Idan Idi Ya Fado A Ranar Juma'a Za A Bar Sallar Juma'a?

Idan idin ƙaramar sallah ko babba ya faɗo ranar Jumu'a to akwai maganganun malamai guda uku:

1• Zaiyi idi kuma Juma'a ba za ta faɗi a kansa ba, saboda Juma'a wajibi ce a kan kowa don haka ba za ta faɗi saboda idi ba, wannan ita ce maganar Malikiyya da Hanafiyya.

2• Ya halatta ga waɗanda suke '‘yan ƙauye subar Juma'a, idan sun yi idi sai su koma gida, Ba dole sai sun halarci Juma'a ba, saboda hakan zai wahalar da su, tunda ba a gari suke

ba, ga shi kuma babu ƙuntatawa a cikin musulunci.

3• Wanda ya yi idi zai iya barin Juma'a, saboda Ibnu Majah ya rawaito hadisi daga Ibnu Umar a lamba ta: 1312 cewa:

Manzon ALLAH {s.a.w} ya yi rangwame idan Juma'a ta haɗu da idi a ƙyale sallar juma'a.

Zance na uku yafi inganci saboda hadisi yana goya masa baya, tare da cewa, ya wajaba ga wanda baije Juma'a ba ya yi Azahar, tunda anyi rangwame a kan barin Juma'a ne saboda wahalarwa a cikin haɗa biyun, hakan kuma babu shi a Azahar .

 Wanda yake Liman ne zaiyi Juma'a saboda waɗanda zasu halarta, saboda faɗin Annabi {s.a.w} Lokacin da ya yi sauƙi game da Juma'a.

Don neman ƙarin bayani duba:

Mudawwanah 6/153 da kuma Al-mugni 2/105

ALLAH shi ne mafi sani.

IDAN IDI YA FAƊO A RANAR JUMA'A

ƘARIN BAYANI

Amsoshi

Idan ranar Eid (ƙaramar ko babbar sallah) ta faɗo a ranar Juma’a, shin mutum zai iya zuwa sallar Eid kuma ya bar sallar Juma’a, ko kuma ya haɗa biyun? Wane ne hukuncin wannan haɗuwar a shari’a?

Amsa

Wa alaikumus salam wa rahmatullahi wa barakatuh. Wannan tambaya tana ɗaya daga cikin muhimman mas’aloli a cikin shari’ar Musulunci, musamman saboda tana haɗa sallar Juma’a da sallar Eid, biyu daga cikin manyan ibadu waɗanda suka shafi al’umma gaba ɗaya. Dole ne a fahimci kowanne daga cikin su da sharudansa kafin yanke hukunci.

1. Hanyar Malamai Akan Haɗuwar Eid da Juma’a

Malamai sun yi bayani akan wannan mas’ala a hanyoyi guda uku:

A. Ra’ayin Malikiyya da Hanafiyya:

• Su na cewa Idin zai yi nasaba da ranar Eid amma sallar Juma’a ba za ta taɓa sauya ba.

• Dalili: sallar Juma’a wajibi ce ga kowane Musulmi da yake cikin hali da zai iya halarta.

• Saboda haka, idan Eid ta faɗo ranar Juma’a, mutum zai yi sallar Eid, amma ba zai bar Juma’a ba; wato Juma’a tana ci gaba da kasancewa wajibi.

• Wannan ra’ayi yana jaddada cewa ba a yi rangwame ga wajibin Juma’a saboda Eid.

B. Ga mutanen karkara ko masu wahala:

• Masu wannan fahimta sun ce: ga wadanda suke ’yan ƙauye ko masu wahala wajen tafiya zuwa sallar Juma’a, ana iya barin Juma’a idan sun yi sallar Eid, domin matsaloli da wahala a hadawa biyun.

• Wannan ra’ayi yana nuna rahama a shari’a, domin Musulunci baya ɗaukar wahala ga masu ibada.

• Wato, idan mutanen karkara sun yi Eid a masallaci, suna iya barin tafiya zuwa sallar Juma’a.

