Ticker

6/recent/ticker-posts

Ma'anar Sunan Rukayya

𝐓𝐀𝐌𝐁𝐀𝐘𝐀

Assalamu alaikum. Don Allah malam, mene ne ma’anar sunan Rukayya? Shin wannan suna yana da wani matsayi na musamman a Musulunci? Kuma wanene wadda ta yi suna da wannan suna a tarihi? Allah Ya saka da alkhairi.

𝐀𝐌𝐒𝐀❗️

Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdu lillahi rabbil ‘ālamīn, was-salātu was-salāmu ‘alā ashrafil anbiyā’i wal-mursalīn, Muhammadin wa ‘alā ālihi wa sahbihi ajma’īn.

Amsa a takaice: Sunan Rukayya (رقية) suna ne na Larabci na mace wanda ke nufin “mai hawan daraja,” “maɗaukakiya, sublime, ko wadda take hawa sama . Ya samo asali ne daga tushen kalmar R-Q-A (ر-ق-ي) wadda ke nufin hawa, ci gaba, da ɗaukaka. A wata fassarar kuma, an danganta shi da “Ruƙyah (الرقية) – addu’o’in neman waraka da kariya daga Allah . Wannan suna ya shahara sosai a Musulunci domin shi ne sunan Rukayya bint Muhammad (RA) – ’ya ta biyu ga Annabi (SAW) da Khadija (RA), wadda aka fi sani da “Ma’abociyar Hijira Biyu” (Dhāt al-Hijratayn) saboda ta yi hijira sau biyu don kare addininta – zuwa Habasha da kuma zuwa Madina . Bari mu zurfafa.

KASHI NA 1: MA’ANAR SUNAN RUKAYYA A HARSHE

1. Tushen Kalmar (R-Q-A) da Ma’anoninsa

Sunan Rukayya ya samo asali ne daga tushen haruffa uku na Larabci: ر - ق - ي (Ra-Qaf-Ya). Wannan tushe yana da ma’anonin “hawa,” “ci gaba,” “girma,” da “ɗaukaka . Shi ne tushen kalmar “ruqiyy” wadda ke nufin “abin da ake hawa” ko “daraja”.

Rukayya ita ce sigar ƙaramta (diminutive) ta kalmar “Ruqiyy” , wato ƙaramar Ruqiyy ko “’yar daraja”. A al’adar Larabawa, ana yin ƙaramta don nuna ƙauna da kusanci. Don haka, sunan Rukayya yana nufin ƙaramar wadda take hawa daraja .

2. Ma’anonin Ma’aikata

Daga wannan tushe ma’anonin Rukayya sun haɗa da:

·         Sublime / Maɗaukakiya: Mace mai girma da daraja, wadda take bisa matsayi mai tsayi .

·         Ascending / Mai Hawa: Wadda take hawa matakan daraja a rayuwarta, tana ci gaba a cikin ɗabia da addini .

·         Evolving / Mai Ci Gaba: Wadda take girma da balaga a hankali da kyau .

·         Great / Babbar Mace: Mai martaba da girma a cikin al’ummarta.

Wadannan ma’anonin sun dace sosai da matsayin Rukayya bint Muhammad (RA) da Allah Ya ba ta na zama ’yar Annabi kuma matar Usman.

3. Alaƙa da Kalmar Ruƙyah (Waraka Ta Addua)

Wata ma’ana kuma ita ce, ana danganta sunan Rukayya da kalmar “Ruƙyah (الرقية) wadda ke nufin karatun addu’o’in neman waraka da kariya daga Allah . A cikin Islama, Ruƙyah ita ce karatun wasu ayoyin Alƙurani da adduoi da Annabi (SAW) ya koya mana don neman waraka daga cututtuka da kariya daga sharrin aljanu da ido .

Annabi () ya ce: “Ba laifi a yi ruƙyah idan ba ta ƙunshi shirki ba. (Sahih Muslim). Saboda haka, sunan Rukayya yana ɗauke da maanar “mace mai albarka” ko “mace mai kariya” – wadda take kawo waraka da aminci ga waɗanda ke kusa da ita.

