Direban Da Ya Zama Sababin Mutuwar Mutane Da Yawa, Yaya Kaffararsa Za Ta Kasance?

Tambaya:

Assalamu Alaikum Sheikh!!!; Mutum ne sukayi accident a cikin mota sai aka kaisu asibiti bayan wasu kwanaki wasu daga. Wanda sukayi accident din suka mutu Shin mal mene matsayin direban motan?, xaiyi axumine kuma idan xaiyi guda nawa xaiyi saboda ba mutun dayane ya mutuba". Ina fata Sheikh zai amsa don ma amfanin ragowar Musulmai masu damuwa irin wan nan. NA GODE Allah ya kara ilimi da imani.

Amsa:

To dan'uwa kisan kuskure yana wajabta abubuwa guda biyu:

1.Diyya wace dangin wanda ya yi kisan za su bayar ga dangin wanda aka kashe da kuskure, saidai in sun yafe.

2. Kaffara, wacce zai 'yanta kuyanga, in bai samu ba sai ya yi azumi:60, kamar yadda aya ta 92 a Suratunnisa'i take nuni zuwa hakan.

Idan sama da mutum daya suka mutu a mota, ya wajaba ga Driban motar ya yiwa kowa kaffara kuma danginsa su biya diyya, mutukar shi ne sababi a hadarin, kamar ya zamana ya wuce danja ko kuma ya yi gudun da ya zarta ka'ida, ko burkinsa ya lalace amma ya ki gyarawa, ko wani abu makamancin haka wanda yake nuna sakacin Driba, ko wuce ka'idarsa.

Idan hadari ya faru wasu suka ji ciwo saboda sakacin Driba ko wuce ka'idarsa, sai suka mutu daga baya, danginsa za su biya diyyarsu kuma zai yiwa kowa kaffara, ko da kuwa bayan shekaru biyar ne da faruwar hadarin, saboda duk dalilin da yake kaiwa zuwa abu, to yana dadidai da abun>

Allah ne mafi sani

Don neman Karin bayani duba: Al'inaya 1\116, Madalibu Uli-Annuhaa 6\147 da kuma Fataawa Allajnah Adda'imah 23\352.

Dr. Jamilu Yusuf Zarewa

Tambaya:

Mene ne Matsayin Direban Da Ya Yi Hadari Har Mutane Da Yawa Suka Mutu Sakamakon Sakacinsa, Kuma Yaya Kaffararsa Take?

Idan direba ya yi hadari, wasu suka mutu nan take, wasu kuma suka mutu bayan kwanaki a asibiti sakamakon raunukan da suka ji, shin nawa ne adadin azumin kaffara da zai yi? Kuma shin diyya tana kansa ne ko kuwa danginsa? Wannan bayani zai fito da hukuncin shari'a dalla-dalla.

Amsa:

Hukuncin Kisan Kuskure Da Nauyin Kaffara Da Diyya

A shari'ar Musulunci, hadarin mota yana faduwa ne karkashin rukunin "Kisan Kuskure" (Al-Qatlul Khata'i), matukar direban bai nufi kashe mutanen ba. To amma, dole ne sai an tabbatar da cewa direban ya yi sakaci (kamar gudun wuce kima, rashin gyara burki, ko karya dokar titi).

Idan sakacin direba ya tabbata, ga abubuwa guda biyu da suka wajaba:

1. Diyya (Tarin Kudi Na Musanya)

Diyya ita ce kudin da ake bayarwa ga dangin wanda ya mutu domin rage radadin rashin da suka yi.

• Wanda Zai Biya: A shari'ance, "Aaqilah" (danginsa na wajen uba) ne suke biyan diyya, ba direban shi kadai ba. Wannan yana daya daga cikin hikimomin musulunci na taimakekeniya.

• Yafiya: Idan dangin mamatan suka yafe diyyar, to ta fadi.

2. Kaffara (Tanke Zunubi)

Wannan nauyi ne na tsakanin direba da Ubangijinsa, kuma shi kadai zai sauke shi, ba danginsa ba. Allah Madaukakin Sarki ya bayyana hakan a cikin Suratul Nisa'i:

وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَدِيَّةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ... فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِنَ اللَّهِ

“Wanda ya kashe mummini ta hanyar kuskure, to ya 'yanta wuya (bawa) mummini, da diyya mikaƙƙiya zuwa ga iyalinsa... To wanda bai samu (bawan ba), sai ya azumci watanni biyu jere-da-jere, a matsayin tuba daga Allah.” (Suratun Nisa'i: 92).

3. Idan Mutane Da Yawa Suka Mutu

Wannan ita ce gabar da ta fi nauyi. Idan mutum biyar (5) suka mutu a hadarin, direban zai yi kaffara ga kowanne mutum guda daya.

• Lissafi: Mutum 1 = Azumi 60 (watanni biyu jere).

• Idan Mutum 5 Ne: Zai yi 5 \times 60 = 300 (kwanaki dari uku na azumi).

• Sharadi: Dole ne azumin kowane mutum guda ya kasance a jere ba tare da katsewa ba. Idan ya gama na mutum daya, zai iya hutu sannan ya fara na biyun.

4. Mutuwar Da Ta Faru Daga Baya (A Asibiti)

Shari'a tana kallon Sanadi. Idan mutum ya ji rauni a hadarin, ya mutu bayan mako guda ko wata guda sakamakon wannan raunin, to direban ne sanadin mutuwarsa. Saboda haka, hukuncin kaffara da diyya sun hau kan direban akan wannan mutumin ma, koda kuwa bai mutu a wurin hadarin ba.

5. Yaushe Ne Direba Ba Shi Da Nauyi?

Idan hadarin ya faru ba tare da sakacin direba ba (misali: taya ta fashe kwatsam alhalin tana da sabo, ko wani ya fado masa ta sama, ko kaddara ta riga fata ba tare da karya doka ba), to a nan wasu malaman suna ganin babu kaffara ko diyya a kansa, domin ba shi ne ya janyo ba.

Kammalawa

Sana'ar direba sana'a ce mai hatsari da take bukatar tsoron Allah da kiyaye dokoki. Direban da ya kasance sanadiyyar mutuwar mutane da yawa yana da babban nauyi a kansa na azumin kaffara ga kowane rai da ya baci. Wannan yana nuna kima da darajar ran dan'adam a Musulunci.

Allah ya tsare mu daga hadarurrukan hanya, ya kuma jikan wadanda suka rigamu gidan gaskiya.

 ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

WALLAHU A'ALAM.

https://t.me/TambayaDaAnsa

𝐖𝐇𝐀𝐓𝐒𝐀𝐏𝐏👇

https://whatsapp.com/channel/0029VaA8YpB42DcZdoRuCj3G

𝐅𝐀𝐂𝐄𝐁𝐎𝐎𝐊👇

Https://www.facebook.com/groups/336629807654177

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.