne yadda ake kwantar da gawa a lokacin salla da kabari, wanda yake a gefen damansa fuskarsa ta nufi Alqibla.

4. Kada a rikitar da al'umma game da wannan batu, domin babu wani laifi a yadda ake ajiyewa matuƙar an girmama mamaci kuma an yi masa dukkan ayyukan da suka wajaba.

Muna roƙon Allah Ya gafarta wa dukkan matattun Musulmi, Ya jiƙansu, Ya shigar da su Aljannatul Firdaus, kuma Ya tsare mu dukanmu har lahira. Ameen.

WALLAHU A'ALAM BISSAWAB.

    ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.