KASHI NA 2: RUKAYYA BINT MUHAMMAD (RA) – ‘YAR ANNABI

1. Haihuwarta da Asalinta

Cikakken sunanta shi ne Rukayya bint Muhammad ibn ‘Abdillah . Ita ce ’ya ta biyu ga Annabi Muhammadu (SAW) da mahaifiyarsa Khadija bint Khuwaylid (RA). An haife ta a Makka a shekara ta 603 miladiyya (kimanin shekara 20 kafin hijira) . Ta kasance ‘yar uwa ga Zainab (RA), Umm Kulthum (RA), Fatima (RA), da Qasim (RA) .

2. Aurenta na Farko da Utbah

Kafin Musulunci, Annabi (SAW) ya aurar da Rukayya ga Utbah ibn Abi Lahabɗan kawunsa Abu Lahab . Wannan aure ya kasance kafin a aiko Annabi (SAW) da Musulunci.

Lokacin da aka aiko Annabi (SAW), Rukayya ta musulunta tare da mahaifiyarta Khadija, amma mijinta Utbah bai musulunta ba, ya ci gaba a kan kãfircinsa . Mahaifinsa Abu Lahab ya kasance daga cikin manyan maƙiyan Annabi (SAW).

Lokacin da aka saukar da Suratul Lahab (Al-Masad) wadda ta la’ani Abu Lahab da matarsa, sai Abu Lahab ya umurci ɗansa Utbah da ya saki Rukayya . Ya yi kashedi cewa zai daina magana da shi idan bai saki ba. Don haka, Utbah ya saki Rukayya kafin ya shafe ta ko ya taɓa ita .

3. Aurenta da Usman ibn Affan (RA)

Bayan saki, Usman ibn Affan (RA) – babban sahabi kuma daga baya Halifa na uku – ya nemi auren Rukayya. Usman ya kasance yana da sha’awar ta tun da daɗewa, saboda kyawawan halayenta . Annabi (SAW) ya yarda, kuma aka daura aure a Makka .

Wannan aure ya zama ɗaya daga cikin mafi albarka a Musulunci. Annabi (SAW) ya ƙaunaci Usman sosai, har ya ce game da shi: “Usman yana tare da Allah da ManzonSa, kuma Allah da ManzonSa suna tare da shi.”

A cikin wani hadisi, an ruwaito cewa Annabi (SAW) ya aika Usama ibn Zayd a kan wani aiki zuwa gidan Usman. Da ya kalli Rukayya da Usman, sai ya kama yana kallon su. Annabi (SAW) ya tambaye shi: “Shin ka taɓa ganin kyawawa kamar waɗannan biyu ba? Sai ya ce: “A’a, Ya Manzon Allah.” Wannan yana nuna kyawun dangantakarsu .

KASHI NA 3: RUKAYYA – MA’ABOCIYAR HIJIRA BIYU (DHĀT AL-HIJRAYN)

1. Hijira Ta Farko zuwa Habasha (Abyssinia)

Lokacin da mushrikai na Makka suka tsananta wa Musulmai, Annabi (SAW) ya ba da izinin hijira zuwa Habasha (Abyssinia) a shekara ta 615 miladiyya (kimanin shekara 5 bayan aiko shi). Rukayya da mijinta Usman suna cikin rukunin farko na Musulmai da suka yi hijira zuwa Habasha .

Suna zaune a Habasha na ɗan lokaci. A can, Rukayya ta haifi ɗa namiji Abdullah (Abu Abdillah) . A lokaci guda, sun ji jita-jitar cewa mutanen Makka sun musulunta, suka koma Makka. Amma da suka dawo, sai suka ga ba haka ba – an ƙara tsanantawa. Sai suka koma Habasha a karo na biyu.