C. Ra’ayin da Ibnu Majah ya ruwaito daga Ibnu Umar (Sahabi):

• Hadisi mai lamba 1312 na Sunan Ibnu Majah ya nuna:

Arabic:

إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ أَذِنَ إِذَا تَصَادَفَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَالْعِيدُ فَتَرَكَ الْجُمُعَةَ

Hausa:

Annabi Muhammad (SAW) ya yi rangwame idan ranar Juma’a ta haɗu da Eid, ya kyale mutane su bar sallar Juma’a.

• Wannan yana nuna cewa Annabi (SAW) ya yi sassauci idan Juma’a ta haɗu da Eid.

• Hukuncin da ya fi inganci daga wannan fahimta shi ne: wajibi ne ga wanda bai yi Juma’a ba ya yi sallar Azahar, domin an yi rangwame ne kawai don sauƙaƙe haɗin biyun salla, amma ba a sauya ibadar Azahar ba.

2. Hukuncin Liman a irin wannan rana

• Liman zai ci gaba da yin sallar Juma’a saboda akwai mutane da za su halarta, saboda Annabi Muhammad (SAW) ya ce a lokacin sauƙi:

Arabic:

أَمَّا نَحْنُ فَنَصَلِّي الْجُمُعَةَ

Hausa:

Amma mu za mu yi sallar Juma’a.

• Wannan yana nuna cewa Liman yana yin Juma’a domin masu halarta, yayin da sauran jama’a za su iya yin Eid a masallaci ko a gida bisa yanayinsu.

3. Bayani daga littattafai

• Duba Mudawwanah 6/153 da Al-Mugni 2/105, inda malamai suka yi bayanin cewa:

o Haɗuwar Eid da Juma’a ba ta hana Eid ba.

o Ga waɗanda zasu yi Eid amma suna cikin wahala don Juma’a, ana iya rangwame musu, amma wajibi ne a bi Azahar.

• Wannan yana tabbatar da cewa shari’a tana ba da rahama amma har yanzu tana kiyaye wajibai.

4. Kammalawa da Shawara

A taƙaice:

1. Idan Eid ta faɗo ranar Juma’a:

o Zai yi Eid, domin ibadar Eid tana da sharadi daban.

o Ba lallai ne a bar Juma’a ba, sai dai idan akwai wahala ko dalili.

2. Malamai sun bayar da hanyoyi guda uku:

o Malikiyya/Hanafiyya: Yi Eid amma kada a bar Juma’a.

o Mutanen karkara ko masu wahala: Za su iya barin Juma’a.

o Ra’ayin Ibnu Majah/Ibnu Umar: Annabi (SAW) ya yi rangwame idan Juma’a ta haɗu da Eid; wanda bai yi Juma’a ba zai yi Azahar.

3. Liman zai ci gaba da yin Juma’a domin wadanda za su halarta.

4. Wannan ra’ayi na uku yana da inganci saboda hadisi na Annabi (SAW), kuma ya nuna rahama a cikin shari’a domin sauƙaƙe wa jama’a haɗa biyun salla.

ﺳُﺒﺤَﺎﻧَﻚَ ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺑِﺤَﻤْﺪِﻙَ ﺃﺷْﻬَﺪُ ﺃﻥ ﻟَﺎ ﺇِﻟَﻪَ ﺇِﻻَّ ﺃﻧْﺖَ ﺃﺳْﺘَﻐْﻔِﺮُﻙَ ﻭﺃَﺗُﻮﺏُ ﺇِﻟَﻴْﻚ

**************************

Wannan ɗaya ne daga cikin fatahowin Musulunci da aka gina su kan Ƙur’ani da Hadisan Manzon Allah (SAW) waɗanda ake samu a shafukan Tambayoyi da Amsoshi na Sheik Malam Khamis Yusuf a Facebook, Telegram, da WhatsApp. Za ku iya bibiyar shafukansa domin karanta ƙarin fatawowi.