2. Hijira Ta Biyu zuwa Madina

Daga baya, Annabi (SAW) ya yi hijira zuwa Madina a shekara ta 622 miladiyya (1 BH). Usman da Rukayya kuma sun sake yin hijira zuwa Madina. Saboda wannan, aka yi wa Rukayya lakabi da “Dhāt al-Hijratayn”“Ma’abociyar Hijira Biyu” – domin ta yi hijira sau biyu don kare addininta .

Wannan lakabi bai kai ga kowa ba. Rukayya ta kasance ɗaya daga cikin yan kaɗan da suka yi hijira biyu zuwa Habasha da zuwa Madina. Wannan yana nuna jajircewarta da ƙarfin imaninta don barin komai saboda Allah.

KASHI NA 4: RASUWARTA DA BALA’IN DA SUKA SAMU

1. Mutuwar ‘Ya’yanta

Rukayya da Usman suna da ɗa guda mai suna Abdullah (ana kiransa kuma Abu Abdillah). An haife shi ne a Habasha a wajajen shekara ta 619 miladiyya. Ya rasu a Madina yana da shekaru 6 kacal . Wannan ya zama babban bala’i a gare ta, domin ta rasa ɗanta tilo.

2. Rashin Lafiya da Rasuwarta a ranar Badar

A shekara ta 624 miladiyya (2 BH), Rukayya ta kamu da rashin lafiya mai tsanani – wasu tarihi sun ce cutar bahila (smallpox ko measles) ce . A daidai lokacin ne Annabi (SAW) yana shirin yaƙin Badar.

Usman ya so ya fita yaƙi tare da Musulmai, amma Annabi (SAW) ya umurce shi da ya zauna a Madina don ya kula da Rukayya . Wannan yana nuna matuƙar darajar Rukayya a wurin Annabi (SAW) ya ce Usman ya zauna don yana da matsayi na musamman wajen jiyya ga iyali.

Rukayya ta rasu a rana ta 17 ga watan Ramadan, shekara ta 2 bayan hijira (Maris 624 miladiyya) . A daidai lokacin da ake yaƙin Badar, kuma Musulmai sun sami nasara. Zaid ibn Haritha (RA) ya dawo Madina da labarin nasara da mutuwar Rukayya a lokaci ɗaya .

Annabi (SAW) da ya dawo daga yaƙi, ya yi makoki a kabarin yarsa. An binne Rukayya a makabartar Jannatul Baqi a Madina, tare da wasu manyan mata na Musulunci .

3. Bikin Waiwaye

A al’adar Sha’awa, akwai wani labari na Bikin Waiwaye na Rukayya a Damascus, wanda ake dangantawa da wata ƙaramar yarinya mai suna Rukayya yar Husain (jikan Annabi) wadda ta rasu bayan Karbala . Amma wannan ba shine ainihin Rukayya bint Muhammad ba. Rukayya bint Muhammad (’yar Annabi) ce ke da wannan darajar babba a tarihi, kuma ba a haɗa ta da wannan labarin ba.

KASHI NA 5: HALAYEN DA AKE SA RAN MAI SUNA RUKAYYA

Bisa ga ma’anonin sunan (“mai hawan daraja, maɗaukakiya) da kuma tarihin Rukayya bint Muhammad (RA), ana sa ran duk wata mace da aka yi mata suna Rukayya ta kasance:

·         Mai daraja da girma – tana da matsayi a cikin mutanenta, ana girmama ta kamar yadda ake girmama wadda take hawa matakan daraja.

·         Mai jajircewa da ƙarfin imani – tana shirye ta bar komai (gida, dangi, ƙasa) don kare addininta.

·         Mai haƙuri da juriya – tana jimrewa da wahalhalu da bala’o’i (kamar rashin ɗa, rashin lafiya) ba tare da ta nuna rashin godiya ba.

·         Mai tawali’u da kyautatawa – kamar yadda Rukayya (RA) ta kasance mai ladabi, tausasawa, da kyautatawa ga mijinta da iyalinta.

·         Mai albarka – tana kawo alheri da waraka ga waɗanda ke kusa da ita.

KASHI NA 6: RUKAYYA A ALƘURANI (TUSHEN SUNAN)

Duk da cewa sunan Rukayya ba ya zo a Alƙurani a matsayin suna ba, amma tushen R-Q-A ya zo a wurare da yawa.

Aya ta Farko – Hawa Sama:

Allah Ya ce game da waɗanda suka ƙi yarda da Annabi (SAW):

Arabic:
أَوْ تَرْقَىٰ فِي السَّمَاءِ وَلَن نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّىٰ تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَابًا نَّقْرَؤُهُ

Hausa fassarar:
“Ko ka hawa (tarqā) zuwa sama, kuma ba zã mu yi ĩmãni da hawanka (ruqiyyika) ba, har sai ka saukar da littãfi a gare mu munã karantã shi.”
(Al-Isra’ 17:93)

Kalmar “ruqiyy” a nan tana nufin hawa ko ci gaban sama. Ita ce tushen sunan Rukayya. Wannan aya tana nuna cewa ko da Annabi (SAW) ya haura sama, waɗannan mutane ba za su yi imani ba saboda taurin kai.

Aya ta Biyu – Hawa Sama Ta Hanyar Dalili:

Arabic:
أَمْ لَهُمُ السُّلَّمُ الَّذِي يَسْتَمِعُونَ فِيهِ فَلْيَأْتِ مُسْتَمِعُهُم بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ

Hausa fassarar:
“Ko kuma sunã da wata hanya ta hawa (sullam) da suke saurãre da ita? To, sai mai saurãr
nsu ya kãwo wani dalĩli bayyananne.
(At-Tur 52:38)

A nan ma, kalmar “sullam” tana nufin “tsani” ko “hanya ta hawa” – kuma tana daga cikin tushen R-Q-A.

KASHI NA 7: SHIN SANYA SUNAN RUKAYYA YANA DA KYAU A MUSULUNCI?

E, yana da kyau matuƙa, kuma ana ƙarfafa shi. Dalilai:

1.      Yana ɗauke da maana mai kyau (mai hawan daraja, maɗaukakiya, mai albarka) duk halaye ne da ake so.

2.      Tushensa yana cikin Alƙurani (kamar yadda muka gani a suratul Isra 17:93).

3.      Yana da alaƙa da ’yar Annabi Muhammadu (SAW) da matar Halifa Usman (RA) – mace mai daraja mai hijira biyu.

4.      Annabi (SAW) ya nuna matuƙar ƙauna gare ta, har ya umurci Usman ya zauna a Madina don ya jiyye ta.

5.      Babu wani hadisi ko aya da ta hana wannan suna.

Annabi () ya ce: “Ku kyautata sunayenku, domin za a kira ku da su ranar kiyãma.” (Sunan Abi Dawud). Sunan Rukayya yana ɗaya daga cikin kyawawan sunaye da suka fi daraja a Musulunci.

KAMMALAWA

Sunan Rukayya (رقية) suna ne na Larabci na mace wanda ke nufin “mai hawan daraja,” “maɗaukakiya, ko “sublime” . Yana nufin mace mai girma da daraja a rayuwarta, kuma ana danganta shi da ruƙyah (addu’ar waraka). Wannan suna ya shahara sosai a Musulunci domin shi ne sunan Rukayya bint Muhammad (RA) – ’ya ta biyu ga Annabi (SAW) da Khadija (RA) – wadda ta auri Sayyidina Usman ibn Affan (RA) kuma aka mata lakabi da “Ma’abociyar Hijira Biyu” (Dhāt al-Hijratayn) saboda hijirarta zuwa Habasha da Madina.

Idan kuna tunanin sanya wa ‘yarku sunan Rukayya (ko Ruqayyah, ko Rukayyah), to kuna iya yin hakan ba tare da tsoro ba. Yana da kyau kuma yana ɗauke da addua cewa Allah Ya sanya ta zama daga cikin mãsu daraja da jajircewa da aminci kamar wadda ta fara ɗaukar wannan suna.

Allah ne Mafi sani.

Amsa ta ƙare. Alhamdu lillah.

  ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.

Question and Answers in Islam

Post a Comment

0 Comments